همسر و فرزندان
امام موسی صدر
نقش قهرمانانه حضرت زینب در قبال ماست. ما بدین زن احترام میگذاریم و اورا تعالی میداریم. ... به عبارتیسیرتکامل که مرد می تواند حسین باشد، زن مسلمان نیز می تواند زینب باشد. در شرایطی که امام حسین مثالای میباشد برای قهرمانان و کمالی میباشد برای مردان، زینب نیز مثالای میباشد برای زنان. آنچنانکه مرد مسلمان میتواند قهرمان و مجاهد باشد، زن مسلمان نیز قادر است قهرمان و مجاهد تشریفات مشهد باشد.[۲۰]
بهگزارش منابع تاریخی، زینب(س) با وجود خواستگارهای گوناگون، با پسرعموی خویش عبدالله بن جعفر، وصلت کرد.[۲۱] فرصت وصلت آنان مشخص و معلوم وجود ندارد[۲۲] و در منابع تاریخی نیز مجال ازدواجشان بیان نشده میباشد.[۲۳] اسماء بنت عمیس مامان عبدالله با امام علی(ع) وصلت کرد و عبدالله ربیب علی(ع) بود.[۲۴] در بعضا منابع آمده میباشد که یک کدام از شروط حضرت زینب در تزویج این بود که هرگاه امام حسین(ع) خواست سفری برود، زینب در کنار وی باشد و عبدالله بازدارنده وی نشود.[۲۵]
از چهار پسر به اسمهای علی، عونُ الْاَکبر، عباس، محمد و یک دختر به اسم امکلثوم بهتیتر فرزندان زینب و عبدالله مذکور شدهاست.[۲۶] ادب بن حسن طبرَسی (درگذشت: ۵۴۸ق)، از عالمان شیعه، در کتاب اِعلامُ الوَریٰ بِاَعلامِ الْهُدیٰ، سه پسر و یک دختر برای زینب بیان کرده و اسم عباس را نیاورده میباشد.[۲۷] دو بدن از فرزندان زینب، عون[۲۸] و محمد[۲۹] در رخداد کربلا به شهیدشدن رسیدند. سبط بن جوزی در تذکرةُالْخاصیت، عون الاصغر را از شهدای کربلا و اسم مادرش را جُمانة بنت المُسَیَّب دانسته میباشد.[۳۰] در مَآدم کشُالطّالبین اسم مامانِ محمد، خوصاء بنت حفصه نام برده میباشد.[۳۱] برخی منابع نیز از فرزندان حضرت زینب، تنها عون را از شهدای کربلا دانستهاند.[۳۲]
معاویه امکلثوم دختر حضرت زینب(س) را برای فرزندش یزید، خواستگاری کرد؛ البته امام حسین (ع) اورا به همسری پسرعمویش قاسم بن محمد بن جعفر بن ابیطالب درآورد.[۳۳] شاخهای از فرزندان علی «زینبیّون» خوانده گردیدهاند.[۳۴]
خصوصیتها و فضیلت ها
خصوصیتها و فضیلت ها مختلفی برای حضرت زینب(س) ذکر کردهاند: عبدالله مامَقانی در تنقیح المقال گفته میباشد: «زینب و ما زینب و ما فهم ما زینب هى عقیلة بنی هاشم؛ زینب چه کسی است؟ چه میدانی که زینب که می باشد؟ وی عقیله بنیهاشم میباشد.» بهیقین وی، بعداز حضرت زهرا(س)، کسی در استخراج صفات و فضیلت ها نیکو مانند وی نبوده میباشد.[۳۵] بهگفته عالمانی همانند باقر شریف قرشی[۳۶] و سید نورالدین جزائری[۳۷] حضرت زینب(س) جامع همگی فضیلت ها و کمالات و صفات بود، بهسیرتکاملای که گویش و مداد عاجز از تعریف اوست.[۳۸] بعضا از خصوصیتهای اورا اینگونه برشمردهاند:
دانش و فقاهت
سخنان و خطبههای زینب(س) در کوفه و همینطور در دربار یزید را که یار با برهان به آیه ها قرآن بود، بیان کنده علم وی دانستهاند.[۳۹] زینب(س)، در موسوعة طبقات الفقهاء، یکی فقیهان قرن نخستین قمری شمرده گردیده است.[۴۰] وی احادیثی از پدرش امام علی(ع) و مادرش حضرت زهرا(س) نقل نموده است.[۴۱] برپایه گزارش کتاب مقاتل الطالبیین، عبدالله بن عباس سخنان حضرت زهرا(س) درباره ی فدک را به گزارش حضرت زینب(س) داستان و از وی با تیتر «عقیلتنا زینب بنت علی(ع)» خاطر نموده است.[۴۲] امام سجاد(ع) و راویانی همانند جابر بن عبدالله انصاری،[۴۳] محمد بن عمرو، عطاء بن سائب، فاطمه دختر امام حسین[۴۴] نیز از زینب(س) حدیث نقل کردهاند.
آیتالله خامنهای
حماسه زینب کبری(س) ... مکمّل حماسه عاشورا میباشد؛ بلکه به یک مفهوم، حماسهای که بیبی زینب کبری(س) بهوجود آورد، احیاکننده و نگهدارنده حماسه عاشورا شد. عظمت كار زینب كبری(س) را نمیشود در مقایسه با بقیّه حادثه ها والا تاریخ سنجید؛ بایستی آن را در مقایسه با خویش رخداد عاشورا سنجید؛ و انصافاً این دو عِدل یكدیگرند. این بشرِ باعظمت، این بانوی تعالی اسلام، بلكه بشریّت توانست در مقابل كوه هنگفت مصائب، قامت خویش را پایدار و برافراشته نگه داراست ... هم در مواجهه با معاندان، هم در مواجهه با مصیبت و حادثه ها تلخ، مثل یک قلّه سرافراز استواری ایستاد؛ درس شد، سرمشق شد، پیشوا شد، پیشرو شد.[۴۵]
زینب هنگام حضور امام علی(ع) در کوفه، برای زنان کوفه تعبیر قرآن ارائه میبخشید.[۴۶] همینطور گفته شده که وی محل مراجعه عموم در ذکر حلال و حرام بود.[۴۷] بعضی اورا دارنده دانش لدنی دانستهاند.[۴۸]
سخنوری
سخنوری حضرت زینب را به امام علی(ع) تشبیه کرده و گفتهاند او در شیوایی و فصاحت، آنسیرتکامل بود که هنگام خطبهتلاوت، بیان کننده امام علی(ع) کلام میاذعان کرد و خطبه می خواند.[۴۹] طبرسی در الاحتجاج نقل کرده در روز ورود قافله اسیران به کوفه، امام سجاد(ع) با حالا بیماری برای عموم که در اکنون ناله و زاری بودند، حرف میاعلامکرد که حضرت زینب به عموم اشاره نمود که ساکت باشید. راوی می گوید نفسها در سینهها حبس شد و حتّی صدای زنگوله گاو و گوسفندان نیز شنیده نشد. آنگاه زینب برای عموم خطبه خواند.[۵۰]
عبادت
حضرت زینب را در عبادت به مادرش حضرت زهرا(س) تشبیه کردهاند.[۵۱] گفته شده وی شبها به عبادت و تهجد و خواندن قرآن میپرداخت و در روزگار معاش، هیچگاه تهجّدش سوراخ نشد؛ حتی شب یازدهم عاشورا، با وجود مصائب فراوان در اتفاق عاشورا.[۵۲] فاطمه دختر امام حسین(ع) می گوید: «عمهام زینب در تک تک شب عاشورا، در محل عبادتش ایستاده بود و به معبود خود استغاثه می کرد.»[۵۳] همینطور از امام سجاد(ع) آورده شده که با وجود رنجهای فراوان در مسیر شام، نماز شب حضرت زینب رخنه نشد.[۵۴] بیان شده امام حسین(ع) در روز عاشورا هنگام وداع آخرش، به زینب فرمود: «خواهرم، من را در نماز شب فراموش مکن.»[۵۵] حضرت زینب را به دلیل عبادتش، «عابده» کنیه دادهاند.[۵۶]
همسر و فرزندان
امام موسی صدر
نقش قهرمانانه حضرت زینب در قبال ماست. ما بدین زن احترام میگذاریم و اورا تعالی میداریم. ... به عبارتیسیرتکامل که مرد می تواند حسین باشد، زن مسلمان نیز می تواند زینب باشد. در شرایطی که امام حسین مثالای میباشد برای قهرمانان و کمالی میباشد برای مردان، زینب نیز مثالای میباشد برای زنان. آنچنانکه مرد مسلمان میتواند قهرمان و مجاهد باشد، زن مسلمان نیز قادر است قهرمان و مجاهد تشریفات مشهد باشد.[۲۰]
بهگزارش منابع تاریخی، زینب(س) با وجود خواستگارهای گوناگون، با پسرعموی خویش عبدالله بن جعفر، وصلت کرد.[۲۱] فرصت وصلت آنان مشخص و معلوم وجود ندارد[۲۲] و در منابع تاریخی نیز مجال ازدواجشان بیان نشده میباشد.[۲۳] اسماء بنت عمیس مامان عبدالله با امام علی(ع) وصلت کرد و عبدالله ربیب علی(ع) بود.[۲۴] در بعضا منابع آمده میباشد که یک کدام از شروط حضرت زینب در تزویج این بود که هرگاه امام حسین(ع) خواست سفری برود، زینب در کنار وی باشد و عبدالله بازدارنده وی نشود.[۲۵]
از چهار پسر به اسمهای علی، عونُ الْاَکبر، عباس، محمد و یک دختر به اسم امکلثوم بهتیتر فرزندان زینب و عبدالله مذکور شدهاست.[۲۶] ادب بن حسن طبرَسی (درگذشت: ۵۴۸ق)، از عالمان شیعه، در کتاب اِعلامُ الوَریٰ بِاَعلامِ الْهُدیٰ، سه پسر و یک دختر برای زینب بیان کرده و اسم عباس را نیاورده میباشد.[۲۷] دو بدن از فرزندان زینب، عون[۲۸] و محمد[۲۹] در رخداد کربلا به شهیدشدن رسیدند. سبط بن جوزی در تذکرةُالْخاصیت، عون الاصغر را از شهدای کربلا و اسم مادرش را جُمانة بنت المُسَیَّب دانسته میباشد.[۳۰] در مَآدم کشُالطّالبین اسم مامانِ محمد، خوصاء بنت حفصه نام برده میباشد.[۳۱] برخی منابع نیز از فرزندان حضرت زینب، تنها عون را از شهدای کربلا دانستهاند.[۳۲]
معاویه امکلثوم دختر حضرت زینب(س) را برای فرزندش یزید، خواستگاری کرد؛ البته امام حسین (ع) اورا به همسری پسرعمویش قاسم بن محمد بن جعفر بن ابیطالب درآورد.[۳۳] شاخهای از فرزندان علی «زینبیّون» خوانده گردیدهاند.[۳۴]
خصوصیتها و فضیلت ها
خصوصیتها و فضیلت ها مختلفی برای حضرت زینب(س) ذکر کردهاند: عبدالله مامَقانی در تنقیح المقال گفته میباشد: «زینب و ما زینب و ما فهم ما زینب هى عقیلة بنی هاشم؛ زینب چه کسی است؟ چه میدانی که زینب که می باشد؟ وی عقیله بنیهاشم میباشد.» بهیقین وی، بعداز حضرت زهرا(س)، کسی در استخراج صفات و فضیلت ها نیکو مانند وی نبوده میباشد.[۳۵] بهگفته عالمانی همانند باقر شریف قرشی[۳۶] و سید نورالدین جزائری[۳۷] حضرت زینب(س) جامع همگی فضیلت ها و کمالات و صفات بود، بهسیرتکاملای که گویش و مداد عاجز از تعریف اوست.[۳۸] بعضا از خصوصیتهای اورا اینگونه برشمردهاند:
دانش و فقاهت
سخنان و خطبههای زینب(س) در کوفه و همینطور در دربار یزید را که یار با برهان به آیه ها قرآن بود، بیان کنده علم وی دانستهاند.[۳۹] زینب(س)، در موسوعة طبقات الفقهاء، یکی فقیهان قرن نخستین قمری شمرده گردیده است.[۴۰] وی احادیثی از پدرش امام علی(ع) و مادرش حضرت زهرا(س) نقل نموده است.[۴۱] برپایه گزارش کتاب مقاتل الطالبیین، عبدالله بن عباس سخنان حضرت زهرا(س) درباره ی فدک را به گزارش حضرت زینب(س) داستان و از وی با تیتر «عقیلتنا زینب بنت علی(ع)» خاطر نموده است.[۴۲] امام سجاد(ع) و راویانی همانند جابر بن عبدالله انصاری،[۴۳] محمد بن عمرو، عطاء بن سائب، فاطمه دختر امام حسین[۴۴] نیز از زینب(س) حدیث نقل کردهاند.
آیتالله خامنهای
حماسه زینب کبری(س) ... مکمّل حماسه عاشورا میباشد؛ بلکه به یک مفهوم، حماسهای که بیبی زینب کبری(س) بهوجود آورد، احیاکننده و نگهدارنده حماسه عاشورا شد. عظمت كار زینب كبری(س) را نمیشود در مقایسه با بقیّه حادثه ها والا تاریخ سنجید؛ بایستی آن را در مقایسه با خویش رخداد عاشورا سنجید؛ و انصافاً این دو عِدل یكدیگرند. این بشرِ باعظمت، این بانوی تعالی اسلام، بلكه بشریّت توانست در مقابل كوه هنگفت مصائب، قامت خویش را پایدار و برافراشته نگه داراست ... هم در مواجهه با معاندان، هم در مواجهه با مصیبت و حادثه ها تلخ، مثل یک قلّه سرافراز استواری ایستاد؛ درس شد، سرمشق شد، پیشوا شد، پیشرو شد.[۴۵]
زینب هنگام حضور امام علی(ع) در کوفه، برای زنان کوفه تعبیر قرآن ارائه میبخشید.[۴۶] همینطور گفته شده که وی محل مراجعه عموم در ذکر حلال و حرام بود.[۴۷] بعضی اورا دارنده دانش لدنی دانستهاند.[۴۸]
سخنوری
سخنوری حضرت زینب را به امام علی(ع) تشبیه کرده و گفتهاند او در شیوایی و فصاحت، آنسیرتکامل بود که هنگام خطبهتلاوت، بیان کننده امام علی(ع) کلام میاذعان کرد و خطبه می خواند.[۴۹] طبرسی در الاحتجاج نقل کرده در روز ورود قافله اسیران به کوفه، امام سجاد(ع) با حالا بیماری برای عموم که در اکنون ناله و زاری بودند، حرف میاعلامکرد که حضرت زینب به عموم اشاره نمود که ساکت باشید. راوی می گوید نفسها در سینهها حبس شد و حتّی صدای زنگوله گاو و گوسفندان نیز شنیده نشد. آنگاه زینب برای عموم خطبه خواند.[۵۰]
عبادت
حضرت زینب را در عبادت به مادرش حضرت زهرا(س) تشبیه کردهاند.[۵۱] گفته شده وی شبها به عبادت و تهجد و خواندن قرآن میپرداخت و در روزگار معاش، هیچگاه تهجّدش سوراخ نشد؛ حتی شب یازدهم عاشورا، با وجود مصائب فراوان در اتفاق عاشورا.[۵۲] فاطمه دختر امام حسین(ع) می گوید: «عمهام زینب در تک تک شب عاشورا، در محل عبادتش ایستاده بود و به معبود خود استغاثه می کرد.»[۵۳] همینطور از امام سجاد(ع) آورده شده که با وجود رنجهای فراوان در مسیر شام، نماز شب حضرت زینب رخنه نشد.[۵۴] بیان شده امام حسین(ع) در روز عاشورا هنگام وداع آخرش، به زینب فرمود: «خواهرم، من را در نماز شب فراموش مکن.»[۵۵] حضرت زینب را به دلیل عبادتش، «عابده» کنیه دادهاند.[۵۶]
تشریفات عروسی اقتصادی و مقرونبهصرفه در مشهد – کیفیت با بودجه محدود