???? ???? ???????

غایب بودن کبری
نوشته‌ی‌علمیٔ مهم: غایب بودن کبرا
زمان غایب بودن کبری از سال ۳۲۹ق استارت شد.[۱۱۵] واپسین نائب خاص امام مهدی(عج) در زمان غایب بودن صغری، علی بن محمد سمری بود که در ۱۵ شعبان ۳۲۹ق درگذشت، [۱۱۶]در حالی که شش روز گذشته از درگذشت وی، توقیعی از سوی امام خطاب به او صادر شد که در آن خلال اعلام روزِ درگذشت علی بن محمد سمری به وی، از گزینش جانشین نهی شده بود؛ به دلیل آن که -بنابر آنچه در توقیع آمده- غایب بودن دوم استارت گردیده و تا‌زمانیکه خدا اذن ندهد ظهوری نخواهد بود.[۱۱۷] اکثر منابع شیعه سال وفات نایب چهارم را سال ۳۲۹ق می دانند، البته روضه خوان صدوق و ادب بن حسن طبرسی آن را در سال ۳۱۸ق تصویب تشریفات مشهد کرده‌اند.[۱۱۸]

ملاقات با امام مجال
نوشته‌ی علمیٔ مهم: ملاقات با امام فرصت
احادیث فراوانی از دیدار با امام دوازدهم شیعه ها در زمان حیات او در منابع شیعه نام برده میباشد که برخی از آن‌ها مرتبط با قبل از شروع غایب بودن کبری بوده و بخش اعظمی از آنان نیز بعداز آن روی داده میباشد:

ملاقات قبل از غایب بودن کبری: بنابر گزارش‌های تاریخی و روایی، در زمان ۶۹ سال غایب بودن صغری، ضمن چهار نائب خاص، اشخاص زیادی امام دوازدهم شیعه ها را زیارت کرده‌اند؛ مثلا ابراهیم بن ادریس،[۱۱۹] ابراهیم بن عبده نیشابوری و خادم وی،[۱۲۰] ابوالادیان، خادم امام حسن عسکری(ع)،[۱۲۱] ابوسعید غانم هندی،[۱۲۲] و ابوعبدالله بن باتقوا[۱۲۳] و ده‌ها نفر دیگر.[۱۲۴]
ملاقات در غایب بودن کبری: درباره دیدن امام فرصت در عصر غایب بودن کبری، دو بینش فی مابین شیعه ها وجود داراست: بعضا آن را انکار کرده‌اند و برخی دیگر بر قابلیت و وقوع آن، شواهد و دلایلی اقامه نموده‌اند. انکار در این مورد گاه مستند به احادیثی گردیده است که بر پایه ی آنان، هر سیرتکامل ادعای مشاهده در زمان غایب بودن کبری لاف میباشد.[یادداشت ۲] همینطور انکار ملاقات با امام فرصت در بعد از ظهر غایب بودن، در موردها دیگری نتایج شک و تردید در صحت مدعای کسی بوده میباشد که از دیدار خویش با امام فرصت خبر می‌داده میباشد. ضمن این، بعضی دیگر با مقصود خودداری از سودجویی زمان‌طلبان، هر سیرتکامل رؤیت را انکار می‌نمایند.[۱۲۵]
از سوی دیگر در برخی روایات، دعا ها و اعمالی برای دیدار با امام فرصت(عج) سفارش گردیده‌است،[۱۲۶] و دست کم دو حدیث دارای اعتبار، دسترسی و دیدار با امام را برای رهروان ویژه وی، امری ممکن دانسته میباشد.[یادداشت ۳] عالمان گرانقدر شیعه مانند روضه خوان صدوق، روحانی موثر و روضه خوان طوسی در کتاب‌های خویش فصلی را برای اسم بردن از دیدارکنندگان با امام دوازدهم باز و به ممکن بودن آن تصریح کرده‌اند.[۱۲۷]

ظهور و قیام
نوشته‌ی علمی‌های اساسی: ظهور امام مجال، علائم ظهور، و قیام امام مهدی(عج)
بر پایه ی آموزه‌های شیعه، حضرت مهدی(ع) بعد از غیبتی زمان بر در آخرالزمان با ملازمت یارانش قیام می‌نماید و با برپایی حکومتی جهانی، عدل و داد و صلح را در عالم برقرار می‌سازد.[۱۲۸] در منابع اسلامی آرم‌هایی برای ظهور امام مجال نام برده میباشد به عنوان مثال خروج سفیانی، صیحه آسمانی، خودکشی زکیه.[۱۲۹]

بنابر احادیث شیعه، دنیا در شروع ظهور دارنده سه خصوصیت عمده میباشد: ظلم و ستم دانش آموز و فتنه‌ای که بر هر منزل‌ای وارد میشود،[۱۳۰] وجود دشمنانی مانند سفیانی و نواصب و دیگرانی که در عراق و دیگر کشور‌های اسلامی درگیر شغل علیه شیعه می‌باشند و آنگاه سوریه را تصرف می‌نمایند،[۱۳۱] و در غایت یاران امام مجال که در مرز و بوم‌های اسلامی خاطر و اسم امام دوازدهم را در فقیه دور از هم می‌نمایند.[۱۳۲]

مبنی بر احادیث، امام مهدی(ع) قیام خویش را از مسجد الحرام در مکه استارت می‌نماید و به همدم یارانش به سمت کوفه جنبش می‌نماید و این شهر را به‌تیتر راءس حکومت خویش برمی‌گزیند.[۱۳۳]

انتظار ظهور امام مجال یکی آموزه‌های اساسی فرهنگ وتمدن شیعه میباشد که با عبارت انتظار فرج از آن حافظه میگردد و به‌معنای آرزو به گشایش مشقت‌ها و وصال آتی‌ای پر‌نور با ظهور امام فرصت میباشد؛ این معنا در احادیث شیعه با واژگانی مانند «اَلْمُنتظِرُ لِأمْرِنا»، «مُنتظِرٌ لِهذا الاَمر»، «اِنْتِظارُ قائِمِنا»، «تَوَقُّعُ الْفَرَج»، «اَلمُنتَظِرینَ لِظُهورِهِ»، «مُنْتَظِرونَ لِدَوْلَةِ الْحَق» و «اَلمُنتظِرُ لِلّثانی عَشَر» حافظه گردیده‌است.[۱۳۴] این احادیث مشوق و فضائل بی‌شماری برای منتظران ذکر کرده و آنان‌را از «اولیاءالله»، هر که در روش پروردگار در خون خودش غلتیده، و برگزیدگان عموم به اکانت آورده میباشد که همانند یاران رسول(ص) در نزاع بدر بوده یا این که در چادر امام فرصت(ع) به یار و همدم وی نزاع می‌نمایند.[۱۳۵]

غایب بودن کبری
نوشته‌ی‌علمیٔ مهم: غایب بودن کبرا
زمان غایب بودن کبری از سال ۳۲۹ق استارت شد.[۱۱۵] واپسین نائب خاص امام مهدی(عج) در زمان غایب بودن صغری، علی بن محمد سمری بود که در ۱۵ شعبان ۳۲۹ق درگذشت، [۱۱۶]در حالی که شش روز گذشته از درگذشت وی، توقیعی از سوی امام خطاب به او صادر شد که در آن خلال اعلام روزِ درگذشت علی بن محمد سمری به وی، از گزینش جانشین نهی شده بود؛ به دلیل آن که -بنابر آنچه در توقیع آمده- غایب بودن دوم استارت گردیده و تا‌زمانیکه خدا اذن ندهد ظهوری نخواهد بود.[۱۱۷] اکثر منابع شیعه سال وفات نایب چهارم را سال ۳۲۹ق می دانند، البته روضه خوان صدوق و ادب بن حسن طبرسی آن را در سال ۳۱۸ق تصویب تشریفات مشهد کرده‌اند.[۱۱۸]

ملاقات با امام مجال
نوشته‌ی علمیٔ مهم: ملاقات با امام فرصت
احادیث فراوانی از دیدار با امام دوازدهم شیعه ها در زمان حیات او در منابع شیعه نام برده میباشد که برخی از آن‌ها مرتبط با قبل از شروع غایب بودن کبری بوده و بخش اعظمی از آنان نیز بعداز آن روی داده میباشد:

ملاقات قبل از غایب بودن کبری: بنابر گزارش‌های تاریخی و روایی، در زمان ۶۹ سال غایب بودن صغری، ضمن چهار نائب خاص، اشخاص زیادی امام دوازدهم شیعه ها را زیارت کرده‌اند؛ مثلا ابراهیم بن ادریس،[۱۱۹] ابراهیم بن عبده نیشابوری و خادم وی،[۱۲۰] ابوالادیان، خادم امام حسن عسکری(ع)،[۱۲۱] ابوسعید غانم هندی،[۱۲۲] و ابوعبدالله بن باتقوا[۱۲۳] و ده‌ها نفر دیگر.[۱۲۴]
ملاقات در غایب بودن کبری: درباره دیدن امام فرصت در عصر غایب بودن کبری، دو بینش فی مابین شیعه ها وجود داراست: بعضا آن را انکار کرده‌اند و برخی دیگر بر قابلیت و وقوع آن، شواهد و دلایلی اقامه نموده‌اند. انکار در این مورد گاه مستند به احادیثی گردیده است که بر پایه ی آنان، هر سیرتکامل ادعای مشاهده در زمان غایب بودن کبری لاف میباشد.[یادداشت ۲] همینطور انکار ملاقات با امام فرصت در بعد از ظهر غایب بودن، در موردها دیگری نتایج شک و تردید در صحت مدعای کسی بوده میباشد که از دیدار خویش با امام فرصت خبر می‌داده میباشد. ضمن این، بعضی دیگر با مقصود خودداری از سودجویی زمان‌طلبان، هر سیرتکامل رؤیت را انکار می‌نمایند.[۱۲۵]
از سوی دیگر در برخی روایات، دعا ها و اعمالی برای دیدار با امام فرصت(عج) سفارش گردیده‌است،[۱۲۶] و دست کم دو حدیث دارای اعتبار، دسترسی و دیدار با امام را برای رهروان ویژه وی، امری ممکن دانسته میباشد.[یادداشت ۳] عالمان گرانقدر شیعه مانند روضه خوان صدوق، روحانی موثر و روضه خوان طوسی در کتاب‌های خویش فصلی را برای اسم بردن از دیدارکنندگان با امام دوازدهم باز و به ممکن بودن آن تصریح کرده‌اند.[۱۲۷]

ظهور و قیام
نوشته‌ی علمی‌های اساسی: ظهور امام مجال، علائم ظهور، و قیام امام مهدی(عج)
بر پایه ی آموزه‌های شیعه، حضرت مهدی(ع) بعد از غیبتی زمان بر در آخرالزمان با ملازمت یارانش قیام می‌نماید و با برپایی حکومتی جهانی، عدل و داد و صلح را در عالم برقرار می‌سازد.[۱۲۸] در منابع اسلامی آرم‌هایی برای ظهور امام مجال نام برده میباشد به عنوان مثال خروج سفیانی، صیحه آسمانی، خودکشی زکیه.[۱۲۹]

بنابر احادیث شیعه، دنیا در شروع ظهور دارنده سه خصوصیت عمده میباشد: ظلم و ستم دانش آموز و فتنه‌ای که بر هر منزل‌ای وارد میشود،[۱۳۰] وجود دشمنانی مانند سفیانی و نواصب و دیگرانی که در عراق و دیگر کشور‌های اسلامی درگیر شغل علیه شیعه می‌باشند و آنگاه سوریه را تصرف می‌نمایند،[۱۳۱] و در غایت یاران امام مجال که در مرز و بوم‌های اسلامی خاطر و اسم امام دوازدهم را در فقیه دور از هم می‌نمایند.[۱۳۲]

مبنی بر احادیث، امام مهدی(ع) قیام خویش را از مسجد الحرام در مکه استارت می‌نماید و به همدم یارانش به سمت کوفه جنبش می‌نماید و این شهر را به‌تیتر راءس حکومت خویش برمی‌گزیند.[۱۳۳]

انتظار ظهور امام مجال یکی آموزه‌های اساسی فرهنگ وتمدن شیعه میباشد که با عبارت انتظار فرج از آن حافظه میگردد و به‌معنای آرزو به گشایش مشقت‌ها و وصال آتی‌ای پر‌نور با ظهور امام فرصت میباشد؛ این معنا در احادیث شیعه با واژگانی مانند «اَلْمُنتظِرُ لِأمْرِنا»، «مُنتظِرٌ لِهذا الاَمر»، «اِنْتِظارُ قائِمِنا»، «تَوَقُّعُ الْفَرَج»، «اَلمُنتَظِرینَ لِظُهورِهِ»، «مُنْتَظِرونَ لِدَوْلَةِ الْحَق» و «اَلمُنتظِرُ لِلّثانی عَشَر» حافظه گردیده‌است.[۱۳۴] این احادیث مشوق و فضائل بی‌شماری برای منتظران ذکر کرده و آنان‌را از «اولیاءالله»، هر که در روش پروردگار در خون خودش غلتیده، و برگزیدگان عموم به اکانت آورده میباشد که همانند یاران رسول(ص) در نزاع بدر بوده یا این که در چادر امام فرصت(ع) به یار و همدم وی نزاع می‌نمایند.[۱۳۵]