???? ???? ???????

مرگ ابن زیاد
بعداز موفقیت لشکریان مختار، ابن زیاد خویش با سپاه به سوی آن‌ها آمد، و سپاه مختار عقب گرد هم آیی. مختار که در اصلً پیرو هلاک ابن زیاد و کسان دیگری بود که در اتفاق کربلا دست داشتند، ابراهیم بن صاحب اشتر را با سپاه به رویا رویی ابن زیاد ارسال کرد. ابراهیم که می‌خواست پیش از ورود ابن زیاد به مرزو بوم عراق، به او رسد، در کنار دریا رود خازر مجاورت روستایی به اسم باربیثا در ۵ فرسخی موصل به لشکر شام رسید. در پیکار شدیدی که در میان عراقیان و شامیان شروع شد، ابن زیاد باخت خورد (محرم ۶۷) و همپا با یارانش به قتل رسید. براساس روایتی از ابومخنف، بیان کننده ابراهیم بن اشتر خویش در پیکار بدن به بدن، ابن زیاد را تشریفات مشهد به قتل رسانید.[۳۳]

نظریه شیعه‌ها درباره عبیدالله
مبادرت عبیدالله علیه امام حسین(ع) و پدید آوردن رخداد عاشورا، از به عبارتی شروع او‌را بدنام و منفور کرد و خشم بخش اعظمی از مسلمان ها به ویژه کوفیان را نسبت به او برانگیخت؛ چنان که به نقل منابع، عبدالله بن عفیف ازدی، فی مابین اول خطبه ابن زیاد بعداز حادثه برخاست و وی و یزید را دشنام‌های مشقت بار بخشید[۳۴] و حتی گفته‌اند که وی مادرش مرجانه را نیز بسیار سرزنش کرد.[۳۵]

عبیدالله به منجر نقشی که در حادثه عاشورا داشته، قرن‌هاست که از منفورترین شخصیت‌های تاریخ اسلام نزد شیعه‌ها به حساب می آید. اسم وی در یک‌سری زیارت‌طومار دارای شهرت، به عنوان مثال زیارت عاشورا آمده و گزینه لعن قرار گرفته میباشد.[۳۶]

بنی‌زیاد
مأمون عباسی (حکومت:۱۹۸ـ۲۱۸ق) بعداز به چنگ آوردن یمن و تهامه از ابراهیم بن موسی و اشخاص دیگر، محمد بن ابراهیم بن عبیدالله، مشهور به محمد بن زیاد را امیر یمن کرد.[۳۷] محمد بن زیاد در ۲۰۳ق وارد یمن شد و بعداز 1سال توانست صنعا را بگیرد. وی شهر زَبید را برپا کرد و راءس حکومت خود قرار بخشید. پس از وی (فوت:۲۴۵ق)، فرزندان و نوادگانش تا ۴۰۷ق در صنعا حکومت کردند. دربین آنها، اسحاق بن ابراهیم، ملقب به ابوالجیش، زمانبر‌ترین حکومت را داشت.[۳۸]

پانویس
بلاذری، انساب الاشراف، ج۴، ص۷۵.
موثر، الاختصاص، ۱۳۷۹ق، ص۷۳.
قمی، روضه خوان عباس، مفاتیح الجنان، زیارت عاشورا
القمي، الشيخ عباس، نفس المهموم في مصيبة سيدنا الحسين المظلوم، ج۱، ص۳۷۱. شعرانی، دمع السجوم، ترجمه نفس المهموم، ۱۳۷۴ق، ص ۲۲۶.
نک: الاستیعاب، ج ۲، ص۵۲۵.
زرکلی، الأعلام، ۲۰۰۲م، ج۴، ص۱۹۳.
دینوری، خبر‌ها، الاخبار الطوال، ۱۳۷۹ق، ج۱، ص۲۶۹-۲۷۰؛ طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۱۸۵-۱۸۷.
نک: زرکلی، الأعلام، ۲۰۰۲م، ج۴، ص۱۹۳.
ابوعلی مسکویه احمد، تجربیات الامم، ۱۳۶۶ش، ج۲، ص۲۸.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۱۶۶- ۱۶۸.
یعقوبی، تاریخ، دار صادر، ج۲، ص۲۳۷؛ طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۱۷۲.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۱۸۵-۱۸۷؛ ج۷، ص۲۲۸.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۲۲۸.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۲۲۹.
ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ۱۳۶۸ق، ج۱، ص۹۷.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۳، ص۱۷۸.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۲۲۹.
یعقوبی، تاریخ، دار صادر، ج۲، ص۲۴۳.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۲۴۸.
ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ۱۳۶۸ق، ج۱، ص۹۸ و ۹۹.
ابن‌اعثم، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج۵، صص۴۴، ۴۶؛ بلاذری، أنساب الأشراف، ۱۳۹۴ق، ج‏۲، ص۸۰؛ طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۳۶۵.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۲۲۹-۲۳۱ و ۲۷۰.
عده ای از دانشمندان، طرح و استیناف فیلم طومار امام حسین(ع)، ادراه تمام استیناف‌های اسلامی رسانه.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۳۰۸.
ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۹۶۸م، ج۵، ص۱۶۸؛ دینوری، خبر‌ها، الاخبار الطوال، ۱۳۷۹ق، ج۱، ص۲۵۳.

مرگ ابن زیاد
بعداز موفقیت لشکریان مختار، ابن زیاد خویش با سپاه به سوی آن‌ها آمد، و سپاه مختار عقب گرد هم آیی. مختار که در اصلً پیرو هلاک ابن زیاد و کسان دیگری بود که در اتفاق کربلا دست داشتند، ابراهیم بن صاحب اشتر را با سپاه به رویا رویی ابن زیاد ارسال کرد. ابراهیم که می‌خواست پیش از ورود ابن زیاد به مرزو بوم عراق، به او رسد، در کنار دریا رود خازر مجاورت روستایی به اسم باربیثا در ۵ فرسخی موصل به لشکر شام رسید. در پیکار شدیدی که در میان عراقیان و شامیان شروع شد، ابن زیاد باخت خورد (محرم ۶۷) و همپا با یارانش به قتل رسید. براساس روایتی از ابومخنف، بیان کننده ابراهیم بن اشتر خویش در پیکار بدن به بدن، ابن زیاد را تشریفات مشهد به قتل رسانید.[۳۳]

نظریه شیعه‌ها درباره عبیدالله
مبادرت عبیدالله علیه امام حسین(ع) و پدید آوردن رخداد عاشورا، از به عبارتی شروع او‌را بدنام و منفور کرد و خشم بخش اعظمی از مسلمان ها به ویژه کوفیان را نسبت به او برانگیخت؛ چنان که به نقل منابع، عبدالله بن عفیف ازدی، فی مابین اول خطبه ابن زیاد بعداز حادثه برخاست و وی و یزید را دشنام‌های مشقت بار بخشید[۳۴] و حتی گفته‌اند که وی مادرش مرجانه را نیز بسیار سرزنش کرد.[۳۵]

عبیدالله به منجر نقشی که در حادثه عاشورا داشته، قرن‌هاست که از منفورترین شخصیت‌های تاریخ اسلام نزد شیعه‌ها به حساب می آید. اسم وی در یک‌سری زیارت‌طومار دارای شهرت، به عنوان مثال زیارت عاشورا آمده و گزینه لعن قرار گرفته میباشد.[۳۶]

بنی‌زیاد
مأمون عباسی (حکومت:۱۹۸ـ۲۱۸ق) بعداز به چنگ آوردن یمن و تهامه از ابراهیم بن موسی و اشخاص دیگر، محمد بن ابراهیم بن عبیدالله، مشهور به محمد بن زیاد را امیر یمن کرد.[۳۷] محمد بن زیاد در ۲۰۳ق وارد یمن شد و بعداز 1سال توانست صنعا را بگیرد. وی شهر زَبید را برپا کرد و راءس حکومت خود قرار بخشید. پس از وی (فوت:۲۴۵ق)، فرزندان و نوادگانش تا ۴۰۷ق در صنعا حکومت کردند. دربین آنها، اسحاق بن ابراهیم، ملقب به ابوالجیش، زمانبر‌ترین حکومت را داشت.[۳۸]

پانویس
بلاذری، انساب الاشراف، ج۴، ص۷۵.
موثر، الاختصاص، ۱۳۷۹ق، ص۷۳.
قمی، روضه خوان عباس، مفاتیح الجنان، زیارت عاشورا
القمي، الشيخ عباس، نفس المهموم في مصيبة سيدنا الحسين المظلوم، ج۱، ص۳۷۱. شعرانی، دمع السجوم، ترجمه نفس المهموم، ۱۳۷۴ق، ص ۲۲۶.
نک: الاستیعاب، ج ۲، ص۵۲۵.
زرکلی، الأعلام، ۲۰۰۲م، ج۴، ص۱۹۳.
دینوری، خبر‌ها، الاخبار الطوال، ۱۳۷۹ق، ج۱، ص۲۶۹-۲۷۰؛ طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۱۸۵-۱۸۷.
نک: زرکلی، الأعلام، ۲۰۰۲م، ج۴، ص۱۹۳.
ابوعلی مسکویه احمد، تجربیات الامم، ۱۳۶۶ش، ج۲، ص۲۸.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۱۶۶- ۱۶۸.
یعقوبی، تاریخ، دار صادر، ج۲، ص۲۳۷؛ طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۱۷۲.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۱۸۵-۱۸۷؛ ج۷، ص۲۲۸.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۲۲۸.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۲۲۹.
ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ۱۳۶۸ق، ج۱، ص۹۷.
بلاذری، انساب الاشراف، ۱۳۹۷ق، ج۳، ص۱۷۸.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۲۲۹.
یعقوبی، تاریخ، دار صادر، ج۲، ص۲۴۳.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۲۴۸.
ابوالفرج اصفهانی، مقاتل الطالبیین، ۱۳۶۸ق، ج۱، ص۹۸ و ۹۹.
ابن‌اعثم، الفتوح، ۱۴۱۱ق، ج۵، صص۴۴، ۴۶؛ بلاذری، أنساب الأشراف، ۱۳۹۴ق، ج‏۲، ص۸۰؛ طبری، تاریخ طبری، ۱۳۸۷ق، ج۵، ص۳۶۵.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۲۲۹-۲۳۱ و ۲۷۰.
عده ای از دانشمندان، طرح و استیناف فیلم طومار امام حسین(ع)، ادراه تمام استیناف‌های اسلامی رسانه.
طبری، تاریخ، ۱۳۸۷ق، ج۷، ص۳۰۸.
ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۹۶۸م، ج۵، ص۱۶۸؛ دینوری، خبر‌ها، الاخبار الطوال، ۱۳۷۹ق، ج۱، ص۲۵۳.