???? ???? ???????

4- مسجد جامع عتیق؛ سابق ترین مسجد کشور ایران در شیراز
مسجد جامع عتیق که به مسجد آدینه و جمعه در شهر شیراز دارای شهرت میباشد؛ یک کدام از سه مساجد تاریخی و ایران بزرگ محسوب میشود که فرمان روا ابواسحاق اینجو در سال 752 هجری قمری آن را سازه نمود. این مسجد ضمن کوشش مذهبی، نقش سیاسی - اجتماعی داشته و اولی هسته مذهبی شهر شیراز محسوب میشود. مسجد جامع عتیق شیراز، دارنده 6 ورودی بوده که مهم‌ترین آن در ضلع شمالی این مسجد واقع شد‌ه‌است. از طرفی این مسجد در شرق مقبره شاهچراغ قرار داشته و بدین ترتیب یک کدام از ورودی های آن، از درون ایوان بقعه شاهچراغ میباشد و با دارا بودن پیشینه تاریخی، جزء سابق ترین مساجد کشور‌ایران در شهر شیراز به تشریفات مشهد حساب می‌آید.
5- مسجد وسیع قزوین؛ مطرح ترین و اولی مسجد جامع جمهوری اسلامی ایران
وسیع ترین و سابق ترین مسجد جامع جمهوری اسلامی ایران در شهر قزوین مکان گرفته میباشد که با اسم های مسجد جامع عتیق و مسجد جامع گسترده نیز شناخته می‌گردد. مدل معماری این مسجد همانندی متعددی به بناهای درست شده در زمان سلجوقی و صفوی داشته که در فهرست اولیه مساجد چهار ایوانی جمهوری اسلامی ایران نیز جای دارد. مسجد جامع عتیق قزوین از چهار در ورودی و صحن ساخته شده که برای هر کدام، تراس بزرگی تاسیس شده است و برای مثال اثر ها زیبای معماری اسلامی و سنتی کشور ایران محسوب میشود. این تاثیر گرانقدر و تاریخی در دی ماه 1310 در لیست اثرها ملی جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسیده میباشد.
در صورتیکه در مشهد سکونت دارید و درپی رزرو مسجدی گران قدر در یک کدام از شایسته ترین خیابان های این شهر می‌باشید که گنجایش آن پاسخگوی مراسم های مذهبی بالای 800 نفر باشد به شما مسجد طالقانی مشهد را سفارش می‌کنیم. برای رزرو این مسجد، کافیست از روش یک کدام از راه و روش های ارتباطی با مشاوران تشریفات شمس در خصوص باشید و یا این که در شکل پاسخگویی سریع با شماره های ۰۹۱۵۰۶۰۶۲۰۶ - ۰۹۱۵۲۴۵۳۹۶۹ تماس حاصل نمایید. تشریفات شمس با داشتن سوابق ی براق در برگزاری هرچه باشکوه خیس مراسمات مذهبی با برخورداری از کادری زبده برای پذیرایی مجلل از مهمانان در کنار شماست که می‌توانید بعد از مشاهده مثال شغل های پک پذیرایی ترحیم مشهد با تزیینات ویژه، اشکال سفارشات خویش مشتمل بر؛ میز آرایی، گل آرایی، شمع آرایی و میوه آرایی مجلستان را با یقین خیال به طراحان مجرب و با ذوق وسلیقه گروه تشریفات شمس بسپارید.
تفاوت معماری مساجد سابق کشور‌ایران با مساجد امروزی مدرن
پیاده سازی مساجد به مدل امروزی و مدرن نسبت به معماری دیرین ترین مساجد جمهوری اسلامی ایران ، دستخوش تحولات اکثری قرار گرفته و دارنده مشکل‌ها متعددی میباشد. جابجایی آبگینه به وضوخانه در زیرزمین مساجد، حذف الگوی چهار ایوانی، حذف بی نقص گنبد منزل و از در میان برداشته شدن الگوهای دیگر همانند ایوان تحت عنوان فضای آزاد، به عنوان مثال تحولات اصلی در تشکیل داد فضای مساجد امروزی به حساب می آید. بدین ترتیب با تغییر و تحول در فرهنگ و تمدن ها و فرهنگ وتمدن ها، پیاده سازی سنتی معماری مسجدها نیز پیشرفته و با تغییرات متعددی یاروهمدم بوده میباشد. برای مثال پیاده سازی بنای مسجد اخوان؛ به سیرتکامل ایست که به وضوح می قدرت در معماری آن، تغییر‌و تحول و تحولات نامبرده گردیده را دید. این مسجد اکنون در لبه خیابان گلستان واقع گردیده و جزء مساجد امروزی مشهد به حساب میآید. برای رزرو مسجد اخوان مشهد روی پیوند متبوع کلیک فرمایید.

خوشامد پهنا می کنم به همگی‌ی شما برادران عزیز و همیاران با شخصیت. یکی‌از چیزهایی که بشر جا دارااست جزو افتخارات کاریِ خویش به‌اکانت بیاورد و این حقیر هم این فعالیت را می کنم، عبارت میباشد تشریفات مشهد از سرویس در موضع امامت مساجد؛ ما هم با شما در این باره همکاریم. خیلی خوش آمدید و گرد‌همایی به عبارتی‌طور که آقای حاج‌علی‌اکبری ذکر کردند، حقیقتاً گردهمایی‌ی اصلی و متفاوتی میباشد؛ با جلسات دیگر ما در اینجا تفاوتهای مهم دارااست. تشکّر می‌کنم از بیانها پُرمغز آقای حاج‌علی‌اکبری که هم اثرگذار و جامع بود، هم خوشگل و خوش‌تشکیل داد و خوش‌مخلوط بود. ما ذوق زده میشویم زمانی‌که مشاهده می‌کنیم زبانهای گویای روضه خوانّت بحمدالله از برجستگی‌ها و از زیورهای بیانی و فکری برخوردارند. وی نکات اصلیّی را ذکر کردند و مژده‌هایی را که مخلوق به‌طور بدون نقص از آن ها مطّلع نبودم بیان کردند. عبد و بنده هم یک سری نکته را در همین موضوع‌ها پهنا می‌کنم.

ویّلین زمینه، اهمّیّت خویش مسجد میباشد و این ابتکاری که اسلام ابتدا تولد خویش برگزید و محلّ تجمّع عموم را بر شالوده بیان و دعا و توجّه به خدای متعال قرار اعطا کرد. اجتماعات عموم به‌طور طبیعی دارنده تأثیراتی میباشد. خب، یک عدّه‌ای دُور هم گردآوری می گردند، می‌گویند، می‌شنوند، تصمیم می‌گیرند، پیوندها فکری برقرار میکنند، داده‌ها و گرفته‌های فکری فی مابین خودشان دارا‌هستند؛ این در کجا اتّفاق بیفتد؟ برای مثالً در باشگاه‌های اشرافی و اعیانی برای شغل های متعدد اتّفاق بیفتد که در غرب معمول میباشد، یا این که در قهوه‌منزل‌ها تشکیل بشود؛ [یا این که مثل‌] روم باستان که در حمّامها آن‌وقت یک اینگونه اجتماعاتی تشکیل می شد و دُور هم عموم عده میشدند و رفتن حمّام عذر و بهانه بود برای اینکه بگویند و بشنوند؛ یا این که در جایی تشکیل بشود که اساس آن اقامه‌ی صلات میباشد؛ این خیلی فرق میکند. زمانی اجتماع بر شالوده نماز و بیان بوجود آمد، آن‌وقت یک معنای دیگری پیدا میکند، یک جهت دیگری پیدا میکند، دلها را به سمت دیگری میکشاند؛ این ابتکار عمل اسلام بود.

آری، محل عبادت در همگی‌ی ادیان می باشد -که می‌نشینند در آنجا و عبادت میکنند- لکن مسجد با معابد مسیحی و یهودی و بودایی و برخی جاهای دیگر که ما چشم‌ایم یا این که شنیده‌ایم مختلف میباشد. در مسجد، پیغمبر اکرم نمیرفت صرفا نماز بخواند و خارج بیاید؛ کاری که برای اجتماع پیش می‌آمد و اساسی بود، صدا میزدند: اَلصلوٰةُ لیوانِعَة؛(۲) بروید به سمت محل صلات؛ برای چه؟ برای اینکه درباره ی زمینه‌ی پیکار مشاوره کنیم یا این که خبر بدهیم یا این که همیاری کنیم یا این که بسیج کنیم تجهیزات را و بقیّه‌ی چیزها؛ و شما در تاریخ اسلام مشاهده می کنید که مساجد، مرکزی برای آموختن بود؛ می‌شنویم و در احادیث می خوانیم که در مسجدالحرام یا این که مسجدالنّبی رینگ‌ی درس زید و عمرو و دیده نشده از نحله‌های متفاوت فکری و مذهبی وجود داشت؛ معنای این خیلی متعدد میباشد با کلیسیا یا این که با کنیسه‌ی یهودی که صرفا می‌روند آنجا، یک عبادتی میکنند و خارج می آیند. مسجد مقر میباشد و این مقر بر پایه بیان و نماز میباشد.

از اینجا اهمّیّت نماز هم مشخص می گردد. خویش ماها بِاَشخاصِنا،(۳) احتیاج داریم به اینکه به نماز با یک نگاه دیگری نگاه کنیم. البتّه خب، بحمدالله شماها همگی از پندار برخوردارید، از منطق، از شناخت با معارف الهی و فقهی؛ مخلوق برای تذکّر به خودم پهنا می کنم؛ ماها، عامه مردم، آنچنان‌که بایستی و شاید، همچنان قدر نماز را نمیدانیم. نماز به معنای حقیقی و واقعی واژه و کلمه عمود آئین میباشد؛ معنای عمود این میباشد که در شرایطی‌که عدم وجود، سقف فرو میریزد؛ سازه صورت بناییِ خویش را از دست می‌دهد؛ نماز این میباشد. براین اساس پیکره‌ی بزرگ آئین متوقّف میباشد به نماز. کدام نماز می‌تواند این پیکره را مراقبت نماید؟ آن نمازی که دارنده سریّات مناسب خویش باشد: قُربانُ کُلِّ تَقیّ،(۴) ناهی از بی عفتی و منکر، نمازی که با بیان همدم باشد؛ وَ لَذِکرُاللهِ اَکبَر؛(۵) این ذکری را که در داخل نماز میباشد، هم بایستی فعالیت کنیم، هم می بایست رواج کنیم.

‌به نقل از ایکنا از عجم، آیت‌الله لطف‌الله دژکام، نماینده البته‌عالم در استان عجم امروز، ۱۵ اسفندماه در همايش بزرگداشت سالروز تأسيس كانون‌های فرهنگی ـ هنری مساجد که با حضور مسئولان كشوری و استانی، تشریفات مشهد ائمه جماعات، مديران و رابطان كانون‌های مساجد عجم در سالن حافظ شیراز برگزار شد، اظهار کرد: این همایش زمان نیکی برای بازاندیشی در مقوله مسجد و نقش مسجد در جامعه اسلامی میباشد.

او با تصریح اینکه قطعا به شغل دریافت کردن متانت و هنر برای پیشبرد هدف ها فرهنگی بسیار مفید میباشد، ادامه داد: رده معظم رهبری هم تأکیداً این مورد را فرمودند که در شرایطی که می خواهید عمل عمیق و اثرگذاری در مورد‌های فرهنگی داشته باشید می بایست از وقار و هنر به کار گیری نمائید.

آیت‌الله دژکام به صورت صریح بیان کرد: یک مرز دربین هنر ارزشی در سرویس آئین و فرهنگ و تمدن و هنرهایی که برخی اوقات ممکن میباشد مایه غفلت ما از پروردگار شوند، میباشد و در صورتی مدیران فرهنگی ما که مدیرهای کانون ‌ها هم جزئی از آنان می‌باشند، در رئیس فرایندهایی که در مساجد فیس می دهد اعتنا بدین نکته نداشته باشند شاهد آن هستیم که گاه عوض اینکه سرویس گردیده باشد یک انحرافی هم فیس میدهد.

او خاطر نشان کرد: اینکه منزلت معظم رهبری به طور رسمیً در سال‌های اخیر فرمودند رئیس مسجد روضه خوان میباشد، یعنی امام جماعت مسجد بایستی رئیس نماید چون معظم‌له می خواهند سالم فضای مسجد از دید معنویت و کارها فقاهتی محفوظ بماند و در‌صورتی‌که این مدیر را به شخص دیگری که گرفتاری‌مند میباشد ولی دانش مورد نیاز برای رئیس فقهی مسجد را ندارد، بدهیم، زخم‌هایی متوجه ما گردد.

امام آدینه شیراز بیان کرد: برای اینکه کانال مساجد استان صورت بگیرد و رابطه گروه مساجد استان با ولایت و رهبری امت سامان پیدا نماید، راءس کارها مساجد استان عجم در ماه‌های اخیر تجدید سامان گردیده است.

آیت‌الله دژکام با تصریح اینکه بایستی شغل‌های فرهنگی و سرویس ها اجتماعی از مسجد آغاز گردد و به جامعه شیوع پیدا نماید، خاطرنشان کرد: این هنرمندی و رئیس امام جماعت را می‌طلبد که بایستی حتی در‌این جهت فراگیری‌هایی با همیاری حوزه علمیه داده خواهد شد.

او با اشاره به برش استانی نقشه مهندسی فرهنگی مرزو بوم خاطرنشان کرد: رهبر معظم تأکید داشتند که نقشه مهندسی فرهنگی مرزوبوم می بایست صورت پذیرد و ابلاغ فرمودند البته حدود ۸ الی ۹ سال در انتظار ما‌نده بود. به ستایش الهی اولی استانی بودیم که برش استانی نقشه مهندسی فرهنگی را فراهم کردیم و ثبت شد و این گواهی برش نقشه مهندسی فرهنگی استان عجم به دست سر کردگی جمهوری رونمایی شد.

عضو مجلس خبرگان رهبری بابیان اینکه ٨۶ اپ فرهنگی برای سال ١۴٠١ در عجم پیش‌بینی شد‌ه‌است، ادامه داد: کانون‌ها دقت داشته باشند که کدام یک از این نرم افزار‌ها را میتوانند جاری ساختن نمایند و برای این فعالیت تقسیم فعالیت، تعامل و همکفری نمایند.

طرح موضوع

مورد مود رسیدگی ما، مساجدالگو و برنده در جذب نوپجوانان و جوان ها میباشد. میخواهیم بدانیم معیارها و ملاک های مساجد سر مشق و غالب کدامند و مساجد یا این که مسجد سر مشق و چیره را در جذب نوجوان ها و جوان ها معرفی کنیم درین نوشتار ما عومل خصوصیت های دست اندکاران مساجد زیرا مؤذن، هیئت امنا، امام جماعت و نمازگزاران و ... از نگرش قرآن و رسول و اهل بیت (علیهم السلام) که مناسب فرهنگ وتمدن نورانی اسلام ذکر نمودیم یپس یکی‌از مساجد برنده و الگوی شهرستان فسا که موفقیتی چشمگیر در جذب جوان ها و نوجوان ها داشته میباشد و تعدادی توشه در سطح مملکت عمل های آن آیتم تحسین کارداران کارها مساجد قرار گرفته و غالب به جذب حدود 400 نفر نوجوان و جوان شده تحت عنوان مسجدی سر مشق و پیروز معرفی می شود.

عنایت قضیه

جذب جوان ها و نوجوان ها به مسجد، آنها‌را از زخم هایی که از باطن سرزمین و فارغ مرزها تهدیدشان می نماید تامین می کند و مساجد می‌توانند تمدن نورانی قرآن و اسلام را در وجود جوان ها و نوجوان ها مملکت درونی کنند و آن‌ها‌را از بی عفتی و منکرات صیانت کند. براین اساس جذب نوجوان ها و جوان ها به مسجد می‌تواند آن‌ها‌را به قله رفیع انسانیت مجاورت گرداند و مهم‌ترین دلیل اصلاح جامعه تلقی خواهد شد به این ترتیب قضیه مطروحه از این بعدها اهمیتی بسیار داراست.

هدف ها رسیدگی

مهم‌ترین مقصود معرفی مساجد سر مشق و پیروز در جذب نوجوان ها و جوان ها میباشد و از سایر هدف ها می اقتدار اسم پیروزی.

الف) چه مساجدی از بینش فرهنگ وتمدن اسلام سرمشق و در جذب تشریفات مشهد نوجوان ها و جوان ها موفقند.

ب) مساجد سر مشق و چیره چه راهکارهای علمی را در جذب جوان ها انجام نموده اند.

پیشینه بازرسی

تا آن جایی که پژوهشگران به کتابخانه های همگانی و مجازی به کاوش پرداخت گر چه به مقالاتی بسیار پیرامون بعدها گوناگون عمل مساجد عکس العمل کرد البته پیرامون این زمینه به صورت خاص کمتر مطلبی به طور رساله ای دسترسی پیدا نمود صرفا در بعضا از مقاله ها و کتاب ها به عنوان مثال تفاسیر مطالبی به طور متفرق پیرامون مسئله روءیت کرد.

شیوه استیناف

روش پژوهش می‌دانی و نحوه جمع داده ها گفتمان و مشاهده بی واسطه است.

سؤالات استیناف

1- در فرهنگ وتمدن اسلام کدام مسجد پیروز و الگوی دیگر مساجد میباشد؟

2- چه عواملی موجب جذب جوان ها به مسجد میشود؟

احتمال ها رسیدگی

واگذاری مسئولیت به نوجوان ها و جوان ها در مسجد یکی عامل ها مؤثر در جذب نوجوان ها و جوان ها به مسجد میباشد.

تقسیم فعالیت در مسجد از سایر کارداران جذب جوان ها و نوجوان ها به مسجد میباشد.

موثر بودن اپ های فرهنگی، عقیدتی و ورزشی در مسجد از مهم‌ترین عامل ها جذب نوجوان ها و جوان ها به مسجد به حساب آورده می شود.

خصوصیت های مسجد لایق در فرهنگ و تمدن اسلام

برای این که به رسیدگی پیرامون زمینه بپردازیم لایق میباشد معیارها و ملاک های مسجد برنده را در تمدن اسلامی و از نگرش قرآن و سنت آیتم نظارت در اختیار بگذاریم.

مؤذن مسجدالگو و چیره

اذان از چنان جایگاهی برخوردار‌است که صدای مؤذن فقط صدایی میباشد که به اسمان می رود. فرستاده گرامی اسلام حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) می‌فرماید: اهل افق از ساکنان زمین چیزی جز اذان نمی شنوند. (محمدی ری شهری، 1379، ج1، ص112)

مسجد سر مشق و پیروز بایستی مؤذنی مثال داشته باشد و با صدا و صوتی خوش نمازگذاران را به مسجد دعوت نماید . امام علی (علیه السلام) میفرماید:

لیؤذّن لَکُم اَفصحُکُم؛

می بایست فصیح ترین شخص شما اذان بگوید. (به عبارتی، ص 112)

اَفصَح از ماده فصیح اصولا در معنای خالص بودن چیزی میباشد به صحبت خالص و بیان کننده و خالی از هر سیرتکامل حشو و زوائد باشد فصیح گفته می‌شود. (مکارم شیرازی، 1363، ج16، ص78)

وقتی که خدا به حضرت موسی(علیه السلام) مأموریت میدهد که به سوی فرعون برود، آن رسول تعالی از خداوند می‌خواهد که هارون برادرش را تحت عنوان یاروهمدم و هم پا با وی بفرستد و یکی صفاتی که برای هارون ذکر می نماید فصیح خیس بودن اوست.

قرآن کریم و مهربان دراین باره می‌فرماید:

وَأَخِي هَارُونُ هُوَ أَفْصَحُ مِنِّي لِسَانًا فَأَرْسِلْهُ مَعِيَ رِدْءًا يُصَدِّقُنِي إِنِّي أَخَافُ أَن يُكَذِّبُونِ؛

و برادرم هارون از اینجانب لهجه‏آورتر میباشد پس او‌را با اینجانب به دستيارى گسيل دار تا من را تصديق كند زيرا مى‏ترسم منرا تكذيب كنند. (سوره قصص، آیه 34)

براین اساس فصیح ترین اشخاص تحت عنوان مؤذن تعیین گردد و واقعیت این میباشد که صدای ملکوتی بعضا از مؤذنان بشر را با خویش به ملکوت میبرد و یکی‌از عامل ها مؤثر در جذب نوجوان ها و جوان ها به مسجد مؤذنی میباشد که با صدای ملکوتی خود عموم را به نماز دعوت نماید.

خصوصیت های امام جماعت مسجد سر مشق و پیروز

امام جماعت می بایست از چندین فضایل و برتری منتفع باشد تا فضیلت ها وی الهام قسمت دیگرافراد باشد. در سخنان نورانی حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) خصوصیت هایی برای امام جماعت نقل شده میباشد که در صورتی‌که کسی واجد این وضعیت باشد تحت عنوان امام جماعت غالب و مناسب میباشد. در روایتی پیامبرگرامی اسلام حضرت محمد(صلی الله علیه وآله وسلم) میفرماید:

فقدِّمُوا اَفضَلَکُم (حر عاملی، 1401، ج5، ص416)

فقدِّمُوا خیارکُم (به عبارتی، ص 416)

یعنی به بافضیلت ترین و شایسته ترین خودتان اقتدا فرمایید.

امام راستگو(علیه السلام) نیز میفرماید:

امام جماعت رهبری میباشد که شمارا به سوی خداوند می‌برد، پس بنگرید که به چه کسی اقتدا میکنید. (به عبارتی، ص 416، ح4)

در حدیثی دیگر از فرستاده معبود(صلی الله علیه وآله وسلم) آمده میباشد که در صورتی دوست دارید که نمازتان مقبول واقع خواهد شد شایسته ترین اشخاص را در نماز از دربین خویش را در نماز مقدم قرار دهید. (صدوق، 1382، ج2، ص73)

بینش مکتبی
طریقه سوم طریقه قرآن، سنت نبوی و سیره ی معصومین میباشد و بر طبق تشریفات مشهد عقیده سیاست و دولت فقاهتی میباشد. که جامعه، دولت و سیاست می بایست در چهار چوب آیین تکان نماید. شالوده این طریقه بر عدم تفکیک آیین از سیاست میباشد. به همین عامل، مطلوب میباشد که‌این طریقه را طریقه مکتبی بنامیم.پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله وسلم) پس از مسافرت به مدینه اولیه بنایی که ساخت مسجد بود و تا پایان قدمت کلیه کارها مسلمان‌ها را از مسجد اداره میکرد. در‌این طریقه مساجد تحت عنوان مرکز ها رئیس فقاهتی و سیاسی جامعه و ناظر بر شغل کرد تمامی اشخاص جامعه و هم اینگونه ناظر بر کار کرد حاکمان میباشد. کل انبیا و پیشوایان شرعی تلاش شان بر این بوده اند که جامعه و سیاست می بایست تابع بها های شرعی و اخلاقی باشد.

رئیس مسجد مطابق نگرش های متعدد صورت ها و جهت های به طور کامل متفاوتی به خویش می گیرد. از اولیه قرن بیستم نگرش سکولاری و بینش دولتی در اکثری از کشورها عملاً مساجد را به بهره خود مدیر کرده و تا توانسته مساجد را از حیات اجتماعی عموم بدور نگهدارد، البته با بیداری اسلامی که با انقلاب اسلامی جمهوری اسلامی ایران به نقطع ی عطف خویش رسید، مساجد دو باره به حیات اجتماعی بازگشته اند. آن چه اینک لزوم دارااست، تداوم و تعمیق نقش و حضور مسجد در حیات سیاسی و اجتماعی جامعه ها اسلامی میباشد. هدف و مقصود اساسی از رئیس مسجد این میباشد که مسجد به رده حقیقی وواقعی و مهم خویش در دولت ها اسلامی رسد و یا این که حد اقل به آن سو تکان نماید. غرض پایانی از رئیس مسجد در واقعیت مدیر فقهی جامعه میباشد. شاید اکثری اینگونه گمان نمایند که مسجد جایی میباشد تنها برای نماز تلاوت. این تصوری میباشد که با نگرش سکولاری از آیین مطابقت و همخوانی داراست، که کمترین نقش را برای مساجد در لحاظ میگرد. نگرش مکتبی دیدگاهی میباشد که هدف ها و هدف های مهم آیین و قرآن را مد لحاظ داراست. بر طبق نگرش مکتبی، مسجد در عین این که مکانی میباشد برای اجرا انجام فقهی، مکانی برای رئیس جامعه هم میباشد . درین بینش تحقق هدف ها آیین در جامعه اصل و شالوده رئیس مسجد میباشد. این نگرش روح قرآن و سیره پیشوایان اسلام میباشد. سیره فرستاده معبود (صلی الله علیه و آله وسلم) و ائمه هدی (علیه السلام) تبلور این طریقه میباشد. امام حسین(علیه السلام) در طومار اش به عموم کوفه که به دست مسلم بن عقیل ارسال کرد، در باره وظیفه حکومت میگوید :

فلعمری ما الامام إلا الحاکم بالکتاب، القائم بالقسط، الدائن به این الحق، الحابس نفسه على ذات الله، والسلام "([2])

به جانم قسم و سوگند که لایق امامت وجود ندارد مگر آن که بر طبق کتاب معبود دستور براند و به عدل و داد پابند و به آئین حق ملتزم باشد و خودش را وقف خدای نموده باشد.

در‌این حرف امام چهار نکته اصلی در باره حکومت فقهی مطرح گردیده‌است : در آغاز این که تنها کسی لایق ی خلافت پیامبر الله «(صلی الله علیه و آله وسلم) یا این که حکومت فقهی میباشد که مبنی بر کتاب معبود حکومت نماید ؛ دوم این که به عدل و داد اخلاق نماید ؛ سوم این که آیین ملتزم باشد و چهارم این که خویش را در مسیر الی الله وقف نماید. سازه بر این مشروعیت حکومت در دسته شغل به آیین حق میباشد.

از نگاه قرآن مسجد صرفا یک جای تعظیم و تکریم آفریدگار وجود ندارد که در آن همچون دیر و کلیسا صرفا خدای متعال عبادت گردد و در معاش و مادی شخصی تأثیری نداشته باشد ؛ بلکه خدای متعال مسجد را منزل برای عموم نامیده میباشد. هر یک سری در عرف عموم مسجد، خانۀ آفریدگار خوانده می‌گردد، همانگونه که کعبه را بیت الله الحرام میگویند. زیرا خدای متعال، درآیات زیادی کعبه را منزل خویش «بیتی»([3] )خوانده میباشد. در عین حالا در آیاتی، کعبه را اولی منزل ای که برای مرده سازه شد‌ه‌است نامیده میباشد

«اِنَّ أَوَّلَ بَیْتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِى بِبَکَّةَ مُبَارَکاً وَ هُدًى لِّلْعَلَمِینَ»([4])

اولیه منزل‏ای که برای عموم (و نیایش آفریدگار) قرار داده شد، به عبارتی خاه ایی میباشد که در مرزو بوم مکه میباشد) که مالامال برکت، و مایه هدایت جهانیان میباشد.

هر یک سری این آیه در باره مسجد الحرام میباشد. ولی مشی جملۀ «او‌لین منزل ای که برای عموم ساخته شد» حاکی از این میباشد که فلسفه ساخت و بنای مساجد، برای عموم بودن میباشد. ومقصود از برای عموم بودن هم، برای هدایت عموم میباشد. در آیه دیگری آمده میباشد

اِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا وَ یَصدُّونَ عَن سبِیلِ اللَّهِ وَ الْمَسجِدِ الْحَرَامِ الَّذِى جَعَلْنَهُ لِلنَّاسِ سوَاءً الْعَکِف فِیهِ وَ الْبَادِ وَ مَن یُرِدْ فِیهِ بِإِلْحَادِ بِظلْمٍ نُّذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ. ([5])

افرادی که کافر شدند، و مؤمنان را از رویکرد آفریدگار بازداشتند، و (همینطور) از مسجد الحرام‏» که آن را برای همگی عموم قرار دادیم که چه اشخاصی که در آنرا معاش می‏کردند، و چه اشخاصی از نقاط بدور وارد می‏شوند، در آن برابرند و کسی که بخواهد درین میهن از رویکرد حق گم راه شود و دست به ستم زند ما از عذاب دردناک به وی می‏ چشنانیم.

در آیه تعبیروتفسیر «وُضع» آمده میباشد که نشانه میدهد فلسفه تولید مسجد برای فایده رساندن به عموم میباشد و در آیه تعبیبر «جعلنه للناس»، حکایت از این دارااست که غرض اساسی از بنای این منزل این بوده که برای عموم باشد. هدف از برای عموم بودن، برای هدایت بودن عموم میباشد، سازه بر این هدایت عموم، غرض اساسی ایجاد کرد و بنای مسجد میباشد. هدف از هدایت، هدایت به سوی خدای متعال و خدایی کردن بشر ها میباشد، این دستور صرفا در سایه عبادت و بندگی خدای میسر میباشد. از حضرت علی (علیه السلام) قصه گردیده که فرمود : پیش از کعبه هم منزل بود، اما کعبه او‌لین منزل ای میباشد که برای عبادت خدا اوضاع و احوال شد‌ه‌است. «کانت البیوت قبله و لکنه أول بیت اوضاع لعبادة اللّه.» ([6]) سازه بر این قرآن و ادیان الهی تمامی آدم ها را به عبادت خدای دعوت می نماید، این مقصود یک مقصود شخصی وجود ندارد، بلکه یک هدفی جمعی میباشد که خطاب به کلیه انسانها میباشد و عبادت آفریدگار هم در حالتی‌که متفحص می‌شود که آدم در آحاد جوانب معاش تسلیم امرها آفریدگار باشد. از حیث قرآن واقعیت آیین، تسلیم ذات آدم در مقابل پروردگار میباشد یعنی این که بشر در کلیه رفتارهای فردی و اجتماعی اش، خویش را تابع خواست و فرمان الهی بداند.

[7]

آیین در نزد خداوند، اسلام (و تسلیم بودن در قبال حق) میباشد. و اشخاصی که کتاب آسمانیت به آن‌ها، داده شد، اختلافی (در آن) ساخت‌و‌ساز نکردند، مگر پس از تدبیر) و دانش، آن هم به خیال و خاطر ظلم و ستمشان و کسی که به آیه ها پروردگار بی دینی ورزد، (آفریدگار به اکانت وی می‏دهد.» چون) آفریدگار، سریع الحساب میباشد.

در اپیزود اونجلیست ها یا مسیحیان انجیلی، مفصلا به این مجموعه از مسیحیان، عقاید، رسوم و مناسک دینی شان پرداختیم. البته شتاریخ انشعابات مسیحیت
اولی مسیحیان رهروان یهودی عیسی در طی معاش و فورا بعد از وی بودند، به ویژه دوازده فراگیر وی. بعداز مصلوب شدن، اعتقادات درباره ی عیسی در سراسر امپراتوری روم بسط یافت. در طول سقوط روم (۴۷۶ به دنیا آمدن مسیح)، باورهای بر طبق عیسی در قسمت‌های متفاوت امپراتوری به صورت قابل توجهی مختلف بود. تشریفات مشهد

در مصر مسیحیت قبطی چیره بود. علیرغم پیشرفت آتی اسلام، هنوز مسیحیان قبطی در مصر وجود دارا‌هستند. شایان بیان میباشد، تا حدی به لطف جماعتی از قبطی‌های مصری تبعیدی که در فرانسه معاش می‌کردند، ژان فرانسوا شامپولیون توانست هیروگلیف‌های مصر باستان را ترجمه نماید (چون لهجه مذهبی قبطی‌ها عمدتاً مصر باستان میباشد). اگرچه مسیحیان اتیوپیایی ایمان خویش را به ملکه سبا مرتبط با کتاب مقدس می دانند، بیشتر مورخان معتقدند که اتیوپیایی‌ها با کارایی قبطی‌های مصری به مسیحیت گرویده‌اند.

در امپراتوری روم شرقی، به مرکزیت قسطنطنیه، ارتدکس شرقی استارت به پیشرفت کرد. مطرح ترین کلیساهای ارتدکس مدرن ارتدوکس یونانی و ارتدکس روسی می‌باشند.

در امپراتوری روم غربی، کاتولیک رومی برنده بود. این کاتولیک به گذر زمان در سراسر اروپا پیشرفت یافت، از ایرلند در غرب تا لهستان در شرق، و از ایتالیا و اسپانیا در جنوب تا اسکاندیناوی در شمال.

بعداز قرن ها وسطی و بعداز رنسانس در قرن هفدهم، با اقدامات مارتین لوتر یک کشیش آلمانی، اصلاحات پروتستانی در اروپا ناگهان شاگرد شد. پروتستان ها به‌این ادله پروتستان نامیده می گردند که اعتقادات آن‌ها با پروتست یا این که اعتراش علیه کلیسای کاتولیک رومی شروع شد. تعداد دسته‌های پروتستانی که امروزه شغل می‌نمایند بی‌شمار میباشد، ولی بعضا از فرقه‌ها مشمول لوتران‌ها، متدیست‌ها، پرسبیتریان، باپتیست‌ها، انجیلی‌ها (اوانجلیکال ها ها) و مورمون‌ها می‌باشند.

البته تیم بندی انشعابات مسیحیت براساس مذهب و تفاوت های مذهبی:

مسیحیت غربی
مسیحیت غربی قسمت قابل توجهی از عالم مسیحیت را دربرمیگیرد که به دو شاخه مهم تقسیم میگردد:

کاتولیک رومی (Roman Catholicism)
کاتولیک های رومی یا این که کاتولیک ها لبریز جمعیت ترین شاخه مسیحیت میباشد و نیمی از مسیحیان را تشکیل می‌دهد.کلیسای کاتولیک توان پاپ را تحت عنوان رهبر خوب کلیسا به رسمیت می شناسد. پاپ اسقف حافظه موقت و مدیریت معنوی کلیسای کاتولیک میباشد. این تمرکز توان یکی‌از خصوصیت های انتخاب کننده کاتولیک رومی میباشد. همینطور کاتولیک رومی تأکید متعددی بر سنت مقدس در کنار کتاب مقدس داراست. آموزه‌ها و انجام کلیسا طی قرن‌ها تکامل یافته میباشد که هم بوسیله کتاب مقدس و هم سنت هدایت می شود.

همینطور کلیسای کاتولیک مراسم مقدس را اعمال می نماید، مثلا غسل تعمید، پذیرش، و عشای ربانی.

کلیسای کاتولیک رومی واتیکان
کلیسای کاتولیک رومی واتیکان
پروتستانیسم (Protestantism)
پروتستانیسم یا این که اصلاحات پروتستانی که از قرن شانزدهم آغاز شد، انحراف قابل توجهی از کلیسا و مناسک کاتولیک رومی بود. اصلاح‌طلبان کلیدی مانند مارتین لوتر، جان کالوین و سایرافراد به آنچه تحت عنوان خرابی و ایرادات الهیات در کلیسای کاتولیک می‌دانستند اعتراض کردند. (پروتستان کلمه و واژه ای فرانسوی در معنای معترض میباشد)

مارتین لوتر و اصول 95 گانه ش که آغاز پروتستانیسم شد
مارتین لوتر و اصول ۹۵ گانه ش که استارت پروتستانیسم شد
این اصلاحات سبب ساز به تأسیس فرقه های متفاوت پروتستان شد که هر یک دارنده الهیات و انجام منحصر خویش بودند. بعضا از فرقه های دارای شهرت پروتستان عبارتند از: لوترانیسم، انگلیکانیسم، پرزبیتریانیسم، باپتیست، متدیست و غیره. پروتستانیسم بر اصولی مانند sola scriptura (فقط کتاب مقدس) تأکید می نماید که التفات کتاب مقدس را تحت عنوان مرجع آخری در مسائل ایمان و فعالیت پر رنگ می نماید.

کلیسای انگلستان
کلیسای انگلستان (church of england) یک مثال ی کلیسای پروتستان
مسیحیت شرقی
ارتدکس شرقی (Eastern Orthodoxy)
ارتدکس شرقی شاخه مهمی از مسیحیت میباشد که با خصوصیت های تحت شناخته می‌گردد:

کلیساهای خودمختار: ارتدکس شرقی از تعدادی کلیسای خودمختار autocephalous (self-governing) درست شده میباشد، به‌این معنا که آن‌ها ساختارهای رهبری و اداری خویش را دارا‌هستند و مثل مسیحیت کاتولیک رومی از کلیسای واتیکان یا این که یک کلیسای مرکزی اداره نمیشوند (مثل کلیسای انگلستان که کلیساهای پروتستان انگلستان تحت حیث آن میباشد و مدیر آن به طور تشریفاتی فرمانروا یا این که ملکه انگلستان میباشد). پر رنگ میان این کلیسای ارتدکس یونان، کلیسای ارتدوکس روسیه، کلیسای ارتدوکس صربستان، و کلیسای ارتدوکس قبطی مصر، دارای شهرت خیس میباشند. هر کدام از این کلیساها به صورت غیر وابسته فعالیت می نمایند، ولی سنت های الهیاتی و مذهبی مشترک دارا هستند.

سنت های فقهی و مذهبی مشترک: کلیساهای ارتدکس شرقی به تیم ای از اعتقادات الهیات رایج و اجرا مذهبی پایبند میباشند. آن‌ها مقدسین (saints) را گرامی می دارا‌هستند، مراسم عشای ربانی (Eucharist or Holy Communion) را برگزار می نمایند و بر جنبه های عرفانی عبادت مسیحی تأکید متعددی دارا‌هستند. عبادت یا این که آنطور که معمولا گفته می گردد، عبادت الهی (Divine Liturgy)، نقش اساسی را در عبادت جمعی آن ها انجام می نماید.

رخنه‌ تبارک ۱۰۵۴: تقسیم تاریخی در بین ارتدکس شرقی و مسیحیت غربی، که اکثر وقت ها تحت عنوان رخنه‌ گرانقدر ۱۰۵۴ (Great Schism of 1054) از آن حافظه میشود، اصولاً ریشه در تفاوت های الهیاتی و کلیسایی داشت. مسائل کلیدی مشتمل بر مناقشات بر راز ماهیت جنبش روح القدس (Holy Spirit’s procession)، به کار گیری از نان فطیر در مراسم عشای ربانی و توان پاپ در حافظه موقت بود. این اختلافات در غایت سبب به طلاق قانونی این دو سنت شد.اید برای بخش اعظمی از افراد این سوال پیش بیاید که چرا مسیحیت اینهمه شاخه و فرقه و تیم و طبقه و مذهب و انشعابات متعدد دارد؟ چرا هریک یک ساز میزنند و این تشتت از کجا آمده و چه شد که مسیحیان گروه دسته شدند. در‌این نوشته‌علمی از روزنامه پادکست داکس این سوال های را پاسخ می دهیم اما استارت یک مرور کلی روی تایم لاین مسیحیت و تیم های اصلی و فرعی آن انجام میدهیم.

پدر، پسر، روح القدس
مسیحیت فقاهتی توحیدی و ابراهیمی است که مبتنی بر زندگی، تعالیم، مرگ و رستاخیز عیسی مسیح بنا گردیده‌است. این یکی از ادیان اصلی فقیه هست که بیشتراز دو میلیارد در ادامه در سراسر دانا داراست. مسیحیان به تثلیث مقدس، متشکل از پدر (معبود)، پسر (عیسی مسیح) و روح القدس اعتقاد دارند. کتاب مقدس که به پیمان عتیق و تازه تقسیم شد‌ه‌است، متن مقدس مرکزی مسیحیان هست. پیام اصلی مسیحیت بر علاقه، نجات و تبعیت از تعالیم عیسی برای استخراج به زندگی ابدی متمرکز هست. این آئین شاخه ها و فرقه های گوناگونی دارد که هر یک سنت ها و عقاید خاص خود را دارا هستند. در این نوشته، بنا بر توضیح و تشریح فقاهتی در مسیحیت نداریم و تنها شاخه های مختلف و فرقه های مسیحی و تفاوت ها و کلام اصلی هریک را پژوهش می‌کنیم.

چرا شاخه ها و فرقه های زیادی در مسیحیت وجود دارد؟
قبل از معرفی شاخه های متعدد مسیحی، در پاسخ به‌این سوال که چرا مسیحیت اینهمه فرقه دارااست به فاکتورها و کارداران زیر اشاره میکنیم :

تفاوت های اعتقادی: یکی دلایل اولیه گسترش فرقه ها، اختلافات اعتقادی می باشد. اختلاف لحاظ در موضوعاتی مانند تعبیروتفسیر کتاب مقدس، ماهیت مراسم عشای ربانی، نقش روحانیون و سایر مسائل کلامی سبب ساز به دودستگی یا چنددستگی در تیم های مختلف مسیحی در زمان تاریخ دو هزار ساله ی آن گردیده‌است گردیده است.
کارداران تاریخی و فرهنگی: وقایع تاریخی مانند اصلاحات پروتستانی و انشعابات گران قدر و نیز تفاوت های فرهنگی و زبانی در شکل گیری شاخه های مختلف نقش داشته می باشد.
دست اندرکاران جغرافیایی و اجتماعی: اقلیم ها، مناطق و جامعه ها متفاوت بر توسعه سنت ها و مذهب ها خاص مسیحی تأثیر نهاده اند.
تفسیر فردی: به عنوان مثال، اصل “sola scriptura” در پروتستانیسم، تعبیر و تفسیر فردی کتاب مقدس را تشویق می کند، که منجر به طیف کلان ای از تفاسیر و فرقه ها می گردد.
اقتدار کلیسا یا (Ecclesiastical Authority): اختلاف لحاظ بر سر اقتدار کلیسا، مثلا قدرت پاپ در آیین کاتولیک و حتی حکومت کلیسا نه صرفا بر آئین مردم که بر تمامس جوانب زندگی مسیحیان، در حین تاریخ باعث به دودستگی شده است.
ذکر این نکته ضروری هست که در حالی که تفاوت های فرقه ای زیادی در مسیحیت وجود دارد، اعتقادات اصلی مشترکی نیز وجود دارااست که مسیحیان را متحد می کند، مانند اعتقادوباور به تثلیث مقدس، الوهیت عیسی مسیح، و مداقه کتاب مقدس. این باورهای مهم به عنوان یک استدلال وحدت بخش در شاخه های مختلف مسیحیت عمل می کنند.

شاخه های مسیحیت
تقسیمات اساسی در مسیحیت فی مابین مسیحیت شرقی و مسیحیت غربی هست که شاخه های اصلی آن ارتدوکس شرقی، ارتدوکس مشرقی و مسیحیت غربی می باشد که مشمول کاتولیک رومی و پروتستان هست. در اینجا مروری کوتاه بر این شاخه ها و چرایی وجود فرقه های بسیار در مسیحیت خوا‌هیم داشت.

البته ذکر این نکته ضروری ست که اشکال مختلفی از مجموعه بندی و کتگوری کردن برای مذاهب و فرقه های فقهی میتوان جاری ساختن داد. در‌این دو اینفورگرافی می‌توانید کلیه ی شاخه های مسیحیت را به خوبی مشاهده فرمائید.

را‌ بر هدفهای تمام سازمان پایدار سازد. مهارت انسانی، بضاعت و توان و اقتدار تشخیص در شغل کردن بـا مـردم و اجرا شغل به وسـیلۀ آنها بوده که مشتمل بر ادراک و فهم و شعور انگیزش و به شغل‌ بردن‌ رهبری مؤثر میباشد. مهارت فنی، عبارت میباشد از توان نتیجه ها از تجربه، فراگیری و کارآموزی موردنیاز برای به‌کارگیری علم، نحوه‌ها، فوت و فن و امکانات ما یحتاج برای ایفا شغل های خـاص

3ـ ویـژگیهای شخصیتی: شخصیت‌ عبارت‌ میباشد‌ از دسته الگوهای منحصربه شخص و نسبتاً‌ اثبات‌ رفتاری‌، احساساتی و فکری که انسانها از خویش بروز میدهند. بعضا از ویژگیهای شخصیتی عبارتند از: خود‌با‌وری، برون‌گرایی، شجاعت، مسؤولیت‌پذیری و خون‌سردی

4ـ بینش‌: موازین‌ ارزشـی‌ تـصمیم گیرنده، یکی عـملگرهای اساسی در صورت‌گیری تصمیم‌ است‌. گروه بها‌ها یکی‌از مهم‌ترین عامل ها متمایز کنندۀ مدیران از یکدیگر میباشد. بعضی از این عامل ها عـبارتند از: اعتقادوباور به‌ پاسخگویی‌ در‌ موازی آفریدگار، با شخصیت شمردن عموم، پای‌بندی به اخـلاق حـرفه‌ای، امـید‌ به دنیا آخرت، بینش به بشر، طریقه توحیدی.

بـ) بعدها اجتماعی استعداد

1ـ اعتبار ماهر: این مقوله به جـایگاه ‌ ‌مـدیر‌ در‌ شبکۀ‌ پیوندها ماهر برمی‌خواهد شد و عبارت میباشد از امکان برقراری رابطه با اشخاص‌ مؤثر‌ و درخـواست از آنـان بـا احتمال زیاد تایید.

2ـ اعتبار همگانی: این قضیه به منزلت غیرحرفه‌ای یک مدیریت‌ در‌ اجتماع‌ بر مـی خواهد شد (غفاریان، 1379).

در‌این بخش، ویژگیهای یک رئیس و رهبر اسلامیِ‌ لایق‌ ذکر‌ میشوند؛ تشریفات مشهد آن گاه ویـژگی‌های مناسب یک امام جـماعت طـبق ادبیات نظری جان دار ارایه شود‌. برخی‌، خصوصیت‌های‌ یک رهبر اثربخش را در جامعه ها اسلامی این‌سیرتکامل برشمرده‌اند: 1ـ تقوی 2ـ رفق و مدارا 3ـ الفت و محبت‌ 4ـ دفع‌ بدی با نیکی 5. سعۀ صدر (غالب و همکارانش، 1385). نبوی خصوصیت‌های فـردی رهبر در‌ نشانه‌ها‌ و احادیث‌ را به‌این شکل ذکر می‌كند: 1ـ سعۀ صدر (حلم، ادب در شعف‌ها، مقاومت در قبال‌ مشكلات‌، تحمل افكار مخالف، دوری از مستی سر کردگی) 2ـ هوش 3ـ توانمندی‌های علمی و فنی 4ـ تحمل افكار‌ مخالف‌ 5ـ تلاش‌ و كوشش 6ـ پشـتكار 7ـ شـجاعت 8ـ آوازه 9ـ سخنرانی (تفهیم كلام و زیبایی كلام) (نبوی، 1385). موازی لحاظ مركز تفحص‌ به‌ کارها مساجد، خصوصیت‌های مدیریت اسلامی عبارتند از: 1ـ ایمان و زهد و تقوا 2ـ عدل و داد و ودیعه‌داری 3ـ بضاعت و توان‌4. خلق و خوی‌ و عکس العمل‌ نیكو و خوشگل 5. سعۀ صدر و احاطه بر خـود 6ـ خـردورزی و تامل 7ـ تعادل 8ـ تواضع 9ـ جدیت و پرتلاش 10ـ صداقت‌ و وفای‌ به‌ قول 11ـ خواستار علم تازه و آسمان‌های نوین کار (مركز تفحص به کارها‌ مساجد‌، 1386).

راءس یادشده، خصوصیت های امام جماعت را اینگونه برمی‌شمارد: امام جـماعت بـاید از دید علمی با‌ قرآن‌ و تعبیر و تفسیر، احادیث و سخنان ائمه(علیهم‌السلام) آشنا باشد و قدرت پاسخگویی به سؤالات دینی‌ و شک ها‌ تازه كلامی را داشته باشد و از خبرها‌ كشور‌ و عالم‌ با خبر باشد. از دید گفتاری بـاید از‌ پرحـرفی‌ و كلمـات بیهوده، غایب بودن و بدگویی دوری كنـد. از نـظر بـرخورد نیز بایستی گشاده‌رو و خوش‌عکس العمل‌ باشد‌؛ شخصیت اشخاص را محافظت كند‌ و از‌ تحقیر و تمسخر‌ و پوزخند‌ جلوگیری‌ كند.

امام جماعت دارنده چهار وظیفۀ‌ اصلی‌ میباشد: 1ـ اقـامۀ نـماز جـماعت 2ـ آموختن و تربیت و تکثیر معارف 3ـ رهبری و رئیس مسجد 4ـ بـرقراری‌ ارتـباط‌

تاسی از سنت و سیرۀ رسول(ص) برای‌ توفیق امام جماعت در‌ مسؤولیت‌ خویش بسی خطیر و اساسی میباشد‌. برخی‌ از اصول سیرۀ شخصی و اجـتماعی پیـامبر(ص) عـبارتند از: نظافت، آراستگی ظواهر، معطر بودن‌، درود‌ كردن، مصافحه، گشادگی صورت، بـرقراری‌ رابطه‌ دوستانه‌ و احترام و وقار (مركز‌ پژوهش‌ به کارها مساجد، 1385‌).

زهد‌ یکی ویژگیهای اساسی امام جماعت میباشد. ذات اقدس الهی در آیـۀ 34 سـورۀ‌ انـفال‌، اولیا و سرپرست مسجدالحرام را صرفا متقین‌ می داند‌: «اِنْ أوْلِیاؤُهُ‌ اِلاّ‌ الْمُتَّقُونَ»‌. از طرفی در آیـۀ‌ 18 سـوره توبه «انّما یعمر مساجد الله اینجانب آمن بالله و الیوم الآخر و اقام الصلوة و آینده‌ الزکوة‌ و لم یخش الّا الله فعسی اولئک‌ ان‌ یـکونوا‌ اینجانب‌المهتدین‌» قوانینی‌ را برای تعمیرکنندگان‌ و آبادکنندگان‌ مساجد معرفی می نماید که عبارتند از: ایمان بـه خـدا، ایـمان به قیامت و روز رستاخیز، اقامۀ نماز‌، پرداخت‌ زکات‌، شجاعت و خوف از خداوند. به‌طور خلاصه، استعداد‌های‌ امـام‌ جـماعت‌ مـبتنی‌ بر‌ منابع‌ و متن ها در تحت آمده میباشد:

آمادگی‌های‌ امـام‌ جـماعت‌

[بعد ها، مؤلفه‌ها و شاخص‌ها، مـنابع حـمایت‌کننده از بنا‌های مطالعه]

ـ علم مهارت‌های ادراكی: روءیت کرد كلان و تفكر راهبردی‌، درنگ تحلیلی، ادراک و تـشریح رسـالت، اهـداف و قیمت‌های مسجد در اسلام.

ـ تفكر خلق کننده انسانی: رهبری، کاربر‌شناسی، اصلاح ذات‌البین، تشویق و امان، به‌كارگیری افـراد، شـنود مؤثر، رابطه مؤثر با مخاطبان، رشته خطابه، آراستگی‌، ساخت‌و‌ساز‌ مجموعه‌ها.

ـ هدایت جلسات فـنی: دانـش دیـنی، علم روز، درایت سیاسی، علم رئیس، علم مشورت کردن و جاری‌شناسی، آشنایی خرده فرهنگ و تمدن‌ها، خواندن درست نماز و قرآن (مـقام مـعظم رهبری، خرداد ماه 1375 ـ کتز، 1974 ـ فرهی‌، 1382‌ ـ نوبهار، 1386 ـ نور و روشنایی مسجد، ش3، ص 157 ـ غفاریان، 1379 ـ کریتنر، 1386 ـ هرسی و بلانچارد، 1375 ـ جـكسون و هـلند، 1998 ـ قـلیپور، 1386 ـ رضایی بیرجندی، 1382 ـ راس تفحص به‌ کارها‌ مساجد، 1386) گفتگو و مشاهده

ـ فضیلت ها‌ اخلاقی‌ و رفتاری: عدل و داد دینی و تـقوا ـ اجـتناب از گـناهان کبیره و عدم سماجت بر گناهان صغیره ـ صداقت و وفای به عهد و پیمان ـ ودیعت‌داری ـ خـلق نـیكو ـ سعۀ صدر (حلم و بردباری‌، تحمل‌ ذهن ها متعدد، مقاومت در‌ موازی‌ اشتباهات، وقار در شادیها) ـ تواضع ـ شجاعت (و لم یخشَ الّا الله) ـ نـظم ـ خـودباوری (موسوی خمینی، ج1، ص8ـ436 ـ انفال، آیه‌ي 34 ـ نوبهار، 1386 – نهج البلاغه، حکمت 176 ـ رضاییان، 1372 ـ مایکل و لاوتون، 2006 – قلی پور، 1386‌ ـ قـرائتی‌، ج5، ص33 ـ فـرقان، آیۀ 63 ـ رضایی بیرجندی، 1382 ـ مزحجی، 1376 ـ نبوی، 1387) گفتگو و مـشاهده

ـ تـمایل و انـگیزش: کوشش و پشتکار در مسجد ـ اهتمام به حل مـشکلات و امـور عموم ـ عملکرد برای حل اشتباهات عموم‌ و غمخواری‌ و دلسوزی برای‌ آ‌نها ـ انگیزۀ خودسازی و تـهذیب نـفس «یُحِبّونَ أن یُتَطَهّرُوا» (دوست دارا هستند کـه پاکـیزه شوند) – انـگیزۀ هـدایت دیـگران (دگرسازی‌). (ضایی بیرجندی، 1382 ـ نوبهار، 1386 ـ رضاییان، 1372 ـ نـبوی، 1387 ـ تـوبه، آیۀ‌ 108‌ ـ طباطبایی‌، ج 18، ص 326 ـ هرسی و بلانچارد، 1375 ـ اتکینسون، 1968) گفتگو و مشاهده

* شايستگي‌هاي فعالان (کارگزاران)

موازی فـتوای بـیش‌خیس فقها در ‌‌گزینه‌ مسجد، واقف حق تـعیین کسی را به‌تیتر متولی مـسجد نـدارد. براین اساس، این سؤال‌ مطرح‌ مـی‌خواهد شد‌ کـه پس ادارۀ کارها مسجد به عهدۀ چه عده ای خواهد بود؟ در پاسخ می اقتدار‌ خاطرنشان کرد: زیرا مـسجد از مـصادیق اوقاف عام میباشد و از لحاظ دینیً نـیز نـمی اقتدار بـرای آن‌ متولی تـعیین کـرد؛ به این ترتیب‌، سرپرستی‌ ادارۀ امـور آن در مـرتبۀ نخستین بر عهدۀ حکم کننده اسلامی میباشد یا این که نمایندۀ منصوب به وی وگرنه این مؤمنین عادل هـستند کـه بایستی سرپرستی ادارۀ کارها مسجد را بـه عـهده بگیرند‌. بـنابراین، رسـم امـروزی را که گردآوری‌ای از مؤمنین بـه‌تیتر «هیئت امنا» حل و فصل کارها مساجد را بر ذمه می گیرند؛ ضمن اسلامی بودن، دارنده جنبه‌های مـردمی نـیز می باشد و لایق میباشد آن‌ را‌ محافظت نـمود (لطـفی، بـی‌تا).

فـعالان یـا کارگزاران یک مـسجد، عـلاوه بر ایفا کارها عملیاتی، همانند بازو و نائب رئیس امام جماعت کار می‌نمایند (خصوصاً اعضای هیئت امنا). از ایـن رو، از یـک‌سو‌ ویـژگی‌های‌ شخصی این اشخاص مانند توانمندی‌های آنان اهـمیت پیـدا مـی‌نماید و از سـوی دیـگر، ویـژگی‌های در بین‌شخصی (گروهی) آن ها حایز مداقه میباشد. در فیض، شايستگي‌هاي فعالان طبق این توضیحات در دو مؤلفه‌ ویژگیهای‌ شخصی و فی مابین‌شخصی طبقه‌بندی گردیده‌است. موادسازنده توانمندی فردی، فضیلت ها ایمانی ـ اخلاقی و انگیزش ایـن اشخاص (مشمول مهارت و علم، شجاعت، صداقت و وفای به قول، نیت سرویس‌گزاری، ودیعه‌داری و مسئولیت‌پذیری، سعۀ صدر و مدارا‌ و عملکرد‌ و پشتکار‌ در مسجد) در مؤلفۀ «ویژگیهای‌ شخصی‌» معرفی‌ گردیده‌اند. از آن‌جهت هم که‌این اشخاص، گـروه یـا تیمی از فعالان ادارۀ کارها مسجد را صورت میدهند، بعضی ویژگیهای موثر‌ بر‌ کارایی‌ دسته مانند همبستگی، برادری و انسجام، وجهه یا این که اعتبار‌ محلی‌، احترام و متکی بودن متقابل و الفت و محبت فی مابین قلوب آن ها بـه‌تیتر عده ای از مؤمنین در ویژگیهای میان‌شخصی مطرح گردیده‌اند. انسجام مجموعه‌، حس‌ ما‌ بودن میباشد که اعضای یک دسته را به یکدیگر لینک و پیوند‌ میدهد. پشت گرمی و ایمان مـتقابل بـه خلق و خوی و هدف های سایرافراد نیز، از جـمله عـوامل اصلی در خلق و خوی یک تیم میباشد‌.

نیت‌ سرویس‌ به خانۀ معبود، از شاخص‌های اساسی این قسمت میباشد. بها امور‌ به‌ نیت اعمال آن‌هاست. در فضیلت سرویس‌گزاری به مـسجد، اشـاره بدین حدیث، مـناسب اسـت: «هر که‌ مسجدی‌ را‌ جارو نماید، پروردگار برای وی اجر رهاکردن یک عبد و بنده را بنویسد‌ و هر‌ کس‌ مسجد را غبارروبی نماید، خدای عزوجل او را از رحمتش دوچندان بهره مند گرداند.» به‌طور‌ خلاصه‌، استعداد‌های‌ فعالان مطابق مـنابع و مـتون در پایین ارایه گردیده است (شاکری و محمدی، 1381: 127‌).

با دقت به دو حدیث پایین بینش اسلام در امر حضور زنان در مساجد و اقامه نماز با جماعت یا این که بقیه عبادات چیست؟ امام راست گو (ع) : شایسته ترین مساجد برای زنان منزل هایتان میباشد .وسائل الشیعه،ج 3،ص 510. رسول اکرم(ص):هرگاه همسر یکی شما جهت رفتن به مسجد اجازه خواست ،اورا بازدارنده نشوید تشریفات مشهد . درست بخاری ،ج 1،ص262.
غرض قصه اولیه این میباشد که گرچه مساجد شایسته ترین محل برای اقامه نماز می‌باشند و نماز تلاوت در آن ها دارنده اجر بسیار میباشد، ولی شایسته ترین مسجد برای زنان منزل های آن ها میباشد به این دلیل که در این‌حالت با مرد نامحرمی رابطه نخواهند داشت. این قصه حضور زنان در مساجد را حرام نمی داند. داستان دوم نیز می‌فرماید در حالتی‌که آنها خواستار حضور در مساجد باشند از حضور آن‌ها جلوگیری کردن نکنید؛ چون حتی در حالتی‌که این حضور تنهاً به خیال نماز باشد،حرام وجود ندارد. و خویش آن ها با تفویض خویش میخواهند نماز را با اجر کمتری بجا آورند. سازه بر این اسلام گرچه حضور زنان در مساجد را فقط برای نماز مناسب نمی داند البته آنرا حرام ندانسته میباشد و در‌صورتی‌که همرا با اپ های دیگر نظیر جماعت کلاس ها و سخنرانی های فرهنگی و مذهبی باشد بسیار مناسب میباشد.

جواب تفصیلی
حیث اسلام در باره ارتباطاط زنان با اشخاص نامحرم این میباشد که هرچه کمتر با مردان نامحرم رابطه داشته باشند و جز در موردها ضروری از خانه خویش بیرون نشوند. این دو قصه در همین ارتباط تعبیر و محاسبه میشوند.

بر اساس قصه نخستین امام درست گو (ع) فرموده میباشد :"شایسته ترین مسجد برا ی زنان منزل های آن‌ها میباشد. "هدف این میباشد که گر چه مساجد شایسته ترین محل برای اقامه نماز می‌باشند و نماز تلاوت در آنان دارنده اجر بسیار نسبت به نماز در جاهای دیگر میباشد، ولی شایسته ترین مسجد برای زنان منزل های آن‌ها میباشد به این دلیل که دراین‌صورت از منزل بیرون نمی‌شوند و با مرد نامحرمی رابطه نخواهند داشت. امام در واقعیت میخواهد بفرماید زمانی رابطه غیر ضروری با نامحرم، حتی برای کمپانی در مساجد و نماز جماعت مناسب نباشد برای شغل های غیر ضروی دیگر مسلماً مناسب وجود ندارد و خوب میباشد از آن هجران کرد. با این اکنون این داستان حضور در مساجد را برای زنان حرام ندانسته میباشد. و در صورتیکه که خلال نماز، نرم افزار های دیگری مانند به جماعت تلاوت نماز یا این که فراگیری مسائلی که برای زنان فهمیدن آن واجب باشد (به گونه ای که اینگونه طرحی در خانه و منزل وی قابلیت پذیر نباشد) در مسجد و در طول پیشین یا این که بعد از نماز برگزار باشد، نمی قدرت خاطرنشان کرد زنان در مساجد حضور پیدا نکنند. بلکه با دقت بدین اثرها فروان نمی قدرت از این حضور دیده پوشی کرد.

با دقت به آنجه ذکر شد معنای ماجرا دوم پر‌نور و به خیر و خوبی مشخص می‌شود که هیچ منافاتی با ماجرا نخستین ندارد چون میفرماید در شرایطی‌که آنها خواستار حضور در مساجد باشند از حضور آن‌ها بازداشتن نکنید و اذن بدهید در مساجد حضور پیدا نمایند؛ چون حتی در شرایطی‌که این حضور تنهاً به خیال و خاطر نماز باشد،حرام وجود ندارد. و خویش آن‌ها با سپردن خویش می‌خواهند نماز را با اجر کمتری بجا آورند.

در حالی که حضور در مساجد در اکثر مورد ها به یاروهمدم فواید و اثراتی فرهنگی و معنوی بخش اعظمی میباشد که در‌حالتی که در اینگونه جای هایی حضور حضور پیدا نکنند از آن محروم خواهند بود. سازه بر این بر طبق قصه دوم رسول گرامی اسلام (ص) فرموده میباشد در‌حالتی که آن‌ها خواستار حضور در مساجد باشند از حضور آنها جلوگیری کردن نکنید.

آغاز پیش از هرچیز ما یحتاج میباشد با اصطلاحات «مبانی»، «مبانی تربیت» و «تربیت فقهی» آشنا شد تا شعور عالی مطالب آتی برای خوانند‌گان راحت‌خیس خواهد شد. در تعریف و تمجید «مبانی» آمده میباشد: مبانی «تحت تشکیل داد اعتقادی، فلسفی و نوع آشنایی هر مکتبی از مبدا هستی، دنیا و بشر میباشد؛ براین اساس تشریفات مشهد هدف ها، خط اسلوب و روش‌های عملی در هر مورد بایستی بر پایه ی آن «مبانی» نهاد گذاشته خواهد شد و در واقع امتیاز هر مکتبی، به "مبانی" آن بستگی داراست» [۴] در تعریف و تمجید مبانی آموختن و تربیت یا این که در کل مبانی تربیت نیز آورده شده که: «مبانی یاددادن و تربیت از موقع آدمی و تجهیزات و محدودیت‌هایش و نیز از لزوم‌هایی که حیاتش همواره ذیل اثر آن‌هاست، دعوا می‌نماید» [۵] در تعریف و تمجید تربیت فقهی آورده شده: «تربیت فقهی، تربیتی میباشد بر پایه ی "تجدید بنا شخصیت" بشر و در سود، تجدید بنا اجتماعی آدم‌ها» [۶] در تعریف‌و‌تمجید دائرةالمعارف فی مابین‌المللی تربیت، تربیت شرعی اینگونه تعریف‌و‌تمجید شد‌ه‌است: «درس دادن منظم و نرم افزار‌ریزی گردیده که مقصود از آن، حصول شخص به اعتقاداتی درباره وجود معبود، واقعیت دنیا هستی و معاش و رابطه آدم با پروردگارش و دیگر بشر‌هایی که در جامعه با آن ها معاش می‌نماید و بلکه با تمامی مجموع آدم میباشد» [۷]

۵ - بینش‌های مبانی تربیت
[دستکاری]
در‌پی این تعاریف، درپی؛ مبانی تربیت فقهی از بینش اسلام نظارت می شود. در زمینه ی مبانی تربیت فقاهتی در اسلام، بینش‌های متفاوتی وجود دارااست.

۵.۱ - نگرش نخستین
از بینش اولیه، مبانی تربیت فقهی (اسلامی) به سه مبانی الف) اعتقادی، ب) فطرت و ج) کرامت تقسیم‌بندی گردیده‌اند. [۸]

۵.۱.۱ - مبانی اعتقادی
به‌این فرمان اشاره دارا هستند که عالم‌بینی اسلامی بر طبق توحید سازه گردیده‌است. پایه این جهانی‌بینی «توحید» ذات مقدس الهی میباشد که دنیا از وی شروع و به وی ختم میگردد. درین طریقه دنیا و بشر هدفمند آفریده گردیده‌اند و به تفسیر قرآن، عبث و بیهوده آفریده نشده‌اند. [۹]

۵.۱.۲ - فطرت
«فطرت نوع خاصی از آفرینش بشر میباشد که بشر را به شعور و آشنایی حقایق و خداپرستی و نه و خیر و قیمت‌های انسانی سوق می دهد، و موضوع تمایل‌های اخلاقی و ایمانی میباشد. این خصوصیت را خدا با لطف ویژه خویش، در سرشت انسان به امانت گذاشته تا مورد کمالات و فضائل باشد و فعلیت و ظهور بدون نقص آن نیازمند هدایت و یاددادن و تربیت میباشد». [۱۰]
خداپرستی که اصل اصلی و اولیه آیین میباشد، علاقه به حیات ابدی، کمال‌جویی و زیبادوستی، اموری فطری میباشند. همینطور نوع‌دوستی، عدل و داد‌دوستی و بقیه اصول اعتقادی، عملی، اخلاقی و اجتماعی، کلیه به طور ناپخته ریشه در فطرت دارا‌هستند، اما فطرت آدم‌ها بر تاثیر گناهان و افعال و ذهن ها مذموم و نکوهیده، رو به تیرگی و انجماد خواهد رفت، که هدایت و باروری آن در سایه تربیت و بالاخص تربیت فقاهتی قابلیت‌پذیر میباشد.
با شعور درست از فطرت می‌اقتدار به رشد بشر پرداخت، به همین ادله در صورتی استعدادهای فطری نباشد یا این که شناخته نشود، تربیت، معنی و مقصد معین نخواهد داشت. [۱۱] به همین برهان در طی تاریخ، بشر‌های بزرگی به ذکر عنایت فطرت در بنیان آدمی پرداخته‌اند، که از بین آن‌ها روسو (Roussea) توجهی ویژه به فطرت داشته میباشد. روسو میگوید: «بشر در‌حالتی که به طبیعت و فطرت خویش واگذار خواهد شد، درستکار خواهد بود. می بایست مجموعاَ قوای انسانی را در نوباوه پرورانید که بتواند به خیر و خوبی معاش نماید». [۱۲]

۵.۱.۳ - کرامت
یکی مبانی تربیت اسلامی «کرامت بشر» میباشد. کرامت یعنی بالایی و برتری ویژه بشر که از عنصرها شیخ و فطرت خداجوی آدم، مایه می گیرد. [۱۳] کرامت دارنده دو رتبه «ذاتی» و «اکتسابی» میباشد. از حیث اسلام، آدم از یک سو کرامت ذاتی و طبیعی دارااست که نوع بشر را دربرگیرنده میشود و بدان جهت بر اکثری از موجودات عالم برتری داراست؛ و از سوی دیگر کرامت اکتسابی داراست که از روش زهدو تقوا و پرهیزکاری برای وی دست یافتنی میباشد. [۱۴] مبرهن میباشد کرامت اکتسابی از کرامت ذاتی و استعدادهای فطری ویژه بشر ناشی می‌گردد، که در پرتو تربیت و مجاهده به فعلیت می رسد، به نحوی که فارغ از کرامت اکتسابی، آدم به رده انسانیت ارتقاء نمی‌یابد و موضوع کرامت ذاتی را نیز از دست خواهد اعطا کرد. [۱۵]
در توضیح و تبیین کرامت آدم از نگرش اسلام می‌اقتدار ذکر کرد:
۱. آدم خلیفه پروردگار در زمین میباشد. [۱۶]
۲. بشر فطرت خداآشنا داراست و جز با خاطر وی آهسته نمی‌گیرد. [۱۷]
۳. آدم شخصیت آزاد و جدا دارااست و سپرده‌دار میباشد. [۱۸]
۴. بشر از وجدان اخلاقی شامل است. [۱۹]
۵. در سرشت آدم ضمن موادتشکیل دهنده دنیوی، عنصر ملکوتی وجود داراست و جایزه بشر، تنها نیازهای دنیوی وجود ندارد. [۲۰]
۶. بشر با کالبد خاکی روح خدایی را حمل می‌نماید و در پرتو پرورش و تکامل، به جایی میرسد که مسجود ملائکه می شود. [۲۱]

رويکرد جوان‌گرایی در تعیین امام جماعت مسجد؛ معمولاً جوان ها از هم‌سن‌وسالان خویش تأثيرپذيري بيشتري دارا‌هستند تا والا‌ترها و اين به دليل نزديکي عالم احساسي و عاطفي تشریفات مشهد آنهاست. اینک بيشتر ائمه جماعات مساجد اشخاص مسنی می باشند که با دنياي مملو‌از نشاط ، هيجان و احساسي نوجوان ها و جوان ها بيگانه‌اند، هرچند افرادي هم وجود دارا‌هستند که در جذب جوان ها توانايي زيادي دارا‌هستند؛ ولی نياز میباشد که در ميان امامان جماعت مساجد به جوان‌گرایی هم اعتنا داشته باشيم. جوان ها امروزي زیرا نمي‌توانند با امام جماعت تبارک‌خیس از لحاظ سني ارتباط برقرار نمایند و پاسخ سوال‌های خویش را از وی بگيرند، پس به ايجاد مسافت مي‌انديشند و از وی مي‌گريزند.

13) وقتي مبلغ به کاربر خویش می گوید «اين پل خط مش نجات میباشد و بايد از آن بروي تا نجات يابي»؛امام خویش از روي به عبارتی پلي که براي ديگران توصيف کرده عبور نکند، مخاطبين وی شک و تردید مي‌نمایند که در‌صورتی‌که اين پل حقیقتاً پل محکمي میباشد، چرا خودت نمي‌روي؟ انبياء و اولياء کساني بوده‌اند که آغاز خویش از روي پل رد مي‌شدند، آن‌سوی پل که مي‌رسيدند به عموم مي‌گفتند: شما نيز بياييد. مبلّغ پارسا به عموم مي‌گويد که بياييد و مبلّغ دروغين به عموم مي‌گويد: برويد اين رویکرد خيلي عالی میباشد، راه و روش نجات در آن میباشد، به پردیس ختم مي‌خواهد شد.

14) تعصب ، جزميت و تحميل سلايق شخصي و سرخوردگي جوان از مذهب

مبلّغ پیش از تبليغ و پیش از آنکه مقاله متبوع خویش را به ذهن کاربر برساند، مي‌بايست فضاي ذهني خویش را از پیش‌داوری نسبت به استفاده کننده خويش پاك سازد و در اين مرحله تصور شخصيت کافر يا منافق از طرف مقابل، تلقي ناصحيحي میباشد.

15) ديني کردن جوان ها و تبليغ دين براي آن‌ها تنهاً در دادن داده ها ديني و وارد کردن آنان به مراقبت روايات اسلامي و آيات قرآني محصور نمي‌گردد، بلکه اصلی‌خیس و بالاتر از آن، بايد هنر «زيستن ديني» را به آن‌ها ياد اعطا کرد.

16) کسي که در منزلت تبليغ کننده قرار مي‌گيرد، بايد طوري فعالیت نماید که کاربر و يادگيرنده، رده و پايگاه علمي و معنوي اورا به‌تیتر مرجع و منبع گزینه اتکاء و اطمينان بپذيرد. فارغ از فراهم نمودن چنين شرايطي و سوای دقت به ميزان توان معنوي، خیر توان سياسي و فيزيکي، قابلیت و امکان تأثيرگذاري بر کاربر بسيار ضعيف و ناپايدار خواهد بود.

د) اپ‌هاي فرهنگي مسجد
ذوق و سلیقه، سلايق و ذهن ها قاطبه نوجوان ها و جواناني که معمولاً حضور فعالي در مسجد دارا هستند، گزینه اعتنا قرار نمي‌گيرد. با اعتنا به کمپانی تعداد بی‌شماری از نوجوان ها و جوان ها در مساجد، مورد نیاز میباشد، در اجراي اپ‌ها، سليقه‌هاي آنها مدنظر قرار گيرد؛ ولی اپ‌ريزي سنتي موجب گردیده‌است تا ایده ها و مراد‌هاي اين قشر ناديده انگاشته گردد که اين فرمان موجبات دلخوري و ناراحتي آنها را مهیا مي‌سازد.

مسائل و مشکلاتي که در اپ‌های فرهنگي، تبليغي و ديني مساجد وجود دارا‌هستند و سبب ساز ايجاد مسافت بين جوان ها و مسجد مي‌شوند، عبارتند از:

1- متنوع نبودن اپلیکیشن‌هاي مساجد و نيز طرز‌هاي تبليغ و غریبه بودن گردانندگان آن با شيوه‌هاي نوين جذب نوجوان ها و جوان ها به مسجد و در مقابل متنوع و جالب بودن نرم‌افزار‌هاي مرکزها و اماکن تفريحي اجتماعي نظير: باشگاه‌هاي ورزشي، کلوب‌ها، کافي‌نت‌ها، ماهواره و ....، بايد اذعان داشت که اپلیکیشن‌هاي بعضي از مساجد اکثر اوقات يکنواخت، کسالت‌آور و خسته کننده میباشد؛

2- انجام شیوه‌هاي کم آب و مستبدانه در بعضي اپ‌ها و فراگیری‌هاي مذهبي و به‌کارگیری شيوه‌هاي نادرست تعليمي و درخواست اطاعت کورکورانه و بی‌قیدوشرط که موجب بي‌علاقگي و دلسردي از دين و مرکز ها ديني به‌ویژه مساجد در ميان نوجوان ها و جوان ها مي‌خواهد شد؛

3- ملحوظ نداشتن شاخص‌هاي مذهبي، فرهنگي، بومي، نژادي، زباني و نيز عدم به‌کارگیری اولويت‌هاي اصلي در نرم‌افزار‌هاي فرهنگي-تبليغي موجب گردیده‌است تا تعدادي از نرم افزار‌ها و فعاليت‌هاي اجرايي براي نوجوان ها و جوان ها از نتايج مثبت و مطلوبي منتفع نباشد؛

4- کمتر مشاهده مي‌خواهد شد که در ایفا نرم‌افزار‌هاي مذهبي و اسلامي از وجود انديشمندان و صاحب و مالک‌نظران بزرگوار مصرف شود؛ به کارگیری از اساتيد دانشگاهي و حوزوي باخبر، موجب اقبال نوجوان ها و جوان ها به مساجد گردد؛

5- بسياري از مساجد نتوانسته‌اند با مخاطبان، به‌ویژه نوجوان ها و جوان ها «ارتباط فکري» برقرار نمایند، فقط ارتباط جان دار فی‌مابین به‌شکل نرم‌افزار‌اي و مراسم خلاصه مي‌خواهد شد که اين رابطه با پايان اپلیکیشن انقطاع مي‌خواهد شد؛

6- حکم دهنده بودن اذهان عام نگر، یاروهمدم با اجراي اپلیکیشن‌هاي عامه‌پسند و سنتي که‌این‌سیرتکامل نرم افزار‌ها بيشتر موردپسند گران قدر‌سالان و سالخوردگان میباشد؛

7- طولاني شدن نرم‌افزار‌هاي اجرايي مساجد، به‌ویژه سخنراني و خطابه وعاظ، ائمه جماعات و مبلغين و نيز اقامه نماز و اجراي مراسم دعا و زيارت؛

8- فضای خالی نرم افزار‌ريزي دارای انسجام، تر و تمیز و منعطف در مساجد موجب شد‌ه‌است تا اکثر اوقات مساجد ما مبتلا نرم افزار‌هاي يکنواخت و کسل‌کننده شوند؛

9- حکم کننده نبودن روحيه جوان‌گرایی و درنگ جواني و در نظرنگرفتن سلايق و نظرها جوان ها، در نرم افزار‌ريزي فعاليت‌ها بوسیله مديريت مساجد؛

10- هم خوانی نبودن اپلیکیشن‌هاي مساجد با نيازهاي فکري و فرهنگي جوان ها و متناسب نبودن با شرايط فرصت و مسائل در گیر به‌روز جامعه؛

11- فقدان تجهيزات، اثاثیه و ابزار مطلوب قابل انعطاف‌افزاري امروزی و روز در مساجد (رايانه، وسايل آموزشي و یاری‌آموزشی و ...)؛

12- در اکثر مساجد مرزوبوم، حق اولویت فرمان اصلی «اپلیکیشن فرهنگي مسجد» پیش از ایفا «ترويج تمدن نماز» اجرا نمي‌گيرد؛