کاخ هشت فردوس یک کدام از کاخ های سلاطین تشریفات مشهد صفوی میباشد که در اوایل قرن یازدهم هجری قمری در طول پادشاهی پاد شاه سلیمان صفوی به مدل اصفهانی در معماری اهل ایران سازه گردیدهاست این کاخ در شمال بازارچه بلند واقع گردیده است. درب آن به طرف چهار گلشن روبه روی خیابان روحانی بهایی گشوده میگردد.
تا قبل از این نیز گفته شد که در معماری کاخ ها و کوشک ها، معماران همت داشتند تنوع پدید آورند و طرح آن را « پاجفت » یا این که « ناقرینه عمل می کردند. مانند کوشک چهل ردیف قزوین و دیگر کاخ های معماری اصفهان، دراین کوشک نیز اتاق های مختلف مشاهده میشود.
عمارت کاخ هشت موبایل میباشد که چهار ضلع آن تبارک و چهار ضلع دیگرش خرد خیس میباشد و از دو طبقه تشکیلشده میباشد. طبقه اولیه دو متر از کف زمین بلند خیس میباشد. دو پلكان مرکب از ده اساس در دو سوی شرق و غرب آن جایدارد.
از این پله ها وارد سالن گرانقدر هشت گوش به اسم هشتی میگردند که اواسط آن آبگینه هشت تلفن همراه تاسیس شده است. چهار ضلع والا این سالن گشوده بوده و به تراس های دور و اطراف روش داشته میباشد و در چهار ضلع خرد هشت گوش در هر طرف، دو اطاق چهار گوش میباشد. اتاق های گرداگرد آن هیچکدام مانند هم نیستند.
طرح اشکوب همکف نیز با اشکوب بالا متعدد میباشد. سقف سالن هشتی گنبدی صورت میباشد و در بالای گنبد قبه کوچکی میباشد که دارنده هشت روزنه مشبک میباشد. اطاق های طبقه فوقانی نیز هریک دارنده قبه خرد تری میباشد. در حیاط شمالی آبگینه چهار موبایل بوده که آب از فواره آن فوران می کرده و بعد از ریختن در آبگینه از سنگ شیبداری به طور آبشار جاری می گردیده است.
بدور تا بدور سکوهای سنگی دور و اطراف عمارت جویبار آبی رنگ وجود داشته که بعد از گردش پیرامون سازه، وارد نهر مهم گلشن می شدهاست. ازاره های طبقه اولیه از سنگهای مرغوب یشم تشکیل شده و جرزهای آن از خشت تراش میباشد. آنطور که مورخان میگویند: نرده ها از چوب زنگار، و کادر ها و چهارچوب ها از نقره و لیوان های بلور و شیشه های رنگارنگ دقیق درست شده بود و کلیه جا آینه های بلورین در دیوارها به عمل گرفته گردیده است.
دراین تالارها اطاق های آینه کاری جامعی وجود داشته که هر اطاق از باشکوه ترین نوع خویش در جهان بوده میباشد. شاردن تاجر و سیاح فرانسوی که در طی پادشاه سلیمان چندین سال در اصفهان به رمز برده. در باره این کاخ میگوید : « کاخ هشت فردوس در گلشن بلبل جای دارد، مجموع سقف آن موزاییک بسیار خوب میباشد.
سازه در دو طبقه و دور و اطراف آن دالان ها و غلام گردهایی میباشد. درین دالان ها فضاهایی میباشد که زیباترین و فرح انگیز ترین نقاط عالم به حساب آورده می شود و هر کدام توسط منفذی که به آن فروغ و روشنایی میتابد پرنور میگردد. هیچ یک از این نقاط از دید صورت و ساختمان و تزیینات مشابه یکدیگر وجود ندارد هر جایی چیزهای نو و متفاوت میباشد.
تشریفات عقد و نامزدی در مشهد؛ از انتخاب مکان تا طراحی و پذیرایی