???? ???? ???????

رده علمی عبدالله
در برخی روایات آمده که نبی، علاوه بر دعا برای ابن عباس، از آفریدگار مراد میباشد که دانش تأویل قرآن را به او تشریفات مشهد بیاموزد.[۴۰]

ابن عباس مشهورترین مفسر قرآن در قرن اولیه هجری قمری میباشد. وی می‌گوید: اینجانب دانش تعبیر و تفسیر را وامدار علی بن ابی طالب هستم. آنچه اینجانب میدانم در قبال دانش وی چونان قطره‌ای در قبال اقیانوس میباشد.[۴۱] مقام علمی وی چنان بود که بین صحابه و تابعین هنگام اختلاف در تعبیر و تفسیر قرآن حرف او را مقدم می‌داشتند.[۴۲]

مجاهد شیوه تفسیری ابن عباس را مدرسه تفسیری مکه می نامد.[۴۳] او اولیه کس بود که برای توضیح مفردات قرآن شواهدی از اشعار قدیمی عرب میآورد.[۴۴] ذهبی او‌را از بزرگان منابع فقه، حدیث، تعبیر و تفسیر معرفی نموده است.[۴۵]

به گفته ذهبی و زرکلی ابن عباس ۱،۶۶۰ حدیث نقل نموده است.[۴۶] که بخاری ۱۲۰ حدیث و مسلم ۹ حدیث از او نقل کرده‌اند. نصیب بزرگی از احادیث پیش‌بینی خلافت بنی‌عباس به وی منسوب میباشد.[۴۷]

ابن عباس از فرستاده(ص)، علی(ع)، قدمت، معاذ بن جبل و ابوذر قصه نموده است.[۴۸] اشخاص اکثری از وی قصه کرده‌اند به عنوان مثال:

علی بن حسین
عبدالله بن قدمت
انس بن صاحب
ابوالطفیل
ابو امامه بن آسوده بن حنیف
کثیر بن عباس
علی بن عبدالله بن عباس
عکرمه
وهب بن منبه
عروة بن زبیر
سعید بن مسیب
عمرو بن دینار
مجاهد
عبید بن عمیر
محمد بن کعب
عبیدالله بن عبدالله بن عتبة
سلیمان بن یسار و...[۴۹]
ابن عباس و اهل بیت
ابن عباس بعد از جریان سقیفه در پاسخ اشخاصی که گفتند عموم کراهت داشتند که رسالت و خلافت در یک بستگان عده خواهد شد٬ اظهار‌کرد: در مقابلش خدای متعال می‌فرماید: «ذلِكَ بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا ما أَنْزَلَ اللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمتاعَهُمْ»(سوره محمد٬آیه۹). البته این که میگویید قریش اینگونه تفویض کردند٬ خدا میفرماید: «وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ ما كانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ»(سوره قصص٬آیه۶۸). و خودتان عالی می‌دانید که خدا چه کسی را تفویض کرد و در صورتی‌که آن‌سیرتکامل که خدا حیث کرد٬ قریش نیز در کارها خویش لحاظ میکرد خط مش صواب در پیش می گرفت.[۵۰] این مناظره را ابن ابی الحدید نیز با اندک تفاوتی نقل نموده است. [۵۱]

زمانی معاویه از وی خواست اسم فرزند جدیدش را معاویه بگذارد بیان کرد: اورا علی می نامم که درفش برافراشته هدایت بود و پناهگاه متقین و رده خردمندی. شایسته ترین مومنان و سید اهل ایمان میباشد. بابا سبطین و همسر دختر فرستاده‌خداوند که مانندشان کسی نیست. بعد از فرستاده چشمی زیرا دیده وی نیامد و تا قیامت همتایش نخواهد آمد. خدا دشمنانش را تا روز قیامت شامل لعن خویش و بندگانش نموده است.[۵۲]

نقل شده میباشد وی نزد معاویه شهید شدن اعطا کرد که از رسول شنیدم که فرمود: اینجانب بر جان مومنان اُاما از خودشان هستم. آنگاه علی و حسنین یازده فرزند از فرزندان حسین را خاطرنشان کرد.[۵۳]

فرزندان
علی؛ از در بین فرزندان ابن عباس، علی از کلیه مشهورتر میباشد. وی در پیکار بین عبدالملک بن مروان و ابن زبیر به پیشنهاد پدرش، به عبدالملک پیوست.[۵۴] ارتباط ها وی با خلیفه مروانی گرم بود[۵۵] ولی عبدالملک ابعاد از وی رنجید.[۵۶] ولید بن عبدالملک با انتساب قتل کنیززاده‌ای از وی انتقام گرفت.[۵۷] خلفای عباسی از نسل وی می باشند.[۵۸]
عباس: مادرش، حبیبه دختر زبیر.[۵۹]
اسماء[۶۰]
فضل و ادب
محمد
عبیدالله
لبابه

روزگار امامت و غایب بودن
از نگرش شیعه دوازده امامی، امامت وی به دو زمان غایب بودن صغری (۲۶۰–۳۲۹) و غایب بودن کبری (۳۲۹-کنون) تشریفات مشهد تقسیم میگردد.

زمان سفرا یا این که غایب بودن صغری
نوشته ی علمی‌های اساسی: نایب خاص و کانال وکلا
بخشی از واپسین توقیعِ منسوب به حجّت بن حسن در عصرٔ وکلا در منابعِ شیعه که بیان کندهِ نگرشِ شیعه در موردِ غایب بودن میباشد.
… تو از در حال حاضر تا شش روزِ دیگر خواهی مُرد؛ پس دستورِ محاسبهِ خویش را عده‌وجور کن و دربارهٔ نیابت و وکالت به هیچ‌کس وصیّت نکن تا به مکان تو بنشیند چون غایب بودنِ بدون نقص فرا رسیده‌میباشد؛ دیگر تا آن روزی که خدای گرانقدر و بلندمرتبه بخواهد، ظهوری نخواهد بود و آن بعداز دورانِ درازی خواهد بود که دل‌ها را رنج و قساوَت فراگیرد و زمین از ستم و بیداد پُر شود. به‌زودی از شیعه‌هاِ اینجانب، ادعای مشاهده خواهند کرد؛ بدان هر که که قبل از خروجِ سُفیانی و برآمدنِ صِیْحه و بانگی از افق، ادعای دیدنِ منرا کند، دروغگو و بهتان‌زننده میباشد. توان و بضاعت از آنِ آفریدگارِ بلندپایهٔ تبارک میباشد و بس.[یادداشت ۶]

[۹۴]

بنابر یقینِ شیعهٔ دوازده امامی، این زمان از مرگِ حسن عسکری در سال ۲۶۰ ه‍.ق/۸۷۴ م استارت گردیده و تا سال ۳۲۹ ه‍.ق/۹۴۱ م به‌ارتفاع انجامیده‌میباشد. در‌این زمان، مهدی صرفا از روشِ چهار سفیر یا این که نایب و آن هم در حالتِ خاص با شیعه ها تماس می‌گرفت. در حینِ زمانِ غایب بودن صغری، شیعه ها از روشِ این چهار نایب با مهدی در خصوص بوده و درخواست‌ها و مسائلِ خویش را طرح می‌کرده‌اند و جواب می‌گرفتند.[۹۵][۹۶]

به‌نوشتهٔ ساشادینا و جاسم حسین، کانالٔ وکلا در روزگارِ امامان مسئولِ تودهِ خمس، زکات و بقیهِ وجوهاتِ فقاهتیِ شیعه‌ها برای امامان بود. در‌حالتی که چندین امامِ پایان به‌شدت زیرِ بررسی و محافظت بودند و قابلیتِ رابطهِ بدون واسطهِ شیعه ها با امامان وجود نداشت، عملاً ادارهٔ کارهاِ ساختارِ مرکزیِ جامعهٔ شیعه بر ذمه ٔ وکلا بود. در حالت غایب بودن امام، وکلا سرپرستی و رهبریِ مجازیِ جامعهٔ شیعه را درخصوصِ کارهاِ فقاهتی و مالی برعهده گرفتند. جاسم حسین میگوید کم کم رهبریِ کانالٔ وکلا تبدیل به صرفا مرجعی شد که می‌توانست مشروعیتِ امامِ نو را گزینش و ثابت نماید. برای مثال محمد جواد وصیت خویش در باب نصبِ علی هادی به‌تیترِ امامِ سپس را به مدیریتِ کانالٔ وکلای خویش بیان کرد.[۹۷][۹۸] به‌نوشتهٔ ساشادینا، در منابع نخستین مثلا کتاب‌های کلینی و روحانی صدوق، به وکلا به‌طور همگانی اشاره گردیده و ابن بابویه یک سری نفر را مذکور‌میباشد که به‌گفتهٔ او با مهدی راجع‌به بوده و سِمَتِ وکالت را بر ذمه داشته‌اند بی‌آنکه کسی از آن ها را به‌تیترِ نماینده قانونیِ ویژه یا این که نایب خاص مشخص نماید. البته به‌خصوص بعضی از وکلا به‌طور نیابی خمس را از شیعه ها می‌گرفته‌اند و عثمان بن سعید نیز یکی وکلای حسن عسکری بود. ساشادینا از پژوهش احادیثِ ابن بابویه فیض میگیرد تعداد وکلا محصور به چهار بدن نبوده و اصطلاح نیابتِ خاص در زمان‌های آنگاه برای تبیین غایب بودن صغری ساخت‌و‌ساز شده است

برخورد فاطمه(س) در هنگام اتش گیری در منزل خویش
بعداز آنکه فرستادگان ابوبکر در وهله اولیه برای بردن علی(ع) و همراهانش به منزل فاطمه رفتند، فاطمه(س) کنار در رفت و خاطرنشان کرد: «هیچ قومی سراغ ندارم که حضورشان بدتر از شما باشد؛ شما لاشه پیامبر پروردگار(ص) را در مقابل ما رها کردید و تصمیم خویش [درباره خلافت] را گرفتید و حیث ما‌را نپرسیدید و حق مارا به ما واگذار تشریفات مشهد نکردید.»[۳۰]

در وهله چهارم که قدمت برای بردن امام علی رفت، فاطمه(س) فریاد زد: «ای بابا! ای پیامبر پروردگار! ما بعد از تو از پسر خطاب و پسر ابوقحافه چه‌ها کشیدیم!» جمع‌ای از ملازمان قدمت با شنیدن این صحبت متأثر شدند و برگشتند.[۳۱]

به‌گفته یعقوبی فاطمه خطاب به اشخاصی که به اجبار وارد منزل‌اش گردیده بودند اعلام کرد: «به خداوند قسم و سوگند درصورتی که خارج نروید، به سوی معبود فریادِ دادخواهی راز خواهم بخشید.» با این حرف فاطمه، همگی اشخاصی که در منزل بودند خارج رفتند.[۳۲] ابوبکر جوهری (درگذشت ۳۲۳ق) در کتاب «السقیفة و فدک» آورده میباشد که زمانی قدمت علی(ع) را به تحمیل از منزل خارج پیروزی، فاطمه کنار درِ منزل رفت و خطاب به ابوبکر اظهار‌کرد: «چه زود بر اهل‌بیت نبی معبود حمله‌ور شدید! به خداوند قسم و سوگند با قدمت صحبت نخواهم اعلام‌کرد تا خداوند را ملاقات کنم.»[۳۳][یادداشت ۲]بنابر همین قصه، ابوبکر ابعاد نزد فاطمه(س) رفت و برای قدمت شفاعت کرد و فاطمه از وی راضی شد.[۳۴] با این حالا بر محور روایتی که در درست بخاری آمده، فاطمه از ابوبکر به‌عامل مصادره فدک نیز خشمگین بود و تا زنده بود از وی راضی نشد و با وی صحبت نکرد.[۳۵]

در تعبیر عیاشی نیز آمده میباشد هنگامی علی(ع) را از منزل خارج بردند، فاطمه(س) نزد ابوبکر رفت و اظهار کرد درصورتی که علی را رها نکنید نزد قبر رسول خواهم رفت و با مو سر پریشان به خداوند گلایه خواهم پیروزی. امام علی(ع) سلمان را نزد فاطمه(س) ارسال کرد تا او‌را از این عمل بازدارد. فاطمه زیرا پیام علی(ع) را شنید به منزل برگشت.[۳۶]

ارعاب به حریق زدن منزل
بنابر آنچه در برخی منابع اهل‌سنت، برای مثال العقد الفرید،[۳۷] تاریخ طبری،[۳۸] انساب الاشراف،[۳۹] المصنَّف،[۴۰] و الامامة و السیاسة[۴۱] مذکور، قدمت بن خطاب به دستور ابوبکر به منزل فاطمه رفت تا علی(ع) و همراهانش را برای بیعت غالب شود، و هنگامی با جلوگیری همسایه منزل روبه‌رو شد، فرمان گردآوری‌آوری هیزم بخشید و ارعاب کرد که منزل را با اهلش به حریق خواهد کشید. به‌گفته ابن‌عبدربه، ادیب و مورخ قرن سوم و چهارم هجری قمری، ابوبکر به قدمت اظهار کرد در صورتی اهل منزل از خارج داخل شدن پرهیز کردند با آن ها بجنگ. قدمت در حالی که مشعل آتشی در مشت داشت، انذار کرد در‌صورتی‌که اهل منزل بیعت نکنند منزل را حریق خواهد زد.[۴۲] بنابر نقل الامامة و السیاسة هنگامی قدمت اینگونه تهدیدی کرد به وی گفتند فاطمه در‌این منزل میباشد و قدمت در جواب اعلام‌کرد: «اگرچه وی در منزل باشد.»[۴۳]

در منابع تاریخی، اسم بعضا افرادی که قدمت را درین هجوم ملازمت می‌کرده‌اند آمده میباشد؛ به عنوان مثال اُسَید بن حُضَیر، سَلَمَة بن سَلامة بن وقش،[یادداشت ۳] اثبات بن قَیس بن شَمّاس خزرجی‏،[۴۴] عبدالرحمان بن عوف، محمد بن مَسلَمه[۴۵] و زید بن اَسلم.[۴۶]

سید جعفر شهیدی اعتقاد دارد ترساندن قدمت به حریق زدن منزل فاطمه که در انساب الاشراف[۴۷] و العقد الفرید[۴۸] از منابع اهل‌سنت بیان شده، نمی‌تواند جعلی و ساخته هواخواهان شیعه یا این که تیم‌های سیاسی موافق آن‌ها باشد؛ به دلیل آنکه آنها در سده‌های در آغاز قدرتی نداشتند و در اقلیت بودند. به‌علاوه این گزارش در منابع مغرب اسلامی که شیعه ها در آن حضور نداشتند نیز تصویب شد‌ه‌است.[۴۹] شهیدی بر این اعتقادوباور میباشد که حاضران در سقیفه بیشتر گرفتاری حکومت داشته‌اند تا گرفتاری آیین

واکنش قریش
بعد از مسافرت مجدد توده‌ای از مسلمان ها به حبشه، قریش به تکاپو افتاده و ازآنجاکه با حبشیان ارتباط بازرگانی داشتند و میانشان دوستی بود،[۲۸] عمرو بن عاص و عبدالله بن ابی ربیعه را با هدایایی نزد نجاشی فرمان روا حبشه فرستادند.[۲۹] عمروعاص پناهندگان را برده‌هایی کودن معرفی کرد که از آیین خویش خارج گردیده‌اند. نجاشی بر آن شد تا انگیزه را از خویش مهاجرین جویا خواهد شد، لذا بزرگان فقهی کشورش را توده کرد و با حضور آنها، انگیزه هجرت را از مسلمانها پرسید. جعفر بن ابی طالب جواب تشریفات مشهد اعطا کرد:

« «ما مردمی کودن و بت‌پرست بودیم و گوشت مردار می‌خوردیم، خون می‌ریختیم و مرتکب بی عفتی می‌شدیم تا اینکه پروردگار از دربین ما پیامبری برانگیخت که نژاد او‌را میشناسیم و به راستگویی و امانتداری وی ایمان داریم. وی ما‌را به معبود و توحید فراخوانده و از سنگ‌پرستی و بت‌پرستی دستگیر، مارا به راستگویی و صله رحم و خیر به هم محلی فراخواند و از بی عفتی دستگیر، ولی اینان با ما دشمنی کرده و میخواهند ما‌را مجدد به بت‌پرستی برگردانند، به‌این جهت ما به مملکت پایین فرماندهی تو گریختیم و تورا بر بقیه افراد ترجیج دادیم.» »
نجاشی به مشرکان اعلام کرد: بروید، به پروردگار قسم و سوگند که هیچ وقت وی را نزد شما نخواهم ارسال کرد و آن دو با سرافکندگی بازگشتند.[۳۰]

رجوع مهاجران
برگشت مهاجران از حبشه تدریجی بود. آن توده که بعداز مسافرت اولیه بازگشته بودند، در مکه باقیمانده و یاور مسلمان‌ها به مدینه مهاجرت کردند. گردآوری‌ای نیز دو سال قبل از مبارزه خیبر و سایر بعد از فتح خیبر به مدینه بازگشتند.[۳۱]

نبی(ص) عمرو بن امیة الضمری را نزد نجاشی ارسال کرد تا رجوع و برگشت آنها را میسر سازد.[۳۲]

رجوع و برگشت واپسین مهاجر از حبشه، در سال هفتم هجری قمری و هم زمان با فتح خیبر بود.[۳۳] دربین واپسین مهاجران، جعفر بن ابی‌طالب، به یار و همدم همسرش اسماء بنت عمیس و فرزندش عبدالله بن جعفر بودند.[۳۴] هنگامی جعفر نزد فرستاده آمد، نبی پروردگار(ص) پیشانی او‌را بوسید و ذکر کرد نمی‌دانم برای کدام برد خوشحال باشم؛ فتح خیبر یا این که رجوع و برگشت جعفر.[۳۵]

درگذشتگان
از فی مابین مهاجران به حبشه، هشت نفر از جهان رفته و در به عبارتی جا دفن شدند:

عبید الله بن جحش از بنی بنده شمس که در حبشه به مسیحیت میل پیدا کرد و به عبارتی باز ماند تا درگذشت
قدمت بن امیة بن حارث از بنی اسد
حاطب بن حارث و برادرش حطاب بن حارث که هر دو از بنی جمح بودند
عبدالله بن حارث بن قیس از بنی سهم
عروة بن مخلوق العزی
عدی بن نضلة از بنی عدی
موسی بن حارث بن خالد از بنی دسته

واکنش امام با متملقان و چاپلوسان
به گفته آیت‌الله مکارم شیرازی در گستردن نهج‌البلاغه از آن‌جا که مقصود امام علی(ع) از حکومت اقامه حق، دفع فسخ و توسعه عدل و داد بود، اذن نداد که متملقان بتوانند با ادبیات تملق‌آلودشان مسیر حکومت علوی را به انحراف بکشانند. از وی خطاب به عموم نقل تشریفات مشهد گردیده‌است:
اینجانب از این ناراحتم که حتّى به ذهنیت شما خطور نماید که مدح و حمد را دوست دارم؛ از شنیدن آن لذّت مى‌برم. اینجانب- بحمدالله- اینگونه نیستم و در صورتی‌که (فرضاً) دوست هم مى‌داشتم، به خیال و خاطر خشوع در قبال ذات مالامال عظمت و کبریایى آفریدگار- که از همگی کس به ستایش و ستايش سزاوارتر میباشد- آن را سوراخ گفتم.[۳۹۶]
سیره اقتصادی
تشویق به عمل
در تفصیل نهج البلاغه آمده میباشد که امیر المومنین(ع) با دستانش فعالیت میکرد، زمین را مهیا میکرد، درخت رطب می‌کاشت، آبیاری میکرد و تمامی این‌ها را خویش جاری ساختن می‌اعطا کرد.[۳۹۷] از طریقه امام علی(ع) بهاِ جنبش برای جهاد در رویه خداوند، بیشتر از بهاِ کارایی در رویکرد دستیابی روزی برای خانواده وجود ندارد.[۳۹۸]در روایتی از امام راست گو(ع) میباشد که امام علی(ع) هزار برده را با سعی و شغل و دسترنج خود آزاد کرد. [۳۹۹]
گفته‌ها و نوشته‌ها
سخنان امام علی(ع)
در حین حیات امام علی(ع)، عموم سخنان، خطبه‌ها و بعضا از اشعار او را به خیال و خاطر سپردند و سینه به سینه نقل کردند و ابعاد بعضا از عالمان مسلمان، چه شیعه و چه سنی، به توده آنان مبادرت نموده و گروه‌هایی از این گفتارها را به طور کتاب درآوردند.[۴۰۰]
نهج البلاغه
تصویری از ورژن دیرین نهج البلاغه نگاشته گردیده در سال ۵۴۴ق.
مشهورترین تاثیر عده گردیده از سخنان و نوشته‌های امام علی(ع)، کتاب نهج البلاغه میباشد که سید رضی از علمای قرن چهارم هجری آنها‌را عده‌آوری نموده است. نهج البلاغه، بعد از قرآن، مقدس‌ترین متن فقاهتی شیعه و پر رنگ‌ترین متن ادبی عرب میباشد.[۴۰۱] این کتاب در سه قسمت خطبه‌ها و طومار‌ها و گزیده‌ای از سخنان کوتاه امام علی(ع) میباشد که در وضعیت‌های متفاوت ذکر فرموده یا این که برای اشخاص متعدد مندرج میباشد:
1. خطبه‌ها، دربرگیرنده ۲۳۹ خطبه میباشد.
2. طومار‌ها، مشمول ۷۹ طومار میباشد و به طور تقریبً مجموع آن‌ها در طی خلافت درج شده‌اند.
3. لغت ها قصار یا این که قصار الحکم، مشمول ۴۸۰ صحبت میباشد.
برخی از گستردن‌های نهج البلاغه، عبارتند از: گستردن ابن میثم بحرانی، گستردن ابن ابی الحدید معتزلی، تفصیل محمد عبده، گستردن محمدتقی جعفری، گستردن فخر رازی، منهاج البراعه خویی و تفصیل نهج البلاغه از محمدباقر نواب لاهیجانی.[۴۰۲] با دقت به اینکه «نهج البلاغه»، برگزیده سخنان امام(ع) میباشد و خیر همگی آن‌ها، از‌این‌رو، برخی از دانشمندان درپی عده همگی سخنان او برآمده‌اند که‌این کتاب‌ها اصطلاحاً مستدرکات نهج البلاغه نامیده می گردند.
قبل از سید رضی، اشخاص زیادی خطبه‌ها و سخنان امام را گردآوری‌آوری کرده بودند.[۴۰۳] به گفته برخی پژوهشگران، اول شخصی که خطبه‌های امام علی(ع) را در کتابی نوشت، زید بن وهب، از یاران امام علی(ع) بود که «کتاب الخطب» را تألیف کرد و کتابش تا قرن پنجم وجود داشت.[۴۰۴] «خُطَب امیرالمؤمنین» تألیف مَسعدَة بن صَدَقه، «خُطَب علی(ع)» نوشته ابراهیم بن حَکَم فَفغان، «خُطَب امیرالمؤمنین» تألیف عبدالعظیم حَسَنی و «خُطَب عَلیّ و کُتُبِه اِلی عُمّالِه» به مداد علی بن محمد مَدائِنی، از سایر کتاب‌های اول در توده‌آوری خطبه‌های امام علی(ع) به شمار آمده‌اند.[۴۰۵]

نظارت معماری مقبره شاه ابراهیم
مصالح: مصالح به عمل برده گردیده عمدتا سنگ و گچ میباشد. آحاد سازه را با سنگ و ملاط گچ نیم کوب ساخته‌اند و گنبد بیرونی آن نیز با گچ روکش گردیده‌است.۱
نقشه: این سازه دارنده نقشه L صورت در جهت شمال شرقی- جنوب غربی به ارتفاع 95 / 14 متر و پهنا 25 / 13 تشریفات مشهد متر است.

ساختمان از دو نصیب اتاق‌های ورودی و اتاق‌های بقعه (گنبد منزل) درست شده میباشد. اتاق ورودی به گنبد منزل مهم یا این که پاد شاه ابراهیم دارنده پهنا 4 متر و ارتفاع 40 / 7 متر میباشد اتاق ورودی گنبد منزل جانبی دارای30 / 3 متر و پهنا 25 / 4 متر ارتفاع میباشد. گنبد منزل مهم و گنبد منزل جانبی در ضلع شرقی اتاق‌های ورودی قرار گرفته‌اند.

اتاق بقعه مهم به صورت دایره به قطر 60 / 4 و اتاق بقعه جانبی به صورت چهار طاقی هست.نما و تزئینات بیرونی: نمای بیرونی سازه از دو بخش بدنه و گنبد مخروطی درست شده میباشد که طول بیرونی گنبد اساسی حدود 60 / 12 متر و طول گنبد جانبی آن به حدود 70 / 9 متر میرسد.

اثر ها بازسازی‌های مکرری را که در طی سالهای زیاد به وسیله اشخاص مستقر انجام یافته میباشد، می‌قدرت به وضوح مشاهده نمود. این دو اطراف دارنده اختلاف سطح میباشند بدین شکل که حدود 40 سانتی متر از کف و 20 / 1 متر از سقف اختلاف سطح دارا هستند. بدنه گنبد منزل مهم دارنده 20 / 3 متر طول هست و بدنه گنبد منزل جانبی 90 / 2 طول داراست.

دیوار گنبد منزل اساسی در ضلع جنوبی سازه جای دارد و این دیوار بر روی سکویی به ارتفاع 25 / 12 متر و پهنا 80 / 2 متر و طول 80 سانتی متر قرار گرفته میباشد. در ضلع شرقی و جنوبی هیچ سیرتکامل آرایه به شغل برده نشده میباشد و شاید فقط تزئینات به عمل رفته را بتوان یک ستون کاشی نره فیروزه‌ای رنگ بالای ورودی، ضلع شمالی دانست که صرفا تزئین و آرایه در‌این قسمت از سازه می باشد. بر بالای پنجره دیوار ضلع غربی نیز تزئینات کاشی‌کاری شبیه‌ای به عمل رفته میباشد. در ورودی اتاق مقابل گنبد منزل مهم که در ضلع جنوبی سازه واقع گردیده است، دارنده اضلاع 2 متر ارتفاع، 10 / 1 پهنا و عمق 10 / 1 متر می باشد. در ضلع شمالی سازه دو در وجود داراست که توسط پلکان بلوکی به پهنا 60 / 1 متر می‌اقتدار به درها رویکرد یافت. از این دو در یکی از به فضای اساسی گنبد منزل خرد‌خیس شیوه داردکه دارنده 15 / 2 مترطول، 1 متر پهنا و 1 متر عمق است که از آن به کار گیری نمی شود. در دیگری به مسافت 3 متری از این در قراردارد که به اتاق ورودی مقابل گنبد منزل جانبی و خرد‌خیس خط مش داراست.

امامزاده معصوم
زیارتگاه امامزاده معصوم در خیابان قزوین میان گمرک و سه رویه آذری در طهران واقع گردیده‌است. همینطور امامزاده معصوم اسم محله‌ای از حوزه‌ ۱۰ شهرداری طهران که در خیابان قزوین تقاطع خیابان برادران شهید عرب (هفت چنار) واقع‌ شده است. مالک این آرامگاه از نوادگان امام پنجم شیعه ها محمد باقر تشریفات مشهد میباشد.[مستلزم منبع]
تاریخچه مقبره
[بازنویسی]
ساختمان این بقاع که عمر تاریخی‌اش به عصرٔ صفویه بازمی‌خواهد شد معمولی و بی پیرایه‌میباشد و گنبد فیروزه‌ای رنگ و کاشیکاری زیبایش که به مدل عهدوپیمان صفویه‌میباشد زینت قسمت این مقبره شد‌ه‌است. بنای امامزاده معصوم در طول پاد شاه عباس به صورت حرم درآمد. مساحت آن اکنون، ۱۲۰۰ متر مربع و مساحت ساختمان با تراس بیش تر از ۲۰۰۰ متر مربع میباشد. اینک، پروژه فرهنگی، مذهبی و اجتماعی به اسم قمر بنی هاشم در نزدیکی این امامزاده در هم اکنون تشکیل داد میباشد. درون مقبره و بر روی مرقد امامزاده معصوم، بارگاه خرد و زیبایی قراردارد. دو رواق نسبتاً خرد نیز در ضلع شرقی و غربی درون بقعه وجود دارااست. در تراس جنوبی دو کتیبه خرد مرمر طرفین درب بقاع نصب شده که یکی از در تاریخ ۱۰۴۰ هجری قمری و در دیگری تاریخ ۱۲۴۰ هجری قمری مشاهده می شود که مبنی بر آن بنای نخستینٔ این حرم مقارن با سال‌های نخستین سلطنت فرمان روا صفی بوسیله خواجه محب فرزند حاجی رمضان بریانکی در سال ۱۰۴۰ دستخوش تعمیر و بازسازی گردیده است؛ اما از کتیبهٔ دوم مشخص میگردد که‌این تعمیر و تجدید بنا هم بازدارنده انهدام حرم سابق الذکر نگشته و ۲۰۰ سال بعداز آن، حرم کنونی به مکان مقبرهٔ ویران گردیده قبل سازه شده است. این سازه در یکسری دههٔ اخیر نیز چند توشه گزینه بازسازی قرار گرفته که از آن پاراگراف می‌اقتدار به مرمت حیاط جنوبی با ردیف‌ها و تیرهای فلزی اشاره کرد. آیینه کاری درون سازه بوسیله محمدرضا نوید به سال ۱۳۷۳ ش اجرا گرفته که بانی آن حاج علی قجر میباشد و در قسمتی از بارگاه مندرج: اصفهان زرگری حسن رویش، قلمزنی اکبر سبزیان و نجاری اخوان تولیدکننده زادگان ساخته شد. این امامزاده دارنده فضای سبز پهناور، زائر سرا، پارکینگ و تجهیزات رفاهی قابل قبولی جهت به کار گیری زائرین متشخص میباشد. بنای سابق الذکر که از اثر ها عصر صفویه و قاجار میباشد به شماره ۱۹۱۳ جزو اثرها ملی تصویب شده است. این حرم هم‌اینک نیز در درحال حاضر تجدید بنا و نوسازی میباشد که سازه به ظواهر، جای ‌هایی جهت کتابخانه و تالار اجتماعات و حسینیه در لحاظ گرفته شده است. با اعتنا به فضاهای سبز گوشه و کنار امام‌زاده معصوم مطرح ترین امامزاده طهران نیز می باشد.

آرامگاه دانیال فرستاده در شوش
بناهای مذهبی برای مثال جاذبه هایی میباشند که دیدن شان یک تیر میباشد و یکسری نماد. از یک سو می قدرت در آن‌ها وقار یافت، غرق در فضای معنوی شد و بزرگان مذهبی را آشنایی و از سوی دیگر تاریخ و معماری را در آن ها کاوش کرد و لذت پیروزی. زیارتگاه ها از اشکال جاذبه های مذهبی میباشند که در همگی مکان عالم چشم میگردند و فیس ای خاص دارا تشریفات مشهد هستند.

این جای ها معمولا پیکر بشر بزرگی را در آغوش خویش دارا‌هستند و به همین برهان مداقه فراوانی پیدا کرده اند. عموم به سوی این جای های مقدس میایند و دل به اکنون و هوای خاص آن ها می سپارند؛ گاه گِله های ریز و درشت را به همپا میاورند تا درد دل نمایند و یه خرده آهسته شوند و گاه از راز شکرگزاری گام به صحن زیارتگاه ها می‌گذارند.
زیارتگاه های بخش اعظمی در سراسر کشور‌ایران وجود دارا هستند و به عنوان مثال جاذبه های مذهبی اساسی این مرز و بوم محسوب می گردند؛ اماکنی همانند مقبره امام رضا (ع) یا این که بقعه حضرت معصومه (س) مهم‌ترین زیارتگاه های کشورمان به شمار میروند و برای بیشتر جهانیان شناخته گردیده می‌باشند.

درین بین زیارتگاه های کوچکی نیز در شهرها و روستاهای متفاوت به دیده می‌خورند و زایرانی را به سوی خویش می کشانند. آرامگاه دانیال رسول (ع) در شوش یک کدام از همین اماکن میباشد که آوازه خاصی در استان خوزستان دارااست و روزمره صاحبخانه زایران بخش اعظمی میباشد.
چرا آرامگاه دانیال فرستاده؟

• آرامگاه یک کدام از پیامبران در جمهوری اسلامی ایران میباشد.
• گنبد آن از نحوه معماری خاصی شامل است.
• بنای این آرامگاه نشانه شهر شوش به‌حساب می‌آید.
• شناخت با آرامگاه دانیال فرستاده | جاذبه مذهبی شوش
• به شهر شوش که گام بگذاری، تمامی به نیکی آن را می‌شناسند و به شایسته ترین صورت، راهش را نشانت میدهند. گنبد پله ای آن، آن قدر شاخص و مختلف است که در یک حیث اعتنا شما‌را به خویش جلب نماید و ذهن تان را به خویش درگیر سازد. یکی دلایل آوازه این سازه، گنبد خاص آن میباشد که در بین ساختمان های کوتاه و بلند شهر عرض‌اندام می نماید. زیارتگاه دانیال رسول در شهریورماه 1310 شمسی با شماره 51 در فهرست اثرها ملی کشور‌ایران به تصویب رسیده میباشد و سالانه گردشگران متعددی را با مذهب و نظریه های مختلف به سوی خویش می کشاند. مداقه و محبوبیت این سازه به حدی میباشد که یکی‌از شاخصه های اصلی اجتماعی و مذهبی شهر شوش نیز به‌حساب می‌آید.
• بد وجود ندارد بدانید در سال 1249 شمسی هم‌زمان با سلطنت قاجارها، سیل ویرانگری آمد و منجر تخریب بنای آرامگاه شد. شیخ شیعه، روحانی جعفر شوشتری فرمان تجدید بنا این سازه را صادر کرد و بنای کنونی به دست حاج ملاحسن معمار ساخته شد. در آن فرصت ضریحی در راءس ساختمان آرامگاه قرار دادند و قسمت مردان و زنان نیز از هم مستقل شدند.

ایجاد کرد و بنای بقاع امام علی
عمارت ابتدا آستانهٔ حیدریه
هارون در ادامه این روی داد نزدیک به سال ۱۷۱ (قمری) (۱۷۱ شمسی) اولی ضریح و ساختمان مرقد علوی را سازه بنیان. تا چندین دهه پیش در پایین طاق مجاورت قبر، نقشی بدیع و قشنگ جلب‌اعتنا میکرد که نقش روی درش مردی بود که تیر و کمان در چنگ داشت و آهویی در پیش روی وی قرار داشت. در سال ۱۳۲۳/۲۴ شمسی نگارهٔ یادشده از مکان خویش برداشته شد و آن را به گنجینهٔ بقاع تشریفات مشهد بردند.
بقعه چهار در داشت و بارگاه از سنگ سپید بوده و گنبد از گل سرخ که بالایش نماد سبزی نصب بود.[۱۳]
عمارت دوم
قدمت بن یحیی از اصحاب موسی کاظم این عمارت را سازه کرد.
عمارت سوم
بعداز به توان وصال داعی صغیر از نوادگان زید پسر زین‌العابدین در طبرستان، تشکیل داد سوم این آستانه در غایت شکوه عظمت شروع شد. عمارت هفتاد طاق داشت.[۱۴]
عمارت چهارم
تصویری سابق از بقعه
تشکیل داد ساختمان چهارم
این ساختمان را عضدالدوله دیلمی سازه بنیان و نزدیک به سال ۳۲۷ (قمری) (۳۱۷ شمسی) ساختش نقطه پایان یافت. همین سال وفات عضدالدوله میباشد که بر پایه ی وصیتش او را در آرامگاه خاصی که در عمارت آستانه تا قبل از اینً پیش‌بینی گردیده‌بود به خاک سپردند و تا بعدازظهر حاضر آن حجره به مقابر سلاطین آل بویه دارای اسم و رسم میباشد؛ او اولیه کسی بود که در شروعٔ علوی خاک شد. عضدالدوله عمارت آستانه را با شکوه و عظمت صحیح کرد و همینطور همگیٔ شاهان این خویشاوندان و وزیرانشان در مرمت و آرایش کردن این آستانه غایت پشت‌فعالیت را داشتند.
عضدالدوله افزون بر بنای عمارت آستانه، شهر نجف را هم سازه نمود و درش منزل‌های بسیار و گرمابه‌ها و بازارهای زیادی تشکیل داد. شیعه ها را تشویق به سکونت در آنجا کرد و سرویس‌گزارانی برای آستانه انتخاب و موقوفات متعددی وقفش نمود.
ابن بطوطه که به سال ۷۲۷ (قمری) وارد نجف شد در سفرنامه‌اش می‌نویسد: «از باب حضرت وارد مکتب بزرگی می شوند که طلاب و صوفیان شیعه درش سکونت دارا هستند. درین مکتب از هر مسافر نو‌وارد تا سه روز پذیرایی می شود و هر روز دوبار غذایی مرکب از نان و گوشت و رطب به مهمانان میدهند. از مکتب وارد باب‌القبه می شوند. حاجبان و نقیبان و سرایداران درین محل مراقب زوار اند و زیرا کسی برای زیارت وارد میگردد به نسبت اوضاع و احوال و جایگاه وی همه آن جماعت یا این که یک کدام از آنها بلند می گردند و با وی در شروعٔ بقعه می‌ایستند و اجازه دخول می خواهند، بعد اشارت می‌نمایند که آستانه و دو طرف چهارچوبهٔ در ورودی را ببوسند و باطن بقاع بشوند. درون بقعه به گونه های فرش‌های ابریشم و غیره مفروش میباشد و قندیل‌های تعالی و خرد از طلا جواهرات و نقره در آن آویخته. در میانه بقعه مصطبهٔ [=درجه] چهارگوشی میباشد که صندوقی چوبین دارااست و بر روی صندوق صفحه های طلای پرنقش‌ونگار که در ساختن آن کمال استادی و مهارت را به‌عمل برده‌اند و با میخ‌های نقره فروکوفته‌اند، چنان‌که هیچ چیزی از چوب نمودار وجود ندارد. طول مصطبه کمتر از طول قامت آدمی میباشد و در آن سه قبر است که میگویند یکی آن انسان و دیگری از آن نوح و سومین از آن علی است و دربین این سه قبر در تشت‌های زرین و سیمین، گلاب و مشک و اشکال عطریات دیگر گذارده‌اند که زوّار دست خویش را در آن فروبرده به تبرک بر رمز و روی خویش میکشند. در دیگر مقبره که آستانهٔ نقره‌ای و پرده‌های ابریشمین الوان [=رنگارنگ] داراست به سوی مسجدی گشوده می‌گردد که آن خویش چهار در داراست و هر چهار در دارنده آستانه‌های نقره و پرده‌های ابریشم است. درون مسجد نیز فرش‌های بهتر انداخته‌اند و دیوارها و سقف آن با پرده‌های حریر مستور میباشد…». به‌دنبال توضیحاتی از وصف آن روز نجف و زیارت عموم نجف بقاع را آمده میباشد.[۱۵

باشکوه و زیباترین مساجد دنیا
خوش نقش ونگارترین مساجد دنیا خیر فقط میعادگاه مسلمان ها با پروردگارشان می باشند، بلکه تصویری از تبلور ذوق وسلیقه، هنر و موفق دستی معمارهایی را نمایان می نمایند که عمری را برای به یادگار گذاشتن اثری بی بدیل در این شیوه صرف کرده اند. در‌این گزارش، مثال هایی از باشکوه ترین ثمره قدمت این هنرمندان را معرفی تشریفات مشهد می‌کنیم.

اما مسجدالحرام و مسجدالنبی در بالا فهرست زیباترین مساجد عالم قرار دارا هستند، البته به جهت آشنا بودن بیشتر مخاطبان با این دو علامت پر رنگ عالم اسلام، از توضیح درباره این دو بنای وسیع مذهبی و تاریخی صرف حیث کرده ایم.

مسجدجامع اصفهان – جمهوری اسلامی ایران
این بنای بی سابقه که زیبایی اش دیده هر بیننده ای را خیره می نماید، نتیجه ها نوسازی های مکرر در قرن های متمادی میباشد ، از قرن هفتم گرفته قرن بیستم! بنابر شواهد تاریخی، مسجدجامع اصفهان روی ویرانه های مسجد کهن تری تشکیل‌شده که اعراب بومی قریه تهران در اصفهان، قرن دوم هجری قمری در یهودیه سازه کرده بودند. مسجد او‌لین بر خرابه های بنایی مرتبط با اواخر عصر ساسانی برپا گردیده بود.

مسجدجامع اصفهان را شاهکاری در هنر معماری کشور‌ایران می‌دانند. مدل معماری این مسجد نحوه «رازی» میباشد. مسجدجامع اصفهان مثال بارزی از هنر بیزانس و کلاسیک در پوسته یک بنای سنتی و اسلامی به حساب می آید که یک کدام از زیباترین مساجد عالم میباشد.

مسجد «حسن ثانی» – کازابلانکا مراکش
مسجد «حسن ثانی» یکی مهمترین بناهای تاریخی مراکش و یکی زیباترین مساجد عالم میباشد. این جای در یک سری حوزه رکوددار میباشد ؛ والا ترین مسجد آفریقا به حساب می آید و بلندترین مناره های عالم (210 متر) را دارااست. این بنای اسلامی که با یاری های مردمی درست شده، در سال 1993 بهره برداری شد. این مسجد به مناسبت شصتمین سال به دنیا آمدن «حسن دوم» پاد شاه مراکش سازه شد. مسجد مرمرین «حسن ثانی» در کنار دریا اقیانوس اطلس واقع میباشد و کف بخشی از آن شیشه ای میباشد. دیوارهای مسجد «حسن ثانی» از بتون و مرمر میباشد و محوطه باطن آن ردیف های مرمری دارااست و گنبد آن با چوب، حکاکی شد‌ه‌است. دیوارهای داخلی آن نیز گچ بری های بسیار قشنگ داراست. این مسجد از جاذبه های اساسی توریسم مراکش میباشد و بیشتر جنبه نمادین داراست. مسجد «حسن ثانی» یکی‌از مهم‌ترین بناهای تاریخی مراکش و یکی‌از زیباترین مساجد عالم میباشد. این جای در یکسری حوزه رکوددار میباشد ؛ والا ترین مسجد آفریقا به حساب می آید و بلندترین مناره های عالم (210 متر) را دارااست. این بنای اسلامی که با امداد های مردمی تشکیل‌شده، در سال 1993 بهره‌برداری شد. این مسجد به مناسبت شصتمین سال به دنیاآمدن «حسن دوم» شاه مراکش سازه شد. مسجد مرمرین «حسن ثانی» در کنار دریا اقیانوس اطلس واقع میباشد و کف بخشی از آن شیشه ای میباشد. دیوارهای مسجد «حسن ثانی» از بتون و مرمر میباشد و محوطه باطن آن ردیف های مرمری داراست و گنبد آن با چوب، حکاکی گردیده است. دیوارهای داخلی آن نیز گچ بری های بسیار قشنگ داراست. این مسجد از جاذبه های اساسی توریسم مراکش میباشد و بیشتر جنبه نمادین داراست