???? ???? ???????

شبستان مسجد تحت عنوان قسمتی از مسجدهای گران قدر تشریفات مشهد شاخص ترین عنصر معماری در مساجد میباشد. که به نظر ساختاری و کالبدی از مقام مهمی بهره مند بوده میباشد. اما با سپری شد مجال در معماری مساجد معاصر تغییرات مشهودی در ساختار و سازمان این دور و بر به وجود آمده میباشد.

در تعریفی دیگر که شبستان چیست؟ می قدرت اظهار کرد: قسمتی از مسجدهای بلندمرتبه دارنده سقف میباشد. فضایی سرپوشیده که در آن نمازگزارده می‌گردد و تحت عنوان اندام مهم معماری مساجد معمولاً دارنده دو نصیب زنانه و مردانه میباشد.
از دید تاریخ معماری اولی مسجد، ایوان خانه رسول بود. این مسجد با پلانی مستطیلی، سوای سقف ساخته شد. در‌پی به انگیزه وجود آفتاب سوزان در ایالات متحده عربی به امداد تنه درختان رطب، در نصیب رو به قبله تراس، سایبانی برای اقامه نماز تولید کردند. با بیشتر شدن تعداد نمازگزاران این فضای سایه دار را توسعه و گسترش دادند. این فرمان به آسانی اعمال شد تنها چندین به تنه درخنان اضافه کردند و روی آن ها را با برگ های نخل پوشاندند. نقش اصلی ابن سایبان در راحتی و آسایش نمازگزاران سبب ساز شد این دور و بر که بعد ها با اسم شبستان شناخته خواهد شد جزء مهم کالبد معماری مساجد شود.

مهم ترین خصوصیت این عنصر معماری مسجد این بود که به راحتی و در جهات گوناگون قابل توسعه و گسترش بود و هرگاه به گسترش بیشتر مسجد نیاز بود. این عمل فقط با اضافه کردن تعدادی دهانه ایفا می گرفت. با توسعه و گسترش اسلام به مملکت های دیگر مسجد نبی درمدینه تحت عنوان الگو تشکیل داد مساجد قرار گرفت. و از‌آنجا‌که کالبد اساسی آن فضای شبستان بود، الگویی به اسم شبستانی در معماری مساجد پدیدآمد و بین معماران مسلمان اشاعه یافت. طرح کلی مساجد شبستانی عبارتند از: یک ایوان مستطیلی و مرکزی که با شبستان ها از چهار طرف تسلط گردیده‌است. کشیدگی ایوان به صورت معمول در راستای قبله میباشد.

هرمورد از شبستان ها سالن مسقف بزرگی میباشد، که توشه سقف آن بوسیله ردیف های متفاوت به زمین انتقال می یابد. در هر مورد از آن‌ها انبوهی از ردیف ها وجود داراست، که در یک کانال منظم هندسی با مسافت های ظریف از یکدیگر قرار گرفته اند. شبستانی که رو به قبله جای دارد معمولاً عمق بیشتری نسبت به سایر داراست و از التفات بیشتری شامل است.

مخلوط گنبدخانه و تراس رو به در میان سرا که درین مساجد به چشم می خورد را می اقتدار در ساختمان های قبل از اسلام نیز یافت. به ویژه در برخی آتشکده ها که شماری از آن‌ها به دست جدید مسلمان‌ها به مسجد تبدیل شد. آن گاه در سده چهارم و پنجم برخی از مساجد شبستانی را بدین سر مشق تبدیل کردند، مانند مسجد جامع اصفهان و اردستان.

درباره ی نهاد اول مسجد جامع اصفهان دعوا های متعددی مطرح شـده اسـت. برخی پیشینه آن را به عصر ساسانی می‌رسانند و معتقدند که مسجد نخستین در محلی که پیش از آن آتشکده بوده ، بر پا شـده اسـت. مثلا این اشخاص حاج میرزاحسن خان جابر انصاری میباشد. او دراین مورد ی گوید مسجدجامع عتیق در فارس آتشکده بوده میباشد و اعراب ان را مسجد نمودند.

شبستان مسجد تحت عنوان قسمتی از مسجدهای گران قدر تشریفات مشهد شاخص ترین عنصر معماری در مساجد میباشد. که به نظر ساختاری و کالبدی از مقام مهمی بهره مند بوده میباشد. اما با سپری شد مجال در معماری مساجد معاصر تغییرات مشهودی در ساختار و سازمان این دور و بر به وجود آمده میباشد.

در تعریفی دیگر که شبستان چیست؟ می قدرت اظهار کرد: قسمتی از مسجدهای بلندمرتبه دارنده سقف میباشد. فضایی سرپوشیده که در آن نمازگزارده می‌گردد و تحت عنوان اندام مهم معماری مساجد معمولاً دارنده دو نصیب زنانه و مردانه میباشد.
از دید تاریخ معماری اولی مسجد، ایوان خانه رسول بود. این مسجد با پلانی مستطیلی، سوای سقف ساخته شد. در‌پی به انگیزه وجود آفتاب سوزان در ایالات متحده عربی به امداد تنه درختان رطب، در نصیب رو به قبله تراس، سایبانی برای اقامه نماز تولید کردند. با بیشتر شدن تعداد نمازگزاران این فضای سایه دار را توسعه و گسترش دادند. این فرمان به آسانی اعمال شد تنها چندین به تنه درخنان اضافه کردند و روی آن ها را با برگ های نخل پوشاندند. نقش اصلی ابن سایبان در راحتی و آسایش نمازگزاران سبب ساز شد این دور و بر که بعد ها با اسم شبستان شناخته خواهد شد جزء مهم کالبد معماری مساجد شود.

مهم ترین خصوصیت این عنصر معماری مسجد این بود که به راحتی و در جهات گوناگون قابل توسعه و گسترش بود و هرگاه به گسترش بیشتر مسجد نیاز بود. این عمل فقط با اضافه کردن تعدادی دهانه ایفا می گرفت. با توسعه و گسترش اسلام به مملکت های دیگر مسجد نبی درمدینه تحت عنوان الگو تشکیل داد مساجد قرار گرفت. و از‌آنجا‌که کالبد اساسی آن فضای شبستان بود، الگویی به اسم شبستانی در معماری مساجد پدیدآمد و بین معماران مسلمان اشاعه یافت. طرح کلی مساجد شبستانی عبارتند از: یک ایوان مستطیلی و مرکزی که با شبستان ها از چهار طرف تسلط گردیده‌است. کشیدگی ایوان به صورت معمول در راستای قبله میباشد.

هرمورد از شبستان ها سالن مسقف بزرگی میباشد، که توشه سقف آن بوسیله ردیف های متفاوت به زمین انتقال می یابد. در هر مورد از آن‌ها انبوهی از ردیف ها وجود داراست، که در یک کانال منظم هندسی با مسافت های ظریف از یکدیگر قرار گرفته اند. شبستانی که رو به قبله جای دارد معمولاً عمق بیشتری نسبت به سایر داراست و از التفات بیشتری شامل است.

مخلوط گنبدخانه و تراس رو به در میان سرا که درین مساجد به چشم می خورد را می اقتدار در ساختمان های قبل از اسلام نیز یافت. به ویژه در برخی آتشکده ها که شماری از آن‌ها به دست جدید مسلمان‌ها به مسجد تبدیل شد. آن گاه در سده چهارم و پنجم برخی از مساجد شبستانی را بدین سر مشق تبدیل کردند، مانند مسجد جامع اصفهان و اردستان.

درباره ی نهاد اول مسجد جامع اصفهان دعوا های متعددی مطرح شـده اسـت. برخی پیشینه آن را به عصر ساسانی می‌رسانند و معتقدند که مسجد نخستین در محلی که پیش از آن آتشکده بوده ، بر پا شـده اسـت. مثلا این اشخاص حاج میرزاحسن خان جابر انصاری میباشد. او دراین مورد ی گوید مسجدجامع عتیق در فارس آتشکده بوده میباشد و اعراب ان را مسجد نمودند.