پیشنیه و موردهای پیدایش در دنیا اسلام
صورتگیری سکولاریسم در عالم اسلام تحت عنوان یک جریان فکری را به اوایل سده بیستم میلادی بازمیگردانند.[۷۰] بعضا پیشینه و مسئله طلاق آئین از سیاست و حکومت را به ماجرای سقیفه در سال ۱۱ قمری[۷۱] و برخی به معاویه بن ابیسفیان (درگذشت: ۶۰ق) و بعد از وی فرزندش یزید تشریفات مشهد بازگرداندهاند.[۷۲]
گفته می شود سکولاریسم ابتدا در مسیحیت مطرح شد[یادداشت ۱] و آن گاه به عالم اسلام خط مش پیدا کرد.[۷۳] بعضی پژوهشگران، حکومت محمدعلی پاشا (درگذشت: ۱۸۴۹م) در مصر را دیباچه فکر سکولار در عالم عرب دانستهاند.[۷۴] بعضا از دانشمندان، ورود پندار سکولاریستی به عالم اسلام را هم زمان با نفوذ کشورهای غربی به کشورهای اسلامی در قرن هفدهم و هجدهم میلادی گفتهاند.[۷۵] سقوط دولت عثمانی در ۱۹۲۴م و روی عمل داخل شدن مصطفی کمال آتاتورک در ترکیه را از دست اندرکاران مؤثر در پیدایش سکولاریسم در دنیا اسلام برشمردهاند. آتاتورک بعداز سقوط خلافت عثمانی، حکومت سکولار در ترکیه نهاد بنیان.[۷۶] گفته می شود رضاشاه (حکومت: ۱۳۰۴-۱۳۲۰ش) نیز به تقلید از آتاتورک، نظام لائیک و سکولار در کشورایران به وجود آورد و روحانیان را از عرصه سیاست حذف کرد.[۷۷] تعبیروتفسیر اشتباه از آیین، رغبت به آزادی و اباحیگری، تبعیت از غرب، حاکمیت حکومتهای ظالم و استعمار نیز برای مثال دست اندرکاران و قضیههای پیدایش سکولاریسم در عالم تشیع قلمداد گردیده است.[۷۸]
به گفته شهریار زرشناس، متفحص حوزه فلسفه و سیاست، در جمهوری اسلامی ایران، معنا سکولاریسم حدود دهه چهل قرن سیزدهم خورشیدی (زمان قاجار) مطرح شد.[۷۹] از طریقه برخی نویسندگان، صورتگیری سکولاریسم در کشور ایران بوسیله میرزا فتحعلی آخوندزاده استارت شد، از عصر مشروطه تا سال ۱۳۵۷ش حاکمیت یافت و با برد انقلاب اسلامی کشورایران در ۱۳۵۷ش، به افول گرایید. بعد از انقلاب مجدد بوسیله پرنورفکران مرمت و رواج شد.[۸۰]
جعفر سبحانی، اعتقاد دارد طرف داران دنیویگرایی در کشورهای مسلمان، دنیویگرایی را در پوسته و شکل سکولاریسم عرضه و اشاعه مینمایند؛ زیرا در کشورهای مسلمان، از دنیویگرایی که منکر آیین و فراماده میباشد، استقبال نمی شود؛ البته سکولاریسم برای پرنورفکران ناآگاه جذابیت دارااست.[۸۱]
آموزههای کتاب مقدس، آموزههای مفسران و عالمان مسیحی، خلا نظام سیاسی و اجتماعی در اناجیل، خرابی در دستگاه کلیسا، مخالفت کلیسا با دانش و علم مثلا دست اندرکاران و موردهای پیدایش سکولاریسم در دنیا مسیحیت گفته شده میباشد.[۸۲] آیتالله سبحانی برآن میباشد که هیچ یک از این دست اندرکاران و قضیهها در اسلام و عالم اسلام وجود نداشته و ندارد.[۸۳]
پیشنیه و موردهای پیدایش در دنیا اسلام
صورتگیری سکولاریسم در عالم اسلام تحت عنوان یک جریان فکری را به اوایل سده بیستم میلادی بازمیگردانند.[۷۰] بعضا پیشینه و مسئله طلاق آئین از سیاست و حکومت را به ماجرای سقیفه در سال ۱۱ قمری[۷۱] و برخی به معاویه بن ابیسفیان (درگذشت: ۶۰ق) و بعد از وی فرزندش یزید تشریفات مشهد بازگرداندهاند.[۷۲]
گفته می شود سکولاریسم ابتدا در مسیحیت مطرح شد[یادداشت ۱] و آن گاه به عالم اسلام خط مش پیدا کرد.[۷۳] بعضی پژوهشگران، حکومت محمدعلی پاشا (درگذشت: ۱۸۴۹م) در مصر را دیباچه فکر سکولار در عالم عرب دانستهاند.[۷۴] بعضا از دانشمندان، ورود پندار سکولاریستی به عالم اسلام را هم زمان با نفوذ کشورهای غربی به کشورهای اسلامی در قرن هفدهم و هجدهم میلادی گفتهاند.[۷۵] سقوط دولت عثمانی در ۱۹۲۴م و روی عمل داخل شدن مصطفی کمال آتاتورک در ترکیه را از دست اندرکاران مؤثر در پیدایش سکولاریسم در دنیا اسلام برشمردهاند. آتاتورک بعداز سقوط خلافت عثمانی، حکومت سکولار در ترکیه نهاد بنیان.[۷۶] گفته می شود رضاشاه (حکومت: ۱۳۰۴-۱۳۲۰ش) نیز به تقلید از آتاتورک، نظام لائیک و سکولار در کشورایران به وجود آورد و روحانیان را از عرصه سیاست حذف کرد.[۷۷] تعبیروتفسیر اشتباه از آیین، رغبت به آزادی و اباحیگری، تبعیت از غرب، حاکمیت حکومتهای ظالم و استعمار نیز برای مثال دست اندرکاران و قضیههای پیدایش سکولاریسم در عالم تشیع قلمداد گردیده است.[۷۸]
به گفته شهریار زرشناس، متفحص حوزه فلسفه و سیاست، در جمهوری اسلامی ایران، معنا سکولاریسم حدود دهه چهل قرن سیزدهم خورشیدی (زمان قاجار) مطرح شد.[۷۹] از طریقه برخی نویسندگان، صورتگیری سکولاریسم در کشور ایران بوسیله میرزا فتحعلی آخوندزاده استارت شد، از عصر مشروطه تا سال ۱۳۵۷ش حاکمیت یافت و با برد انقلاب اسلامی کشورایران در ۱۳۵۷ش، به افول گرایید. بعد از انقلاب مجدد بوسیله پرنورفکران مرمت و رواج شد.[۸۰]
جعفر سبحانی، اعتقاد دارد طرف داران دنیویگرایی در کشورهای مسلمان، دنیویگرایی را در پوسته و شکل سکولاریسم عرضه و اشاعه مینمایند؛ زیرا در کشورهای مسلمان، از دنیویگرایی که منکر آیین و فراماده میباشد، استقبال نمی شود؛ البته سکولاریسم برای پرنورفکران ناآگاه جذابیت دارااست.[۸۱]
آموزههای کتاب مقدس، آموزههای مفسران و عالمان مسیحی، خلا نظام سیاسی و اجتماعی در اناجیل، خرابی در دستگاه کلیسا، مخالفت کلیسا با دانش و علم مثلا دست اندرکاران و موردهای پیدایش سکولاریسم در دنیا مسیحیت گفته شده میباشد.[۸۲] آیتالله سبحانی برآن میباشد که هیچ یک از این دست اندرکاران و قضیهها در اسلام و عالم اسلام وجود نداشته و ندارد.[۸۳]
چگونه یک مراسم منظم و بدون دغدغه برگزار کنیم؟