نِفاس (به فارسی: زَچَِگی، به انگلیسی:Lochia) خونی میباشد که زن به هنگام وضع حمل (یا این که سقط جنین) تا ده روز میبیند. خونهایی که بیشتراز ده روز (بعضا فتاوا: بیشتراز روز ها عادت) ادامه پیدا نماید، خون استحاضه گویند. آحاد احکام حائض برای نُفَساء (زن نفاسچشم) نیز روان میباشد، مانند حرام بودن نماز و توقف در مسجد. بعداز نقطه پایان یافتن نفاس، برای کارهایی که منوط به عصمت و طهارت میباشد،غسل نفاس واجب میگردد. به فتوای بیشتر مراجع پیروی، غسل نفاس کفایت از وضو نمینماید و می بایست برای نماز خلال غسل نفاس، وضو هم گرفته خواهد شد. خونی که بعداز سقط جنین چشم میگردد از دید بیشتر فقیهان در حکم خون تشریفات مشهد نفاس میباشد.
در بعضی فرهنگ و تمدنها، زن زائو بعد از چهل روز از وضع حمل غسل مینماید و به آن غسل «چِلِّه» میگویند. اینگونه غسلی در احکام فقهی نیست. در پارهای از احادیث، زنی که در زمان نفاس یا این که حیض از جهان برود، بهتیتر شهید معرفی گردیده و روز قیامت گزینه اکانت قرار نمیگیرد. برخی بزرگان، این سیرتکامل روایات را نشانگر فضیلت برای بانوان برشمردهاند.
خون نفاس
خونی که زن از لحظه شروع به دنیاآمدن فرزند میبیند خون نِفاس (یا این که زَچَِگی[۱] یا این که خُرس[۲]) اسم داراست. نفاس از ریشه «نَفس» گرفته گردیده که یکی معانی آن، خون میباشد.[۳] برخلاف زمان عادت ماهیانه که دست کم آن سه روز میباشد، روزگار نفاس میتواند یکسری لحظه باشد.[۴]و حداکثر آن ده روز میباشد (بعضی معتقدند تا شروع روز دهم و برخی تا نقطه پایان روز دهم).[۵]
بیشتر مراجع تبعیت برای بانوانی که تعداد روزهای عادت ماهیانه آنان معلوم میباشد، تعداد روزهای نفاس را تا حداکثر همین عدد می دانند. خونهایی که بعد از زمان نفاس چشم می گردد حکم خون استحاضه را داراست.[۶]
سزارین
در استفتاء از بیشتر مراجع تبعیت، تفاوتی فی مابین حکم نفاس در وضع حمل طبیعی و سزارین نیست و خونی که از مجرای طبیعی بیرون گردیده و خون جراحت و زخم نباشد حکم خون نِفاس را خواهد داشت.[۷]
سقط جنین
در بینش بیشتر فقیهان ما یحتاج وجود ندارد کودکای که به جهان می آید بی نقص باشد و خونی که بعد از سقط جنین چشم میگردد نیز قادر است خون نفاس باشد.[۸]
احکام نفاس
به زنی که خون نِفاس میبیند «نُفَساء» [یادداشت ۱]گفته میگردد و احکام او مانند احکام حائض میباشد، آنچه بر حائض واجب، حرام، مستحب یا این که مکروه میباشد بر نفساء هم همچنین میباشد.[۹] در پارهای از احادیث از رسول(ص) و دیگر امامان(ع) زنی که در زمان حیض و نفاس از جهان برود تحت عنوان شهید معرفی گردیده و این که روز قیامت آیتم مؤاخذه و اکانت قرار نمیگیرد.[۱۰] جوادی آملی از مراجع تبعیت شیعهها این سیرتکامل روایات را نشانگر فضیلت دانسته میباشد.[۱۱]
غسل نفاس
نوشته ی علمیٔ مهم: غسل
بعد از نقطه پایان نفاس، برای جاری ساختن نماز و بقیه شغل های منوط به عصمت غسل نفاس واجب میگردد.[۱۲] در مواقعی که فرد اعتقادوباور ندارد خون نفاس جدا گردیده یا این که خیر می بایست یه خرده پنبه و مانند آن را داخل شرمگاه قرار داده و بعد از اندکی طاقت خارج آورد تا در شکل آلوده و کثیف نشدن به خونْ غسل نماید.[۱۳]
برخی از احکام
به فتوای بیشتر مراجع پیروی، غسل نفاس کفایت از وضو نمینماید و بایستی برای نماز ضمن غسل نفاس، وضو هم گرفته خواهد شد.[۱۴]
در حالتیکه در ماه رمضان پيش از اذان صبح از حيض يا نفاس منزه گردد و براى غسل وقت ندارد تيمّم كند و روزهاش صحيح میباشد، امّا در صورتی براى هیچکدام از غسل و تيمّم وقت ندارد بايد بعداً غسل كند و روزه وی نيز صحيح میباشد.[۱۵]
در حالتیکه زن پس از اذان صبح از خون حيض يا نفاس تمیز گردد نمیتواند روزه بگیرد، هرچند مستحب میباشد اعمالى که روزه را فسخ مینماید رخنه نمایند.[۱۶]
در صورتیکه در اکنون عادت ماهانه يا نفاس، خورشید یا این که ماه گرفتگی فیس دهد و تا انتها مدّتى كه خورشيد يا ماه گشوده میگردد از خون حيض و نفاس پاك نشده باشد، نماز آيات بر وی واجب نيست و قضا هم ندارد. همینطور نماز آیاتی که بهواسطه زمینلرزه واجب گردیده است و قضای آن بر حائض و نفساء واجب وجود ندارد.[۱۷]
خانمی که دوقلو وضع حمل نموده است استارت نفاس از بچّه ویّل میباشد، و نقطه پایان آن بعداز ده روز بدون نقص مى باشد، ولى احتیاط واجب آن میباشد که در مقدار زائد بر ده روز نسبت به بچّه اخیر، بین احکام حائض و مستحاضه عده نماید.[۱۸]
آنچه بر حائض واجب میباشد بر نفساء هم واجب می باشد. و سازه بر احتیاط واجب توقف در مسجد و دخول آن فارغ از عبور، و عبور از مسجد الحرام و مسجد رسول(ص) و تلاوت آیهها سجده واجب، و تماس با خط قرآن و اسم آفریدگار متعال، بر نفساء حرام میباشد.[۱۹]
غسل «چِلِّه»
در بعضا تمدنها زن زائو تا چهل روز نماز نخوانده و بعداز چهل روز غسل «چِلِّه» ایفا میدهد. اینگونه غسلی در احکام شرعی نیست و حداکثر زمان نفاس ده روز رقم خورده میباشد.[۲۰] یوسفی غروی بر این لحاظ میباشد که در فرهنگ و تمدن عرب ها غالباً زن برای به دنیاآمدن در منزل شوهر نمیماند و به منزل مادرش می رفت و تا روز ها نفاسِ عرفی که چهل روز بود، در آن جا از وی پرستاری می شد و آن گاه به منزل شوهر گشوده میگشت. و در آن چهل روز، عرب استنکاف داشت که نزد زن جدید زا برود و زیرا نوزاد درین چهل روز احتیاج به اسم داشت خویش مامان نامی بر وی می گذاشت پپس از آن تأیید و یانفی آن نام در چنگ شوهر بودهمانگونه که فاطمه بنت اسد بعداز به دنیا آمدن امام علی(ع) اسم فرزندش را حیدر به معنای اسد=شیر گذاشت و آنگاه ابوطالب اسم علی را برایش تعیین کرد.[۲۱]
کتاب شناسی
گزیده مسائل مُبتلیٰبه و استفتائات نو احکام بانوان (حیض - استحاضه - نفاس - جنابت)، تهيه و تنظيم: واحد جواب به سوال های جامعةالزهرا(س)، منتشر کننده جامعةالزهرا(س)، قم ۱۳۹۶ش.[۲۲]
تشریفات عقد و نامزدی در مشهد؛ از انتخاب مکان تا طراحی و پذیرایی