ذیالحِجّة (ذیحجه)، واپسین ماه در ترتیب روزنگار هجری قمری و از ماههای حرام و ماههای حج میباشد. برای دهه اولیه این ماه اعمالی مذکور میباشد که از مهمترین آن ها به جا آوردن نماز دهه نخستین دربین نماز مغرب و عشا و نیز قرائت دعا ها و تهلیلهای ویژه تشریفات مشهد میباشد.
احرام بستن برای حج تمتع، صرفا درین ماه روا میباشد و «ذی حجه» در معنای «صاحب و مالک حج» بهاین نکته اشاره داراست. دین حج از روز نهم استارت و معمولاً تا سیزدهم این ماه اعمال میگردد.
التفات
آیت الله خامنه ای:
اصولاً دههی ویّل ذیحجّه، دههی خاطرهها میباشد. در ماه ذیحجّه، هر دههای یک محرمانهّتی دارااست؛ دههی ویّل، هم دههی خاطرههای پُرشکوه و اصلی و آموزنده میباشد و هم دههی تضرّع و توجّه و انابهی الیالله میباشد. خاطرهها از خاطرات مرتبط با حضرت موسیٰ (علیه السّلام) آغاز می گردد... آن گاه دفعه می رسد آپ دیت عید قربان، این قربانی شگفتانگیز و شگفتیساز در تاریخ که بینظیر میباشد...دههی دوّم ذیحجّه، دههی ولایت میباشد و موضوعی غدیر... در دهه سوم رویدادها مهمی وجود داراست که شاید اصلی ترینش که روایت مباهله میباشد که آنجا هم مورد، زمینهی توحید میباشد.
منبع :[۱]
این ماه، واپسین ماه در روزنگار هجری قمری و از ماههای شریف و پر رنگ سال میباشد. از آنجا که مناسک حج در آن اجرا می شود ذیالحجه اسم گرفتهمیباشد.[۲] این ماه جزو ماههای حرام (ذیالقعده، ذیالحجه، محرم و رجب) میباشد[۳] که احترام خاصی دارا هستند و نبرد در آنان به جهت بعضی آیهها مانند ۲۱۷ سوره بقره، حرام میباشد.[۴]
ذیالحجه از ماههای حج (شوال، ذیالقعده و ذیالحجه) نیز به شمار میرود.[۵] ماههای حج، ماههای بجا آوردن حج می باشند.[۶] در «الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَّعْلُومَاتٌ؛ حجّ در ماههای معینی میباشد.»[۷] بهاین ماهها اشاره گردیده است.
دهه ابتدا این ماه از روز ها مشهور سال و روزهای ویژه حج و زیارت منزل خداوند میباشد. عید قربان، عید غدیر، ماجرای مباهله و بخش اعظمی از حادثه ها و مناسبتهای اساسی فقاهتی و مذهبی دراین ماه قرار گرفتهاند.بعضی از پژوهشگران دهه اولیه ذیحجه را براساس آیه ۱۴۲ سوره اعراف (وَوَاعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَاثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ترجمه: و با موسى، سى شب وعده گذاشتيم و آن را با ده شب ديگر تک تک كرديم. تا آنكه وقت معين پروردگارش در چهل شب به رمز آمد.) تتمه اربعین کلیمی دانستهاند. [۸]
هماینگونه مشاهده کنید:چلهنشینی
در برخی از احادیث آمده میباشد، شبهای دهگانهای که قرآن در آیهها ۱و۲ سوره فجر به آن قسم و سوگند خاطر کرده، (وَالْفَجْرِ وَلَيَالٍ عَشْرٍ) شبهای دهه ویّل این ماه میباشد.[۹] معبود در سوره حج آیه ۲۸ خلال ذکر فریضه حج، کلام از «أیام مَعْلُومات» گفته میباشد که مؤمنان بایستی در آن به خاطر خداوند باشند. یکیاز تفسیرهای دارای شهرتِ «أیام مَعْلُومات» در احادیث، ده روز ویّل ماه ذی الحجّه میباشد.[۱۰] که آرم دهنده عظمت روز ها و شبهای این دهه میباشد.
رسول(ص) فرمود: «عبادت و شغل نیک در هیچ ایامی بهاندازه این روزها (ده روز ویّل ماه ذی الحجّه) فضیلت ندارد.»[۱۱]
خلال ده روز اولیه که به روز ها مفروضات نامیده گردیدهاست، برای برخی روزهای ویژه این ماه اسمهای خاصی در قرآن و احادیث به فعالیت رفته میباشد، برای مثال روز تَروِیه برای روز هشتم، روز عَرَفه و روز مشهود برای روز نهم، عید قربان یا این که اَضحی یا این که روز نَحر برای روز دهم، روزها معدودات (مصداق آیه ۲۰۳ سوره بقره) [یادداشت ۱] و روزها تَشریق و روز ها مِنا برای روزهای یازدهم تا سیزدهم، روز قَرّ (روز استقرار حُجّاج در مِنا) برای روز یازدهم، روز نَفر و نَفر اولیه برای روز دوازدهم و روز نَفْرِ ثانی و صَدَر[یادداشت ۲] و حَصبَه[یادداشت ۳] برای روز سیزدهم.[۱۲]
ذیالحِجّة (ذیحجه)، واپسین ماه در ترتیب روزنگار هجری قمری و از ماههای حرام و ماههای حج میباشد. برای دهه اولیه این ماه اعمالی مذکور میباشد که از مهمترین آن ها به جا آوردن نماز دهه نخستین دربین نماز مغرب و عشا و نیز قرائت دعا ها و تهلیلهای ویژه تشریفات مشهد میباشد.
احرام بستن برای حج تمتع، صرفا درین ماه روا میباشد و «ذی حجه» در معنای «صاحب و مالک حج» بهاین نکته اشاره داراست. دین حج از روز نهم استارت و معمولاً تا سیزدهم این ماه اعمال میگردد.
التفات
آیت الله خامنه ای:
اصولاً دههی ویّل ذیحجّه، دههی خاطرهها میباشد. در ماه ذیحجّه، هر دههای یک محرمانهّتی دارااست؛ دههی ویّل، هم دههی خاطرههای پُرشکوه و اصلی و آموزنده میباشد و هم دههی تضرّع و توجّه و انابهی الیالله میباشد. خاطرهها از خاطرات مرتبط با حضرت موسیٰ (علیه السّلام) آغاز می گردد... آن گاه دفعه می رسد آپ دیت عید قربان، این قربانی شگفتانگیز و شگفتیساز در تاریخ که بینظیر میباشد...دههی دوّم ذیحجّه، دههی ولایت میباشد و موضوعی غدیر... در دهه سوم رویدادها مهمی وجود داراست که شاید اصلی ترینش که روایت مباهله میباشد که آنجا هم مورد، زمینهی توحید میباشد.
منبع :[۱]
این ماه، واپسین ماه در روزنگار هجری قمری و از ماههای شریف و پر رنگ سال میباشد. از آنجا که مناسک حج در آن اجرا می شود ذیالحجه اسم گرفتهمیباشد.[۲] این ماه جزو ماههای حرام (ذیالقعده، ذیالحجه، محرم و رجب) میباشد[۳] که احترام خاصی دارا هستند و نبرد در آنان به جهت بعضی آیهها مانند ۲۱۷ سوره بقره، حرام میباشد.[۴]
ذیالحجه از ماههای حج (شوال، ذیالقعده و ذیالحجه) نیز به شمار میرود.[۵] ماههای حج، ماههای بجا آوردن حج می باشند.[۶] در «الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَّعْلُومَاتٌ؛ حجّ در ماههای معینی میباشد.»[۷] بهاین ماهها اشاره گردیده است.
دهه ابتدا این ماه از روز ها مشهور سال و روزهای ویژه حج و زیارت منزل خداوند میباشد. عید قربان، عید غدیر، ماجرای مباهله و بخش اعظمی از حادثه ها و مناسبتهای اساسی فقاهتی و مذهبی دراین ماه قرار گرفتهاند.بعضی از پژوهشگران دهه اولیه ذیحجه را براساس آیه ۱۴۲ سوره اعراف (وَوَاعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَاثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَاهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ترجمه: و با موسى، سى شب وعده گذاشتيم و آن را با ده شب ديگر تک تک كرديم. تا آنكه وقت معين پروردگارش در چهل شب به رمز آمد.) تتمه اربعین کلیمی دانستهاند. [۸]
هماینگونه مشاهده کنید:چلهنشینی
در برخی از احادیث آمده میباشد، شبهای دهگانهای که قرآن در آیهها ۱و۲ سوره فجر به آن قسم و سوگند خاطر کرده، (وَالْفَجْرِ وَلَيَالٍ عَشْرٍ) شبهای دهه ویّل این ماه میباشد.[۹] معبود در سوره حج آیه ۲۸ خلال ذکر فریضه حج، کلام از «أیام مَعْلُومات» گفته میباشد که مؤمنان بایستی در آن به خاطر خداوند باشند. یکیاز تفسیرهای دارای شهرتِ «أیام مَعْلُومات» در احادیث، ده روز ویّل ماه ذی الحجّه میباشد.[۱۰] که آرم دهنده عظمت روز ها و شبهای این دهه میباشد.
رسول(ص) فرمود: «عبادت و شغل نیک در هیچ ایامی بهاندازه این روزها (ده روز ویّل ماه ذی الحجّه) فضیلت ندارد.»[۱۱]
خلال ده روز اولیه که به روز ها مفروضات نامیده گردیدهاست، برای برخی روزهای ویژه این ماه اسمهای خاصی در قرآن و احادیث به فعالیت رفته میباشد، برای مثال روز تَروِیه برای روز هشتم، روز عَرَفه و روز مشهود برای روز نهم، عید قربان یا این که اَضحی یا این که روز نَحر برای روز دهم، روزها معدودات (مصداق آیه ۲۰۳ سوره بقره) [یادداشت ۱] و روزها تَشریق و روز ها مِنا برای روزهای یازدهم تا سیزدهم، روز قَرّ (روز استقرار حُجّاج در مِنا) برای روز یازدهم، روز نَفر و نَفر اولیه برای روز دوازدهم و روز نَفْرِ ثانی و صَدَر[یادداشت ۲] و حَصبَه[یادداشت ۳] برای روز سیزدهم.[۱۲]
چگونه یک مراسم منظم و بدون دغدغه برگزار کنیم؟