???? ???? ???????

پویایی و جنبش در مهاجرت حج
از سایر فلسفه‌های حج که در کمتر عبادتی چشم میگردد، جنبش و تشریفات مشهد پویایی آن میباشد. در حج توقف وجود ندارد. در شرایطی که می‌باشد کوتاه و مختصر، آن هم برای حصول معرفت، دعا و پندار. سراسر اجرا حج تحرک حاجی را در ادامه داراست، جنبش به سوی میقات، میقات تا بقعه، طواف تا تلاش، احرام برای حج، عرفات، مشعر، منی و ایفا بعداز آن…

این خصوصیت موجب مجاورت‌خیس شدن حاجیان به هدف ها متعالی حج، یعنی نداشتن کسالت، بی‌تحرکی و مهیا سازی مسلمان ها برای تکان‌های بلندمرتبه میباشد.

پیاده سازی حج از سوی پروردگار
حج، نرم افزار شخصی و اجتماعی میباشد که از سوی پروردگار علیم و حکیم بر پایه ی مصلحت و نه مسلمانها و جامعه ها اسلامی پیاده سازی شد‌ه‌است که در شرایطی که این طرح از سوی بشر اپلیکیشن‌ریزی میشد به صورت حتم نواقصی داشت.

حج، نرم‌افزار‌ای توحیدمحور میباشد که امامت و نبوت را در خویش دارااست. این نرم‌افزار عملی، هدایت را در رگ‌های دنیا به جنبش می‌اندازد که مشتمل بر همگی بشر‌های روی زمین میشود. درین مهاجرت پیر و جوان، بی نیاز و ثروتمند، سیاه و سپید و از هر نژادی کلیه و همگی بندگان معبود می باشند و سوای هیچ قید و بندی به عبادت وی می پردازند.

حج، خیر صرفا یک عبادت میباشد، بلکه دنیای عموم نیز در آنجا مطرح میباشد. اقتصاد در کنار سیاست، سیاست در کنار عبادت و … . و آن سیرتکامل که در نشانه‌ها پر‌نور قرآن و سخن اهل بیت (ع) آمده از این مسافرت عده ای نیز تامین زندگی و سود دنیوی میبرند.

فلسفه حج در نهج البلاغه
حج، چهار‌مین رکن از موادتشکیل دهنده پنج‌گانه اسلام میباشد که ائمه اطهار (ع) به طرز‌های متفاوت بر التفات و رده آن تأکید داشته‌اند. عبارات و سخنان فراوانی از مولا علی (ع) در نهج البلاغه گزارش شد‌ه‌است که مداقه این فریضه را در آیین مبین اسلام نماد میدهد.

حضرت بعداز حرف اعلام کردن در ارتباط وجوب حج، مسلمان‌ها دنیا را به ایفا این فریضه گرانقدر تشویق می‌کند: «وَ فَرَضَ عَلَیْکُمْ حَجَّ بَیْتِهِ الْحَرَامِ الَّذِی جَعَلَهُ قِبْلَةً لِلْأَنَامِ …»، و معبود حج منزل محترمش را بر شما واجب کرد، به عبارتی منزل ای که آن را برای عموم قبله قرار اعطا کرد.

امیرالمومنین (ع) حج را وسیله ای برای امتحان بندگی و عبودیت می داند تا عموم خضوع و خشوع و تواضع خویش را بر آفریدگار متعال به ثابت برسانند.

فلسفه حج با ولایت
براساس روایاتی از امامان معصوم (ع) دربین حج و ولایت ارتباط‌ای تنگاتنگ وجود داراست. امام باقر(ع) دراین باره میفرماید: «عموم مأمور گردیده‌اند به سوی این منزل که از سنگ‌ها تشکیل شده، بشتابند و بر آن طواف نمایند آن‌گاه نزد ما آمده و ولایت و محبت خویش و شایستگی‌شان را برای کمک ما عرضه نمایند[19]». همینطور در حدیثی دیگر فرمود: «همهّت و کمال حج دیدار با امام میباشد[20]».

درباره‌ی به اتمام وصال حج و کامل شدن آن نیز از امام درست گو(ع) بیان شده که فرمود: «هرگاه یکی‌از شما به حج می‌رود می بایست حج خویش را به زیارت ما ختم نماید؛ چون این یک کدام از عامل ها تمامیت حج میباشد[21]».

اثر ها و فواید حج
حج، این عبادت باشکوه، برای مسلمان‌ها و جامعه اسلامی اثر ها و برکاتی پیرو داراست، از این رو خریداری نمودن قضیه برگزاری آن به حکومت‌ها سفارش و تأکید گردیده‌است. در پی اثر ها شخصی و اجتماعی دوست داستنی‌ترین عبادت نزد نبی خداوند (ص) و ائمه هدی (ع) را میاوریم:

الف ـــــ اثر ها شخصی:

۱. رحمت یکباره گناهان؛

۲. اعلان بندگی خالصانه به محضر حضرت حق؛

۳. کمپانی در مهمانی الهی و وصال به منزلت قرب؛

۴. تاسی از انبیاء و ائمه معصومین (ع)؛
۵. تمرینی برای ایثار، مهاجرت و قربانی؛

۶. تزکیه نفس و خودسازی؛

۷. همسفر بودن با امام مجال (عج)؛

۸. استجابت دعا ها؛
۹. ایمنی از عذاب آخرت؛

۱۰. استحصال معرفت و محبت خداوند؛

۱۱. یاد‌آوری روز محشر و قیامت؛

۱۲. تمرین هجران از تعلقات مادی و…

ب ـــــ اثر ها اجتماعی
۱. برگزاری اصلی ترین کنگره مسلمان‌ها؛

۲. اکران شکوه اسلام و مسلمین؛

۳. تمرین وحدت و جامعه‌گرایی؛

۴. اکران اقتدار اسلام به عالم؛

۵. اکران مساوات و برادری و …

نباید های حج
به عبارتی‌طور که در مباحث گفته شد بر اعمال شغل مالامال نتیجه حج، در شکل داشتن حالت در آیه‌ها قرآن مبین و احادیث گهربار اهل بیت (ع) بسیار تأکید گردیده‌است. البته نبایدهایی نیز گوشزد گردیده که با قدری تأمل می‌اقتدار به فلسفه‌ای دیگر از این مهاجرت عرفانی پی موفقیت. برای مثال این موردها آن میباشد که:

اهمال کاری ورزیدن برای رفتن به حج:
نبی اکرم (ص) میفرماید: «هر که در رفتن به حج چنان اهمال کاری ورزد تا مرگش فرا برسد، خدا او‌را در روز رستاخیز یهودی یا این که نصرانی برانگیزد[22]».

کافر شدن با سوراخ حج به وسیله شخص مستطیع:
آفریدگار در قرآن میفرماید: «وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ وَمَنْ كَفَرَ…[23]»، و عموم را حجّ و زیارت آن منزل به فرمان معبود واجب میباشد بر هر هر کس توان چهت نیل به آنجا را دارااست، و هر کس شرک ورزد (به خویش ضرروزیان رسانده و) …

دوری از تجملات و اسراف در سوغاتی و ضیافت‌های آنچنانی:
دادن سوغاتی و ضیافت دادن از مستحبات مهاجرت حج هست، ولی به شرط آن که بی آلایش برگزار گردد.

غربت از رفتن به حج برای فخر فروشی و مباهات:‌
نبی اکرم (ص) می فرمایند: «در آخرالزمان عموم برای فخرفروشی به حج می روند[24]».

پویایی و جنبش در مهاجرت حج
از سایر فلسفه‌های حج که در کمتر عبادتی چشم میگردد، جنبش و تشریفات مشهد پویایی آن میباشد. در حج توقف وجود ندارد. در شرایطی که می‌باشد کوتاه و مختصر، آن هم برای حصول معرفت، دعا و پندار. سراسر اجرا حج تحرک حاجی را در ادامه داراست، جنبش به سوی میقات، میقات تا بقعه، طواف تا تلاش، احرام برای حج، عرفات، مشعر، منی و ایفا بعداز آن…

این خصوصیت موجب مجاورت‌خیس شدن حاجیان به هدف ها متعالی حج، یعنی نداشتن کسالت، بی‌تحرکی و مهیا سازی مسلمان ها برای تکان‌های بلندمرتبه میباشد.

پیاده سازی حج از سوی پروردگار
حج، نرم افزار شخصی و اجتماعی میباشد که از سوی پروردگار علیم و حکیم بر پایه ی مصلحت و نه مسلمانها و جامعه ها اسلامی پیاده سازی شد‌ه‌است که در شرایطی که این طرح از سوی بشر اپلیکیشن‌ریزی میشد به صورت حتم نواقصی داشت.

حج، نرم‌افزار‌ای توحیدمحور میباشد که امامت و نبوت را در خویش دارااست. این نرم‌افزار عملی، هدایت را در رگ‌های دنیا به جنبش می‌اندازد که مشتمل بر همگی بشر‌های روی زمین میشود. درین مهاجرت پیر و جوان، بی نیاز و ثروتمند، سیاه و سپید و از هر نژادی کلیه و همگی بندگان معبود می باشند و سوای هیچ قید و بندی به عبادت وی می پردازند.

حج، خیر صرفا یک عبادت میباشد، بلکه دنیای عموم نیز در آنجا مطرح میباشد. اقتصاد در کنار سیاست، سیاست در کنار عبادت و … . و آن سیرتکامل که در نشانه‌ها پر‌نور قرآن و سخن اهل بیت (ع) آمده از این مسافرت عده ای نیز تامین زندگی و سود دنیوی میبرند.

فلسفه حج در نهج البلاغه
حج، چهار‌مین رکن از موادتشکیل دهنده پنج‌گانه اسلام میباشد که ائمه اطهار (ع) به طرز‌های متفاوت بر التفات و رده آن تأکید داشته‌اند. عبارات و سخنان فراوانی از مولا علی (ع) در نهج البلاغه گزارش شد‌ه‌است که مداقه این فریضه را در آیین مبین اسلام نماد میدهد.

حضرت بعداز حرف اعلام کردن در ارتباط وجوب حج، مسلمان‌ها دنیا را به ایفا این فریضه گرانقدر تشویق می‌کند: «وَ فَرَضَ عَلَیْکُمْ حَجَّ بَیْتِهِ الْحَرَامِ الَّذِی جَعَلَهُ قِبْلَةً لِلْأَنَامِ …»، و معبود حج منزل محترمش را بر شما واجب کرد، به عبارتی منزل ای که آن را برای عموم قبله قرار اعطا کرد.

امیرالمومنین (ع) حج را وسیله ای برای امتحان بندگی و عبودیت می داند تا عموم خضوع و خشوع و تواضع خویش را بر آفریدگار متعال به ثابت برسانند.

فلسفه حج با ولایت
براساس روایاتی از امامان معصوم (ع) دربین حج و ولایت ارتباط‌ای تنگاتنگ وجود داراست. امام باقر(ع) دراین باره میفرماید: «عموم مأمور گردیده‌اند به سوی این منزل که از سنگ‌ها تشکیل شده، بشتابند و بر آن طواف نمایند آن‌گاه نزد ما آمده و ولایت و محبت خویش و شایستگی‌شان را برای کمک ما عرضه نمایند[19]». همینطور در حدیثی دیگر فرمود: «همهّت و کمال حج دیدار با امام میباشد[20]».

درباره‌ی به اتمام وصال حج و کامل شدن آن نیز از امام درست گو(ع) بیان شده که فرمود: «هرگاه یکی‌از شما به حج می‌رود می بایست حج خویش را به زیارت ما ختم نماید؛ چون این یک کدام از عامل ها تمامیت حج میباشد[21]».

اثر ها و فواید حج
حج، این عبادت باشکوه، برای مسلمان‌ها و جامعه اسلامی اثر ها و برکاتی پیرو داراست، از این رو خریداری نمودن قضیه برگزاری آن به حکومت‌ها سفارش و تأکید گردیده‌است. در پی اثر ها شخصی و اجتماعی دوست داستنی‌ترین عبادت نزد نبی خداوند (ص) و ائمه هدی (ع) را میاوریم:

الف ـــــ اثر ها شخصی:

۱. رحمت یکباره گناهان؛

۲. اعلان بندگی خالصانه به محضر حضرت حق؛

۳. کمپانی در مهمانی الهی و وصال به منزلت قرب؛

۴. تاسی از انبیاء و ائمه معصومین (ع)؛
۵. تمرینی برای ایثار، مهاجرت و قربانی؛

۶. تزکیه نفس و خودسازی؛

۷. همسفر بودن با امام مجال (عج)؛

۸. استجابت دعا ها؛
۹. ایمنی از عذاب آخرت؛

۱۰. استحصال معرفت و محبت خداوند؛

۱۱. یاد‌آوری روز محشر و قیامت؛

۱۲. تمرین هجران از تعلقات مادی و…

ب ـــــ اثر ها اجتماعی
۱. برگزاری اصلی ترین کنگره مسلمان‌ها؛

۲. اکران شکوه اسلام و مسلمین؛

۳. تمرین وحدت و جامعه‌گرایی؛

۴. اکران اقتدار اسلام به عالم؛

۵. اکران مساوات و برادری و …

نباید های حج
به عبارتی‌طور که در مباحث گفته شد بر اعمال شغل مالامال نتیجه حج، در شکل داشتن حالت در آیه‌ها قرآن مبین و احادیث گهربار اهل بیت (ع) بسیار تأکید گردیده‌است. البته نبایدهایی نیز گوشزد گردیده که با قدری تأمل می‌اقتدار به فلسفه‌ای دیگر از این مهاجرت عرفانی پی موفقیت. برای مثال این موردها آن میباشد که:

اهمال کاری ورزیدن برای رفتن به حج:
نبی اکرم (ص) میفرماید: «هر که در رفتن به حج چنان اهمال کاری ورزد تا مرگش فرا برسد، خدا او‌را در روز رستاخیز یهودی یا این که نصرانی برانگیزد[22]».

کافر شدن با سوراخ حج به وسیله شخص مستطیع:
آفریدگار در قرآن میفرماید: «وَلِلَّهِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلًا ۚ وَمَنْ كَفَرَ…[23]»، و عموم را حجّ و زیارت آن منزل به فرمان معبود واجب میباشد بر هر هر کس توان چهت نیل به آنجا را دارااست، و هر کس شرک ورزد (به خویش ضرروزیان رسانده و) …

دوری از تجملات و اسراف در سوغاتی و ضیافت‌های آنچنانی:
دادن سوغاتی و ضیافت دادن از مستحبات مهاجرت حج هست، ولی به شرط آن که بی آلایش برگزار گردد.

غربت از رفتن به حج برای فخر فروشی و مباهات:‌
نبی اکرم (ص) می فرمایند: «در آخرالزمان عموم برای فخرفروشی به حج می روند[24]».