محمدتقی بَرَغانی (شهید شدن: ۱۲۶۳ یا این که ۱۲۶۴ق) دارای شهرت به شهید ثالث از فقیهان شیعه در بعدازظهر قاجار بود. وی اذن اجتهاد را از عالمانی زیرا سید علی طباطبایی و جعفر کشف کنندهالغطاء اخذ کرد. ملا محمدتقی به یاور دو برادرش ملا محمدصالح و ملا علی نسبت به عالمان دیگر بستگان برغانی از آوازه بیشتری در مجامع علمی کشورایران و عراق بهره مند تشریفات مشهد بودند.
شهید ثالث کتابهایی در موردهای مختلفی زیرا فقه، اصول و سخن نوشته میباشد؛ مشهورترین آن ها عیون الاصول و منهج الاجتهاد بود. بیان شده او اولین مجتهدی بود که عقیده ولایت دانا را مطرح و حکومت پادشاهی را نامشروع گفت.
یکیاز دلایل آوازه برغانی تکفیر شیخیه و بابیه بود. برغانی به هم پا عالمانی زیرا سید محمد مجاهد در نزاع علیه شوروی کمپانی داشت. مجتهد برغانی رئیس حوزه علمیه قزوین را به ذمه داشت. وی بعداز مدتی این حوزه را به یک مدرسه فکری اساسی در عالم تشیع تبدیل کرد و از پیشگامان نزاع با استبداد و انحرافات مذهبی شد. محمدتقی برغانی به دست فرقه بابیه به شهیدشدن رسید.
مقام و التفات
ملا محمدتقی بن محمد برغانی قزوینی[۱] فقید[۲] و دانشمند شیعه[۳] در عصر فتحعلیپادشاه و محمدشاه قاجار[۴] میباشد. نقل شده وی از مشاهیر علمای امامیه[۵] و از مجتهدان بومی قزوین[۶] و حتی از مراجع پیروی بعد از ظهر خویش بوده میباشد.[۷] اورا با اعتنا به مخالفتها و مبارزاتش علیه فرقههایی زیرا شیخیه و بابیه، عالمی انحرافستیز[۸] و به انگیزه پیکار علیه استعمارگران از علمای مجاهد[۹] معرفی کردهاند. اورده شده وی با مجموع اقتدار با بدعتها جنگ کرد و ترسی از ذکر ضعفهای حکومت نداشت.[۱۰]
دانش و فضل و ادب ملا محمدتقی باعث شهرتش در حین حکومت فتحعلیفرمانروا قاجار و در طول حیات میرزای قمی شد.[۱۱] وی شخصی خوش خلق[۱۲] و در کثرت زهدوتقوا و تهجد زبانزد بود.[۱۳] او عملکرد فراوانی برای رواج آئین و برطرف کردن خطاها عموم اعمال بخشید[۱۴] و اهتمام ویژهای به دستور به دارای شهرت و نهی از منکر داشت.[۱۵]
خاستگاه و تحصیلات
محمدتقی برغانی در سال ۱۱۷۲ق یا این که ۱۱۸۳ق[۱۶] و یا این که ۱۱۸۴ق[۱۷] در روستای برغان از توابع ری[۱۸] یا این که از توابع طهران چشم به جهان گشود.[۱۹] پدرش ملا محمدملائکه از عالمان قزوین بود.[۲۰] محمدتقی بعد از سپری کردن دروس مقدماتی علم ها شرعی در قزوین به قم رفت و به شاگردی میرزای قمی پرداخت. وی برای حصول دانش حکمت و حرف به اصفهان رفت.[۲۱]
ملا محمدتقی بعداز مدتی به عراق رفت و در درس سید علی طباطبایی پر اسم و رسم به صاحب و مالک ریاض کمپانی کرد و در غایت به طهران رجوع.[۲۲] او توشه دیگر برای اخذ اذن اجتهاد به عراق هجرت کرد. وی دراین مسافرت به سفارش استادش درس دادن را شروع کرد و بعداز استخراج اذن اجتهاد، به جمهوری اسلامی ایران رجوع و برگشت.[۲۳] ملا محمدتقی بیشتر قدمت خویش را در قزوین طی کرد.[۲۴]
اساتید و شاگردان
ملا محمدتقی برغانی از علمای مجال خویش استفاده کرد.[۲۵] سید علی طباطبایی، ملا علی نوری، محمدباقر وحید بهبهانی، میرزا ابوالقاسم گیلانی قمی،[۲۶] جعفر کشف کنندهالغطاء و سید محمد طباطبایی از اساتید وی دانسته گردیدهاند.[۲۷]
اورده شده سید علی طباطبایی، جعفر کشف کنندهالغطاء،[۲۸] سید محمد مجاهد،[۲۹] میرزای قمی[۳۰] و محمدحسن نجفی تالیف کننده جواهرالکلام[۳۱] از علمایی بودند که به او اذن اجتهاد دادند.
میرزا محمد تنکابنی و سید محمدحسین قزوینی از شاگردان وی قلمداد گردیدهاند.[۳۲]
حرم شهید ثالث در قزوین
ملقب به شهید ثالث
ملا محمدتقی برغانی پس از شهیدشدن به کنیه شهید ثالث شناخته شد[۳۳] او در سال ۱۲۶۳ق[۳۴] یا این که ۱۲۶۴ق[۳۵] بعد از تکفیر فرقه بابیه با خیانت برادرزادهاش قرةالعین[۳۶] به دست اعضای این فرقه در محراب مسجد به شهید شدن رسید.[۳۷]
ادله اسمگذاری ملامحمدتقی به شهید ثالث، کشتهشدن وی به دست مخالفانش در منش تامین از عقاید شیعه مذکور میباشد؛[۳۸] هرچند از اسمگذاری وی بهتیتر شهید رابع نیز صحبت به بین آمده[۳۹] و حاکم نورالله شوشتری را شهید ثالث معرفی کردهاند.[۴۰] با این حالا برخی گفتهاند برغانی به کنیه شهید ثالث آوازه دارااست.[۴۱]
ملا محمدتقی، وصیت کرده بود در کربلا دفن گردد، ولی عموم قزوین بازدارنده از جابجایی لاشهاش به کربلا گردیده[۴۲] و او را در مجاورت شاهزاده حسین قزوین به خاک سپردند.[۴۳] نقل شده بعد از یک سری سال که برای تعمیرات، قبرش را شکافتند، لاشه اش سلامت مانده بود.[۴۴] مزار وی مکانی مشهور[۴۵] برای زیارت عموم قزوین شد.[۴۶] شهید شدن ملا محمدتقی در محراب باعث شد تا خاندانش به آلشهید و شهیدی دارای شهرت شوند.[۴۷] در باب شهادتش اشعاری سروده گردیدهاست.[۴۸]
محمدتقی بَرَغانی (شهید شدن: ۱۲۶۳ یا این که ۱۲۶۴ق) دارای شهرت به شهید ثالث از فقیهان شیعه در بعدازظهر قاجار بود. وی اذن اجتهاد را از عالمانی زیرا سید علی طباطبایی و جعفر کشف کنندهالغطاء اخذ کرد. ملا محمدتقی به یاور دو برادرش ملا محمدصالح و ملا علی نسبت به عالمان دیگر بستگان برغانی از آوازه بیشتری در مجامع علمی کشورایران و عراق بهره مند تشریفات مشهد بودند.
شهید ثالث کتابهایی در موردهای مختلفی زیرا فقه، اصول و سخن نوشته میباشد؛ مشهورترین آن ها عیون الاصول و منهج الاجتهاد بود. بیان شده او اولین مجتهدی بود که عقیده ولایت دانا را مطرح و حکومت پادشاهی را نامشروع گفت.
یکیاز دلایل آوازه برغانی تکفیر شیخیه و بابیه بود. برغانی به هم پا عالمانی زیرا سید محمد مجاهد در نزاع علیه شوروی کمپانی داشت. مجتهد برغانی رئیس حوزه علمیه قزوین را به ذمه داشت. وی بعداز مدتی این حوزه را به یک مدرسه فکری اساسی در عالم تشیع تبدیل کرد و از پیشگامان نزاع با استبداد و انحرافات مذهبی شد. محمدتقی برغانی به دست فرقه بابیه به شهیدشدن رسید.
مقام و التفات
ملا محمدتقی بن محمد برغانی قزوینی[۱] فقید[۲] و دانشمند شیعه[۳] در عصر فتحعلیپادشاه و محمدشاه قاجار[۴] میباشد. نقل شده وی از مشاهیر علمای امامیه[۵] و از مجتهدان بومی قزوین[۶] و حتی از مراجع پیروی بعد از ظهر خویش بوده میباشد.[۷] اورا با اعتنا به مخالفتها و مبارزاتش علیه فرقههایی زیرا شیخیه و بابیه، عالمی انحرافستیز[۸] و به انگیزه پیکار علیه استعمارگران از علمای مجاهد[۹] معرفی کردهاند. اورده شده وی با مجموع اقتدار با بدعتها جنگ کرد و ترسی از ذکر ضعفهای حکومت نداشت.[۱۰]
دانش و فضل و ادب ملا محمدتقی باعث شهرتش در حین حکومت فتحعلیفرمانروا قاجار و در طول حیات میرزای قمی شد.[۱۱] وی شخصی خوش خلق[۱۲] و در کثرت زهدوتقوا و تهجد زبانزد بود.[۱۳] او عملکرد فراوانی برای رواج آئین و برطرف کردن خطاها عموم اعمال بخشید[۱۴] و اهتمام ویژهای به دستور به دارای شهرت و نهی از منکر داشت.[۱۵]
خاستگاه و تحصیلات
محمدتقی برغانی در سال ۱۱۷۲ق یا این که ۱۱۸۳ق[۱۶] و یا این که ۱۱۸۴ق[۱۷] در روستای برغان از توابع ری[۱۸] یا این که از توابع طهران چشم به جهان گشود.[۱۹] پدرش ملا محمدملائکه از عالمان قزوین بود.[۲۰] محمدتقی بعد از سپری کردن دروس مقدماتی علم ها شرعی در قزوین به قم رفت و به شاگردی میرزای قمی پرداخت. وی برای حصول دانش حکمت و حرف به اصفهان رفت.[۲۱]
ملا محمدتقی بعداز مدتی به عراق رفت و در درس سید علی طباطبایی پر اسم و رسم به صاحب و مالک ریاض کمپانی کرد و در غایت به طهران رجوع.[۲۲] او توشه دیگر برای اخذ اذن اجتهاد به عراق هجرت کرد. وی دراین مسافرت به سفارش استادش درس دادن را شروع کرد و بعداز استخراج اذن اجتهاد، به جمهوری اسلامی ایران رجوع و برگشت.[۲۳] ملا محمدتقی بیشتر قدمت خویش را در قزوین طی کرد.[۲۴]
اساتید و شاگردان
ملا محمدتقی برغانی از علمای مجال خویش استفاده کرد.[۲۵] سید علی طباطبایی، ملا علی نوری، محمدباقر وحید بهبهانی، میرزا ابوالقاسم گیلانی قمی،[۲۶] جعفر کشف کنندهالغطاء و سید محمد طباطبایی از اساتید وی دانسته گردیدهاند.[۲۷]
اورده شده سید علی طباطبایی، جعفر کشف کنندهالغطاء،[۲۸] سید محمد مجاهد،[۲۹] میرزای قمی[۳۰] و محمدحسن نجفی تالیف کننده جواهرالکلام[۳۱] از علمایی بودند که به او اذن اجتهاد دادند.
میرزا محمد تنکابنی و سید محمدحسین قزوینی از شاگردان وی قلمداد گردیدهاند.[۳۲]
حرم شهید ثالث در قزوین
ملقب به شهید ثالث
ملا محمدتقی برغانی پس از شهیدشدن به کنیه شهید ثالث شناخته شد[۳۳] او در سال ۱۲۶۳ق[۳۴] یا این که ۱۲۶۴ق[۳۵] بعد از تکفیر فرقه بابیه با خیانت برادرزادهاش قرةالعین[۳۶] به دست اعضای این فرقه در محراب مسجد به شهید شدن رسید.[۳۷]
ادله اسمگذاری ملامحمدتقی به شهید ثالث، کشتهشدن وی به دست مخالفانش در منش تامین از عقاید شیعه مذکور میباشد؛[۳۸] هرچند از اسمگذاری وی بهتیتر شهید رابع نیز صحبت به بین آمده[۳۹] و حاکم نورالله شوشتری را شهید ثالث معرفی کردهاند.[۴۰] با این حالا برخی گفتهاند برغانی به کنیه شهید ثالث آوازه دارااست.[۴۱]
ملا محمدتقی، وصیت کرده بود در کربلا دفن گردد، ولی عموم قزوین بازدارنده از جابجایی لاشهاش به کربلا گردیده[۴۲] و او را در مجاورت شاهزاده حسین قزوین به خاک سپردند.[۴۳] نقل شده بعد از یک سری سال که برای تعمیرات، قبرش را شکافتند، لاشه اش سلامت مانده بود.[۴۴] مزار وی مکانی مشهور[۴۵] برای زیارت عموم قزوین شد.[۴۶] شهید شدن ملا محمدتقی در محراب باعث شد تا خاندانش به آلشهید و شهیدی دارای شهرت شوند.[۴۷] در باب شهادتش اشعاری سروده گردیدهاست.[۴۸]
تشریفات عروسی اقتصادی و مقرونبهصرفه در مشهد – کیفیت با بودجه محدود