در اپیزود اونجلیست ها یا مسیحیان انجیلی، مفصلا به این مجموعه از مسیحیان، عقاید، رسوم و مناسک دینی شان پرداختیم. البته شتاریخ انشعابات مسیحیت
اولی مسیحیان رهروان یهودی عیسی در طی معاش و فورا بعد از وی بودند، به ویژه دوازده فراگیر وی. بعداز مصلوب شدن، اعتقادات درباره ی عیسی در سراسر امپراتوری روم بسط یافت. در طول سقوط روم (۴۷۶ به دنیا آمدن مسیح)، باورهای بر طبق عیسی در قسمتهای متفاوت امپراتوری به صورت قابل توجهی مختلف بود. تشریفات مشهد
در مصر مسیحیت قبطی چیره بود. علیرغم پیشرفت آتی اسلام، هنوز مسیحیان قبطی در مصر وجود داراهستند. شایان بیان میباشد، تا حدی به لطف جماعتی از قبطیهای مصری تبعیدی که در فرانسه معاش میکردند، ژان فرانسوا شامپولیون توانست هیروگلیفهای مصر باستان را ترجمه نماید (چون لهجه مذهبی قبطیها عمدتاً مصر باستان میباشد). اگرچه مسیحیان اتیوپیایی ایمان خویش را به ملکه سبا مرتبط با کتاب مقدس می دانند، بیشتر مورخان معتقدند که اتیوپیاییها با کارایی قبطیهای مصری به مسیحیت گرویدهاند.
در امپراتوری روم شرقی، به مرکزیت قسطنطنیه، ارتدکس شرقی استارت به پیشرفت کرد. مطرح ترین کلیساهای ارتدکس مدرن ارتدوکس یونانی و ارتدکس روسی میباشند.
در امپراتوری روم غربی، کاتولیک رومی برنده بود. این کاتولیک به گذر زمان در سراسر اروپا پیشرفت یافت، از ایرلند در غرب تا لهستان در شرق، و از ایتالیا و اسپانیا در جنوب تا اسکاندیناوی در شمال.
بعداز قرن ها وسطی و بعداز رنسانس در قرن هفدهم، با اقدامات مارتین لوتر یک کشیش آلمانی، اصلاحات پروتستانی در اروپا ناگهان شاگرد شد. پروتستان ها بهاین ادله پروتستان نامیده می گردند که اعتقادات آنها با پروتست یا این که اعتراش علیه کلیسای کاتولیک رومی شروع شد. تعداد دستههای پروتستانی که امروزه شغل مینمایند بیشمار میباشد، ولی بعضا از فرقهها مشمول لوترانها، متدیستها، پرسبیتریان، باپتیستها، انجیلیها (اوانجلیکال ها ها) و مورمونها میباشند.
البته تیم بندی انشعابات مسیحیت براساس مذهب و تفاوت های مذهبی:
مسیحیت غربی
مسیحیت غربی قسمت قابل توجهی از عالم مسیحیت را دربرمیگیرد که به دو شاخه مهم تقسیم میگردد:
کاتولیک رومی (Roman Catholicism)
کاتولیک های رومی یا این که کاتولیک ها لبریز جمعیت ترین شاخه مسیحیت میباشد و نیمی از مسیحیان را تشکیل میدهد.کلیسای کاتولیک توان پاپ را تحت عنوان رهبر خوب کلیسا به رسمیت می شناسد. پاپ اسقف حافظه موقت و مدیریت معنوی کلیسای کاتولیک میباشد. این تمرکز توان یکیاز خصوصیت های انتخاب کننده کاتولیک رومی میباشد. همینطور کاتولیک رومی تأکید متعددی بر سنت مقدس در کنار کتاب مقدس داراست. آموزهها و انجام کلیسا طی قرنها تکامل یافته میباشد که هم بوسیله کتاب مقدس و هم سنت هدایت می شود.
همینطور کلیسای کاتولیک مراسم مقدس را اعمال می نماید، مثلا غسل تعمید، پذیرش، و عشای ربانی.
کلیسای کاتولیک رومی واتیکان
کلیسای کاتولیک رومی واتیکان
پروتستانیسم (Protestantism)
پروتستانیسم یا این که اصلاحات پروتستانی که از قرن شانزدهم آغاز شد، انحراف قابل توجهی از کلیسا و مناسک کاتولیک رومی بود. اصلاحطلبان کلیدی مانند مارتین لوتر، جان کالوین و سایرافراد به آنچه تحت عنوان خرابی و ایرادات الهیات در کلیسای کاتولیک میدانستند اعتراض کردند. (پروتستان کلمه و واژه ای فرانسوی در معنای معترض میباشد)
مارتین لوتر و اصول 95 گانه ش که آغاز پروتستانیسم شد
مارتین لوتر و اصول ۹۵ گانه ش که استارت پروتستانیسم شد
این اصلاحات سبب ساز به تأسیس فرقه های متفاوت پروتستان شد که هر یک دارنده الهیات و انجام منحصر خویش بودند. بعضا از فرقه های دارای شهرت پروتستان عبارتند از: لوترانیسم، انگلیکانیسم، پرزبیتریانیسم، باپتیست، متدیست و غیره. پروتستانیسم بر اصولی مانند sola scriptura (فقط کتاب مقدس) تأکید می نماید که التفات کتاب مقدس را تحت عنوان مرجع آخری در مسائل ایمان و فعالیت پر رنگ می نماید.
کلیسای انگلستان
کلیسای انگلستان (church of england) یک مثال ی کلیسای پروتستان
مسیحیت شرقی
ارتدکس شرقی (Eastern Orthodoxy)
ارتدکس شرقی شاخه مهمی از مسیحیت میباشد که با خصوصیت های تحت شناخته میگردد:
کلیساهای خودمختار: ارتدکس شرقی از تعدادی کلیسای خودمختار autocephalous (self-governing) درست شده میباشد، بهاین معنا که آنها ساختارهای رهبری و اداری خویش را داراهستند و مثل مسیحیت کاتولیک رومی از کلیسای واتیکان یا این که یک کلیسای مرکزی اداره نمیشوند (مثل کلیسای انگلستان که کلیساهای پروتستان انگلستان تحت حیث آن میباشد و مدیر آن به طور تشریفاتی فرمانروا یا این که ملکه انگلستان میباشد). پر رنگ میان این کلیسای ارتدکس یونان، کلیسای ارتدوکس روسیه، کلیسای ارتدوکس صربستان، و کلیسای ارتدوکس قبطی مصر، دارای شهرت خیس میباشند. هر کدام از این کلیساها به صورت غیر وابسته فعالیت می نمایند، ولی سنت های الهیاتی و مذهبی مشترک دارا هستند.
سنت های فقهی و مذهبی مشترک: کلیساهای ارتدکس شرقی به تیم ای از اعتقادات الهیات رایج و اجرا مذهبی پایبند میباشند. آنها مقدسین (saints) را گرامی می داراهستند، مراسم عشای ربانی (Eucharist or Holy Communion) را برگزار می نمایند و بر جنبه های عرفانی عبادت مسیحی تأکید متعددی داراهستند. عبادت یا این که آنطور که معمولا گفته می گردد، عبادت الهی (Divine Liturgy)، نقش اساسی را در عبادت جمعی آن ها انجام می نماید.
رخنه تبارک ۱۰۵۴: تقسیم تاریخی در بین ارتدکس شرقی و مسیحیت غربی، که اکثر وقت ها تحت عنوان رخنه گرانقدر ۱۰۵۴ (Great Schism of 1054) از آن حافظه میشود، اصولاً ریشه در تفاوت های الهیاتی و کلیسایی داشت. مسائل کلیدی مشتمل بر مناقشات بر راز ماهیت جنبش روح القدس (Holy Spirit’s procession)، به کار گیری از نان فطیر در مراسم عشای ربانی و توان پاپ در حافظه موقت بود. این اختلافات در غایت سبب به طلاق قانونی این دو سنت شد.اید برای بخش اعظمی از افراد این سوال پیش بیاید که چرا مسیحیت اینهمه شاخه و فرقه و تیم و طبقه و مذهب و انشعابات متعدد دارد؟ چرا هریک یک ساز میزنند و این تشتت از کجا آمده و چه شد که مسیحیان گروه دسته شدند. دراین نوشتهعلمی از روزنامه پادکست داکس این سوال های را پاسخ می دهیم اما استارت یک مرور کلی روی تایم لاین مسیحیت و تیم های اصلی و فرعی آن انجام میدهیم.
پدر، پسر، روح القدس
مسیحیت فقاهتی توحیدی و ابراهیمی است که مبتنی بر زندگی، تعالیم، مرگ و رستاخیز عیسی مسیح بنا گردیدهاست. این یکی از ادیان اصلی فقیه هست که بیشتراز دو میلیارد در ادامه در سراسر دانا داراست. مسیحیان به تثلیث مقدس، متشکل از پدر (معبود)، پسر (عیسی مسیح) و روح القدس اعتقاد دارند. کتاب مقدس که به پیمان عتیق و تازه تقسیم شدهاست، متن مقدس مرکزی مسیحیان هست. پیام اصلی مسیحیت بر علاقه، نجات و تبعیت از تعالیم عیسی برای استخراج به زندگی ابدی متمرکز هست. این آئین شاخه ها و فرقه های گوناگونی دارد که هر یک سنت ها و عقاید خاص خود را دارا هستند. در این نوشته، بنا بر توضیح و تشریح فقاهتی در مسیحیت نداریم و تنها شاخه های مختلف و فرقه های مسیحی و تفاوت ها و کلام اصلی هریک را پژوهش میکنیم.
چرا شاخه ها و فرقه های زیادی در مسیحیت وجود دارد؟
قبل از معرفی شاخه های متعدد مسیحی، در پاسخ بهاین سوال که چرا مسیحیت اینهمه فرقه دارااست به فاکتورها و کارداران زیر اشاره میکنیم :
تفاوت های اعتقادی: یکی دلایل اولیه گسترش فرقه ها، اختلافات اعتقادی می باشد. اختلاف لحاظ در موضوعاتی مانند تعبیروتفسیر کتاب مقدس، ماهیت مراسم عشای ربانی، نقش روحانیون و سایر مسائل کلامی سبب ساز به دودستگی یا چنددستگی در تیم های مختلف مسیحی در زمان تاریخ دو هزار ساله ی آن گردیدهاست گردیده است.
کارداران تاریخی و فرهنگی: وقایع تاریخی مانند اصلاحات پروتستانی و انشعابات گران قدر و نیز تفاوت های فرهنگی و زبانی در شکل گیری شاخه های مختلف نقش داشته می باشد.
دست اندرکاران جغرافیایی و اجتماعی: اقلیم ها، مناطق و جامعه ها متفاوت بر توسعه سنت ها و مذهب ها خاص مسیحی تأثیر نهاده اند.
تفسیر فردی: به عنوان مثال، اصل “sola scriptura” در پروتستانیسم، تعبیر و تفسیر فردی کتاب مقدس را تشویق می کند، که منجر به طیف کلان ای از تفاسیر و فرقه ها می گردد.
اقتدار کلیسا یا (Ecclesiastical Authority): اختلاف لحاظ بر سر اقتدار کلیسا، مثلا قدرت پاپ در آیین کاتولیک و حتی حکومت کلیسا نه صرفا بر آئین مردم که بر تمامس جوانب زندگی مسیحیان، در حین تاریخ باعث به دودستگی شده است.
ذکر این نکته ضروری هست که در حالی که تفاوت های فرقه ای زیادی در مسیحیت وجود دارد، اعتقادات اصلی مشترکی نیز وجود دارااست که مسیحیان را متحد می کند، مانند اعتقادوباور به تثلیث مقدس، الوهیت عیسی مسیح، و مداقه کتاب مقدس. این باورهای مهم به عنوان یک استدلال وحدت بخش در شاخه های مختلف مسیحیت عمل می کنند.
شاخه های مسیحیت
تقسیمات اساسی در مسیحیت فی مابین مسیحیت شرقی و مسیحیت غربی هست که شاخه های اصلی آن ارتدوکس شرقی، ارتدوکس مشرقی و مسیحیت غربی می باشد که مشمول کاتولیک رومی و پروتستان هست. در اینجا مروری کوتاه بر این شاخه ها و چرایی وجود فرقه های بسیار در مسیحیت خواهیم داشت.
البته ذکر این نکته ضروری ست که اشکال مختلفی از مجموعه بندی و کتگوری کردن برای مذاهب و فرقه های فقهی میتوان جاری ساختن داد. دراین دو اینفورگرافی میتوانید کلیه ی شاخه های مسیحیت را به خوبی مشاهده فرمائید.
در اپیزود اونجلیست ها یا مسیحیان انجیلی، مفصلا به این مجموعه از مسیحیان، عقاید، رسوم و مناسک دینی شان پرداختیم. البته شتاریخ انشعابات مسیحیت
اولی مسیحیان رهروان یهودی عیسی در طی معاش و فورا بعد از وی بودند، به ویژه دوازده فراگیر وی. بعداز مصلوب شدن، اعتقادات درباره ی عیسی در سراسر امپراتوری روم بسط یافت. در طول سقوط روم (۴۷۶ به دنیا آمدن مسیح)، باورهای بر طبق عیسی در قسمتهای متفاوت امپراتوری به صورت قابل توجهی مختلف بود. تشریفات مشهد
در مصر مسیحیت قبطی چیره بود. علیرغم پیشرفت آتی اسلام، هنوز مسیحیان قبطی در مصر وجود داراهستند. شایان بیان میباشد، تا حدی به لطف جماعتی از قبطیهای مصری تبعیدی که در فرانسه معاش میکردند، ژان فرانسوا شامپولیون توانست هیروگلیفهای مصر باستان را ترجمه نماید (چون لهجه مذهبی قبطیها عمدتاً مصر باستان میباشد). اگرچه مسیحیان اتیوپیایی ایمان خویش را به ملکه سبا مرتبط با کتاب مقدس می دانند، بیشتر مورخان معتقدند که اتیوپیاییها با کارایی قبطیهای مصری به مسیحیت گرویدهاند.
در امپراتوری روم شرقی، به مرکزیت قسطنطنیه، ارتدکس شرقی استارت به پیشرفت کرد. مطرح ترین کلیساهای ارتدکس مدرن ارتدوکس یونانی و ارتدکس روسی میباشند.
در امپراتوری روم غربی، کاتولیک رومی برنده بود. این کاتولیک به گذر زمان در سراسر اروپا پیشرفت یافت، از ایرلند در غرب تا لهستان در شرق، و از ایتالیا و اسپانیا در جنوب تا اسکاندیناوی در شمال.
بعداز قرن ها وسطی و بعداز رنسانس در قرن هفدهم، با اقدامات مارتین لوتر یک کشیش آلمانی، اصلاحات پروتستانی در اروپا ناگهان شاگرد شد. پروتستان ها بهاین ادله پروتستان نامیده می گردند که اعتقادات آنها با پروتست یا این که اعتراش علیه کلیسای کاتولیک رومی شروع شد. تعداد دستههای پروتستانی که امروزه شغل مینمایند بیشمار میباشد، ولی بعضا از فرقهها مشمول لوترانها، متدیستها، پرسبیتریان، باپتیستها، انجیلیها (اوانجلیکال ها ها) و مورمونها میباشند.
البته تیم بندی انشعابات مسیحیت براساس مذهب و تفاوت های مذهبی:
مسیحیت غربی
مسیحیت غربی قسمت قابل توجهی از عالم مسیحیت را دربرمیگیرد که به دو شاخه مهم تقسیم میگردد:
کاتولیک رومی (Roman Catholicism)
کاتولیک های رومی یا این که کاتولیک ها لبریز جمعیت ترین شاخه مسیحیت میباشد و نیمی از مسیحیان را تشکیل میدهد.کلیسای کاتولیک توان پاپ را تحت عنوان رهبر خوب کلیسا به رسمیت می شناسد. پاپ اسقف حافظه موقت و مدیریت معنوی کلیسای کاتولیک میباشد. این تمرکز توان یکیاز خصوصیت های انتخاب کننده کاتولیک رومی میباشد. همینطور کاتولیک رومی تأکید متعددی بر سنت مقدس در کنار کتاب مقدس داراست. آموزهها و انجام کلیسا طی قرنها تکامل یافته میباشد که هم بوسیله کتاب مقدس و هم سنت هدایت می شود.
همینطور کلیسای کاتولیک مراسم مقدس را اعمال می نماید، مثلا غسل تعمید، پذیرش، و عشای ربانی.
کلیسای کاتولیک رومی واتیکان
کلیسای کاتولیک رومی واتیکان
پروتستانیسم (Protestantism)
پروتستانیسم یا این که اصلاحات پروتستانی که از قرن شانزدهم آغاز شد، انحراف قابل توجهی از کلیسا و مناسک کاتولیک رومی بود. اصلاحطلبان کلیدی مانند مارتین لوتر، جان کالوین و سایرافراد به آنچه تحت عنوان خرابی و ایرادات الهیات در کلیسای کاتولیک میدانستند اعتراض کردند. (پروتستان کلمه و واژه ای فرانسوی در معنای معترض میباشد)
مارتین لوتر و اصول 95 گانه ش که آغاز پروتستانیسم شد
مارتین لوتر و اصول ۹۵ گانه ش که استارت پروتستانیسم شد
این اصلاحات سبب ساز به تأسیس فرقه های متفاوت پروتستان شد که هر یک دارنده الهیات و انجام منحصر خویش بودند. بعضا از فرقه های دارای شهرت پروتستان عبارتند از: لوترانیسم، انگلیکانیسم، پرزبیتریانیسم، باپتیست، متدیست و غیره. پروتستانیسم بر اصولی مانند sola scriptura (فقط کتاب مقدس) تأکید می نماید که التفات کتاب مقدس را تحت عنوان مرجع آخری در مسائل ایمان و فعالیت پر رنگ می نماید.
کلیسای انگلستان
کلیسای انگلستان (church of england) یک مثال ی کلیسای پروتستان
مسیحیت شرقی
ارتدکس شرقی (Eastern Orthodoxy)
ارتدکس شرقی شاخه مهمی از مسیحیت میباشد که با خصوصیت های تحت شناخته میگردد:
کلیساهای خودمختار: ارتدکس شرقی از تعدادی کلیسای خودمختار autocephalous (self-governing) درست شده میباشد، بهاین معنا که آنها ساختارهای رهبری و اداری خویش را داراهستند و مثل مسیحیت کاتولیک رومی از کلیسای واتیکان یا این که یک کلیسای مرکزی اداره نمیشوند (مثل کلیسای انگلستان که کلیساهای پروتستان انگلستان تحت حیث آن میباشد و مدیر آن به طور تشریفاتی فرمانروا یا این که ملکه انگلستان میباشد). پر رنگ میان این کلیسای ارتدکس یونان، کلیسای ارتدوکس روسیه، کلیسای ارتدوکس صربستان، و کلیسای ارتدوکس قبطی مصر، دارای شهرت خیس میباشند. هر کدام از این کلیساها به صورت غیر وابسته فعالیت می نمایند، ولی سنت های الهیاتی و مذهبی مشترک دارا هستند.
سنت های فقهی و مذهبی مشترک: کلیساهای ارتدکس شرقی به تیم ای از اعتقادات الهیات رایج و اجرا مذهبی پایبند میباشند. آنها مقدسین (saints) را گرامی می داراهستند، مراسم عشای ربانی (Eucharist or Holy Communion) را برگزار می نمایند و بر جنبه های عرفانی عبادت مسیحی تأکید متعددی داراهستند. عبادت یا این که آنطور که معمولا گفته می گردد، عبادت الهی (Divine Liturgy)، نقش اساسی را در عبادت جمعی آن ها انجام می نماید.
رخنه تبارک ۱۰۵۴: تقسیم تاریخی در بین ارتدکس شرقی و مسیحیت غربی، که اکثر وقت ها تحت عنوان رخنه گرانقدر ۱۰۵۴ (Great Schism of 1054) از آن حافظه میشود، اصولاً ریشه در تفاوت های الهیاتی و کلیسایی داشت. مسائل کلیدی مشتمل بر مناقشات بر راز ماهیت جنبش روح القدس (Holy Spirit’s procession)، به کار گیری از نان فطیر در مراسم عشای ربانی و توان پاپ در حافظه موقت بود. این اختلافات در غایت سبب به طلاق قانونی این دو سنت شد.اید برای بخش اعظمی از افراد این سوال پیش بیاید که چرا مسیحیت اینهمه شاخه و فرقه و تیم و طبقه و مذهب و انشعابات متعدد دارد؟ چرا هریک یک ساز میزنند و این تشتت از کجا آمده و چه شد که مسیحیان گروه دسته شدند. دراین نوشتهعلمی از روزنامه پادکست داکس این سوال های را پاسخ می دهیم اما استارت یک مرور کلی روی تایم لاین مسیحیت و تیم های اصلی و فرعی آن انجام میدهیم.
پدر، پسر، روح القدس
مسیحیت فقاهتی توحیدی و ابراهیمی است که مبتنی بر زندگی، تعالیم، مرگ و رستاخیز عیسی مسیح بنا گردیدهاست. این یکی از ادیان اصلی فقیه هست که بیشتراز دو میلیارد در ادامه در سراسر دانا داراست. مسیحیان به تثلیث مقدس، متشکل از پدر (معبود)، پسر (عیسی مسیح) و روح القدس اعتقاد دارند. کتاب مقدس که به پیمان عتیق و تازه تقسیم شدهاست، متن مقدس مرکزی مسیحیان هست. پیام اصلی مسیحیت بر علاقه، نجات و تبعیت از تعالیم عیسی برای استخراج به زندگی ابدی متمرکز هست. این آئین شاخه ها و فرقه های گوناگونی دارد که هر یک سنت ها و عقاید خاص خود را دارا هستند. در این نوشته، بنا بر توضیح و تشریح فقاهتی در مسیحیت نداریم و تنها شاخه های مختلف و فرقه های مسیحی و تفاوت ها و کلام اصلی هریک را پژوهش میکنیم.
چرا شاخه ها و فرقه های زیادی در مسیحیت وجود دارد؟
قبل از معرفی شاخه های متعدد مسیحی، در پاسخ بهاین سوال که چرا مسیحیت اینهمه فرقه دارااست به فاکتورها و کارداران زیر اشاره میکنیم :
تفاوت های اعتقادی: یکی دلایل اولیه گسترش فرقه ها، اختلافات اعتقادی می باشد. اختلاف لحاظ در موضوعاتی مانند تعبیروتفسیر کتاب مقدس، ماهیت مراسم عشای ربانی، نقش روحانیون و سایر مسائل کلامی سبب ساز به دودستگی یا چنددستگی در تیم های مختلف مسیحی در زمان تاریخ دو هزار ساله ی آن گردیدهاست گردیده است.
کارداران تاریخی و فرهنگی: وقایع تاریخی مانند اصلاحات پروتستانی و انشعابات گران قدر و نیز تفاوت های فرهنگی و زبانی در شکل گیری شاخه های مختلف نقش داشته می باشد.
دست اندرکاران جغرافیایی و اجتماعی: اقلیم ها، مناطق و جامعه ها متفاوت بر توسعه سنت ها و مذهب ها خاص مسیحی تأثیر نهاده اند.
تفسیر فردی: به عنوان مثال، اصل “sola scriptura” در پروتستانیسم، تعبیر و تفسیر فردی کتاب مقدس را تشویق می کند، که منجر به طیف کلان ای از تفاسیر و فرقه ها می گردد.
اقتدار کلیسا یا (Ecclesiastical Authority): اختلاف لحاظ بر سر اقتدار کلیسا، مثلا قدرت پاپ در آیین کاتولیک و حتی حکومت کلیسا نه صرفا بر آئین مردم که بر تمامس جوانب زندگی مسیحیان، در حین تاریخ باعث به دودستگی شده است.
ذکر این نکته ضروری هست که در حالی که تفاوت های فرقه ای زیادی در مسیحیت وجود دارد، اعتقادات اصلی مشترکی نیز وجود دارااست که مسیحیان را متحد می کند، مانند اعتقادوباور به تثلیث مقدس، الوهیت عیسی مسیح، و مداقه کتاب مقدس. این باورهای مهم به عنوان یک استدلال وحدت بخش در شاخه های مختلف مسیحیت عمل می کنند.
شاخه های مسیحیت
تقسیمات اساسی در مسیحیت فی مابین مسیحیت شرقی و مسیحیت غربی هست که شاخه های اصلی آن ارتدوکس شرقی، ارتدوکس مشرقی و مسیحیت غربی می باشد که مشمول کاتولیک رومی و پروتستان هست. در اینجا مروری کوتاه بر این شاخه ها و چرایی وجود فرقه های بسیار در مسیحیت خواهیم داشت.
البته ذکر این نکته ضروری ست که اشکال مختلفی از مجموعه بندی و کتگوری کردن برای مذاهب و فرقه های فقهی میتوان جاری ساختن داد. دراین دو اینفورگرافی میتوانید کلیه ی شاخه های مسیحیت را به خوبی مشاهده فرمائید.

تشریفات عروسی اقتصادی و مقرونبهصرفه در مشهد – کیفیت با بودجه محدود