تمسخر
تمسخر از رذائل اخلاقی و گناهان کبیره بهمعنای گفتن گفتار یا این که اخلاق و رفتار یا این که وصف یا این که خلقت کسی، به شکل خندهآور میباشد. تمسخر میتواند به طور گفتاری یا این که عملی (اشاره)، به صراحت یا این که به کنایه باشد. در قرآن و روایات از تمسخر منع شده و مایۀ هلاکت ایمان تشریفات مشهد معرفی شدهاست.
استهزا آئین، شرع و آفریدگار را شرک و در حکم ارتداد دانستهاند. مضحک کردن سایر افراد حرام میباشد، امّا در شرایطیکه هر کس در معرض تمسخر قرار گرفته البته از بابت آن ذوق زده بوده و اندوهگین نشود، مضحک کردن وی جوک به اکانت آمده و حرام وجود ندارد.
تکبر، تحقیر دیگر افراد، ضعف ایمان و... را از علل و علتهای مضحک کردن میدانند. برای معالجه این رذیله اخلاقی رویکردهایی زیرا دقت به اثر ها و پیامدهای مضحک کردن و آیه ها و احادیث را ذکر کردهاند.
معناشناسی
تمسخر از رذائل اخلاقی بهمعنای گفتن گفتار یا این که خلق و خوی یا این که وصف یا این که خلقت کسی، به طور خندهآور میباشد.[۱] خدا در آیه ۱۱ سوره حجرات، آدمها را از تمسخر یکدیگر نهی نموده است.[۲] نشانهها زیادی در قرآن به تمسخر با واژگانی همانند: «همز»؛[۳] «لمز»[۴]؛ «غمز»؛[۵] «تنابُز»؛[۶] «ضِحْک»،[۷] با هدف ها خرد شمردن، خارکردن، دقتدادن به عیوب سایرافراد، بکار رفته میباشد. در قرآن کریم ومهربان مواقعی نیز تحت عنوان استهزاء آیهها الهی و پیامدها تلخ آن اشاره گردیدهاست مانند آیه ۱۰ سوره روم ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِينَ أَسَاءُوا السُّوأَىٰ أَنْ كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ وَكَانُوا بِهَا يَسْتَهْزِئُونَ «آنگاه فرجام كسانى كه بدى كردند [بسى] بدتر بود، [چرا] كه آيات آفریدگار را تكذيب كردند و آنهارا به ريشخند مىگرفتند». در بعضی از احادیث هر که با این که استغفار مینماید و از پروردگار آمرزش میطلبد؛ در عین حالا بر ارتکاب گناهان سماجت میورزد تحت عنوان استهزا کننده آفریدگار و آیهها و پیامبرانش معرفی گردیدهاست.«وأن لاتصر على الذنوب مع الاستغفار فتكون كالمستهزئ بالله وآياته ورسله» [۸]
منزلت و عنایت
تمسخر سایرافراد یکی رذایل اخلاقی[۹] و از زشتترین گناهان برشمرده گردیدهاست[۱۰] به گفته ملااحمد نراقی مضحک کننده از ایمان، انسانیت و عقل بیسود و در قیامت گرفتار گونه های عذاب گردد[۱۱]در نشانهها و احادیث متفاوت به مذمت تمسخر اشاره گردیده[۱۲] و اینگونه خصلتی پلیدی صفت مجرمین،[۱۳] صفت منافقین،[۱۴] ظالمترین اشخاص[۱۵] و اشخاص بیکوچک[۱۶] معرفی گردیده میباشد. همینطور در کتابهای حدیثی و اخلاقی، بابهای غیروابستهای به تمسخر تخصیص داده گردیده است.[۱۷] برای مثال در کتاب بحار الانوار در ارتباط الغمز و اللمز و السخریة و الاستهزاء، آیهها و احادیثی در مذمت تمسخر نقل شدهاست.[۱۸] براساس آیهها قرآن مضحککنندگان، گزینه استهزا معبود قرار می گیرند.[۱۹]
در روایتی از امام رضا(ع) درباره ی آیاتی[یادداشت ۱] که استهزا را به معبود نسبت می دهند، سؤال شد که حضرت در جواب، خواسته از آیه ها را کیفر و عذاب مضحککنندگان برشمردهاند.[۲۰]تمسخر در کتابهای اخلاقی نیز بهتیتر یکیاز رذایل اخلاقی گزینه دعوا قرار گرفته میباشد.[۲۱]
آیا تمسخر گناه کبیره میباشد؟
بعضی مضحککردن و خندیدن به بقیه افراد را حرام و از گناهان کبیره دانستهاند.[۲۲] ذکرکردنِ گفتار، اخلاق و رفتار، وصف یا این که خلقت کسی، بهطوری که منجر خندۀ سایرافراد خواهد شد، به گفتار باشد یا این که به شغل، به ایماء یا این که اشاره باشد یا این که به کنایه در گناه کبیره بودنش شکی وجود ندارد[۲۳] این عمل هرگاه موجب آزار سایرافراد گردد، حرام میباشد[۲۴]
تمسخر
تمسخر از رذائل اخلاقی و گناهان کبیره بهمعنای گفتن گفتار یا این که اخلاق و رفتار یا این که وصف یا این که خلقت کسی، به شکل خندهآور میباشد. تمسخر میتواند به طور گفتاری یا این که عملی (اشاره)، به صراحت یا این که به کنایه باشد. در قرآن و روایات از تمسخر منع شده و مایۀ هلاکت ایمان تشریفات مشهد معرفی شدهاست.
استهزا آئین، شرع و آفریدگار را شرک و در حکم ارتداد دانستهاند. مضحک کردن سایر افراد حرام میباشد، امّا در شرایطیکه هر کس در معرض تمسخر قرار گرفته البته از بابت آن ذوق زده بوده و اندوهگین نشود، مضحک کردن وی جوک به اکانت آمده و حرام وجود ندارد.
تکبر، تحقیر دیگر افراد، ضعف ایمان و... را از علل و علتهای مضحک کردن میدانند. برای معالجه این رذیله اخلاقی رویکردهایی زیرا دقت به اثر ها و پیامدهای مضحک کردن و آیه ها و احادیث را ذکر کردهاند.
معناشناسی
تمسخر از رذائل اخلاقی بهمعنای گفتن گفتار یا این که خلق و خوی یا این که وصف یا این که خلقت کسی، به طور خندهآور میباشد.[۱] خدا در آیه ۱۱ سوره حجرات، آدمها را از تمسخر یکدیگر نهی نموده است.[۲] نشانهها زیادی در قرآن به تمسخر با واژگانی همانند: «همز»؛[۳] «لمز»[۴]؛ «غمز»؛[۵] «تنابُز»؛[۶] «ضِحْک»،[۷] با هدف ها خرد شمردن، خارکردن، دقتدادن به عیوب سایرافراد، بکار رفته میباشد. در قرآن کریم ومهربان مواقعی نیز تحت عنوان استهزاء آیهها الهی و پیامدها تلخ آن اشاره گردیدهاست مانند آیه ۱۰ سوره روم ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِينَ أَسَاءُوا السُّوأَىٰ أَنْ كَذَّبُوا بِآيَاتِ اللَّهِ وَكَانُوا بِهَا يَسْتَهْزِئُونَ «آنگاه فرجام كسانى كه بدى كردند [بسى] بدتر بود، [چرا] كه آيات آفریدگار را تكذيب كردند و آنهارا به ريشخند مىگرفتند». در بعضی از احادیث هر که با این که استغفار مینماید و از پروردگار آمرزش میطلبد؛ در عین حالا بر ارتکاب گناهان سماجت میورزد تحت عنوان استهزا کننده آفریدگار و آیهها و پیامبرانش معرفی گردیدهاست.«وأن لاتصر على الذنوب مع الاستغفار فتكون كالمستهزئ بالله وآياته ورسله» [۸]
منزلت و عنایت
تمسخر سایرافراد یکی رذایل اخلاقی[۹] و از زشتترین گناهان برشمرده گردیدهاست[۱۰] به گفته ملااحمد نراقی مضحک کننده از ایمان، انسانیت و عقل بیسود و در قیامت گرفتار گونه های عذاب گردد[۱۱]در نشانهها و احادیث متفاوت به مذمت تمسخر اشاره گردیده[۱۲] و اینگونه خصلتی پلیدی صفت مجرمین،[۱۳] صفت منافقین،[۱۴] ظالمترین اشخاص[۱۵] و اشخاص بیکوچک[۱۶] معرفی گردیده میباشد. همینطور در کتابهای حدیثی و اخلاقی، بابهای غیروابستهای به تمسخر تخصیص داده گردیده است.[۱۷] برای مثال در کتاب بحار الانوار در ارتباط الغمز و اللمز و السخریة و الاستهزاء، آیهها و احادیثی در مذمت تمسخر نقل شدهاست.[۱۸] براساس آیهها قرآن مضحککنندگان، گزینه استهزا معبود قرار می گیرند.[۱۹]
در روایتی از امام رضا(ع) درباره ی آیاتی[یادداشت ۱] که استهزا را به معبود نسبت می دهند، سؤال شد که حضرت در جواب، خواسته از آیه ها را کیفر و عذاب مضحککنندگان برشمردهاند.[۲۰]تمسخر در کتابهای اخلاقی نیز بهتیتر یکیاز رذایل اخلاقی گزینه دعوا قرار گرفته میباشد.[۲۱]
آیا تمسخر گناه کبیره میباشد؟
بعضی مضحککردن و خندیدن به بقیه افراد را حرام و از گناهان کبیره دانستهاند.[۲۲] ذکرکردنِ گفتار، اخلاق و رفتار، وصف یا این که خلقت کسی، بهطوری که منجر خندۀ سایرافراد خواهد شد، به گفتار باشد یا این که به شغل، به ایماء یا این که اشاره باشد یا این که به کنایه در گناه کبیره بودنش شکی وجود ندارد[۲۳] این عمل هرگاه موجب آزار سایرافراد گردد، حرام میباشد[۲۴]
چگونه یک مراسم منظم و بدون دغدغه برگزار کنیم؟