???? ???? ???????

حدیث درست
حدیث درست، روایتی که سلسله مدرک آن از روش راویانی ثقه (قابل متکی بودن) و امامی مذهب به معصوم(ع) رسد. این اصطلاح نزد فقهای پیش از قرن هشتم هجری قمری به حدیثی گفته میشد که باور داشتند از معصوم(ع) صادر گردیده است. برخی برای تعریف و تمجید درست، قیدهایی مانند: عدم شُذوذ، عدمِ عِلَّت، ملاقات راوی با مَرویّ عنه(راوی ابتدا) را برشمرده‌اند. درست، به اعتبار مراتبش به أعلی، أوسط و أدنی تقسیم شد‌ه‌است. از آن جا که میان احادیث مو جود، روایات نادرستی هم وجود دارااست، عالمان فقاهتی بر پایه ی اصول و قانون ها عقلانی و دینی برای تشخیص حدیث قابل پشت گرمی که مبنای کار باشد، دو دانش رجال و درایه را سازه گذاشته‌اند. با یاری دانش رجال، مدرک روایات و راویان آن گزینه پژوهش قرار میگیرد و درجۀ اعتبار مدرک حدیث معلوم می شود و به حدیث درست، حدیث موثق، حدیث حَسَن، حدیث توانمند و حدیث ضعیف تقسیم تشریفات مشهد می گردند.

درست مُضاف، حدیثی میباشد که گواهی آن تا فردی که حدیث از او نقل میشود، درست میباشد، در صورتی‌که چه سلسله گواهی از آن فرد تا معصوم، درست نباشد، چه مُرسَل باشد یا این که جداازهم یا این که غیر آن دو. در مقابل خبر درست، خبر ضعیف جای دارد؛ یعنی حدیثی که مختصات حدیث درست، حدیث حسن و حدیث موثق را ندارد یااینکه راویان آن جنایتکار به دروغگویی یا این که عقائد انحرافی می‌باشند.

تعریف و تمجید
تعریف و تمجید حدیث درست نزد قدما و متاخرین مختلف میباشد، از حیث قدما حدیثی که از هر منش ممکن باور به صدور آن از معصوم(ع) را داشته باشیم، حدیث درست میباشد و فرقی نمی‌نماید این باور از روش اعتقادوباور باشد یا این که گمان و اینکه از وثاقت راوی اثبات خواهد شد یا این که قرائن دیگر.[۱] البته تعریف و تمجید حدیث درست نزد متاخران روایتی میباشد که سلسله مدرک آن به وسیله راویانی عادل و شیعه دوازده امامی در آحاد طبقات به معصوم متصل شود.[۲] نزد قدما، خبر به مورد قبول و غیر مورد قبول تقسیم می گردد و تقسیم حدیث به درست، حسن، مُوَثَّق و ضعیف در طی علامه حلی(درگذشت: ۷۲۶ق.) یا این که مدرس وی سید بن طاووس پدید آمد. سه عهد نخستین درست، حسن و موثق، نزد قدما خبر مورد قبول شمرده می شود.[۳]

برخی عالمان قیدهای دیگری نیز به تمجید اضافه کرده‌اند:

علما اهل سنت[۴] و عده ای از امامیه، [۵] قید عدم شُذوذ و عدم عِلَّت (ضعف و بیماری) را در تعریف و تمجید، اضافه کرده‌اند. منظور از شذوذ ماجرا مغایر مشهوری میباشد که به وسیله راوی ثقه قصه گردیده باشد؛ و مراد از انگیزه، عبارت میباشد از عیب غیر آشکاری که موجب ضعف حدیث خواهد شد، به عنوان مثال گواهی در ظواهر متصل به معصوم میباشد اما با تمرکز پر‌نور می گردد در مدرک افتادگی وجود داراست.
برخی مانند بخاری در درست، ملاقات راوی را با مَرویّ عنه(راوی در آغاز) نیز شرط درستی دانسته‌اند، البته این شرط نزد مُسلم و سایرافراد از اهل سنت و نیز نزد امامیه دارای اعتبار وجود ندارد.
شافعی و سخاوی و به تاسی از آن‌ها عده دیگری از پیشوایان اهل سنت، مذهب خاصی را شرط قبول قصه ندانسته و احادیث ثقات مذهب ها را قبول دارا‌هستند[۶] خطیب بغدادی از علی بن مدینی (از پیشوایان حدیث اهل سنت) نقل می‌نماید که می‌اظهار کرد: در حالتی که حدیث اهل کوفه را به دلیل تشیع رد کنیم، کتاب‌های حدیث از دربین می‌رود.[۷][یادداشت ۱]
حجیت خبر درست
حدیث درست یکی اقسام خبر واحد میباشد و بین گونه های احادیث در شایسته ترین رتبه اعتبار و حجیت میباشد و علما بنابر حیث حجیت خبر واحد حکم به حجیت خبر درست داده‌اند.[۸] ولی این حجیت خبر درست نزد علما در حالتی‌که پذیرفته میباشد که با مضمون قرآن و سنت و اجماع علما مخالف نباشد و علما از آن اعراض نکرده و یا این که خبر دیگری که کارکشته خیس از آن میباشد تعارض نداشته باشد.[۹] روایاتی نیز از معصومین(ع) در رد احادیثی که مخالف قرآن میباشد نقل شد‌ه‌است.[۱۰]

گونه های حدیث درست
درست، به اعتبار مراتب سه نوع میباشد: حديث صحيح نزد متأخران به:

درست اعلا: اتصاف همگی راویان به وثاقت، به دانش یا این که به شهیدشدن دو عادل باشد.
درست اوسط: اتصاف به وثاقت یک نفر یا این که تمامی راویان گواهی حدیث، به عهدوپیمان یک عادل شکل گیرد.
درست ادنی: اتصاف سابق الذکر به ظن اجتهادی تحقق یابد.[یادداشت ۲] تقسیم می گردد.[۱۱]
مراتب درست نزد اهل سنت براین اساس میباشد:

حدیثی که با وجود حالت صدق در هر دو درست (درست بخاری و درست مسلم) آمده باشد و معمولا اینگونه حدیثی را متفق علیه و درست اَعْلیٰ می‌نامند.
حدیثی که تنها در درست بخاری مذکور باشد.
حدیثی که فقط در درست مسلم آمده باشد.
حدیثی که دارای شرایط شیخین (بخاری و مسلم) باشد، البته در صحیحین بیان نشده باشد.[۱۲]
حدیث درست مضاف
درست مُضاف، حدیثی میباشد که گواهی آن تا فردی که حدیث از او نقل می‌گردد، درست باشد، گر چه سلسله مدرک از آن فرد تا معصوم(ع)، درست نباشد، چه مُرسَل باشد یا این که جداازهم یا این که غیر آن دو، از جمله گفته خواهد شد: صحیحة ابن ابی عُمیر عن رجل عن ابی عبدالله (ع).[۱۳]

حدیث درست
حدیث درست، روایتی که سلسله مدرک آن از روش راویانی ثقه (قابل متکی بودن) و امامی مذهب به معصوم(ع) رسد. این اصطلاح نزد فقهای پیش از قرن هشتم هجری قمری به حدیثی گفته میشد که باور داشتند از معصوم(ع) صادر گردیده است. برخی برای تعریف و تمجید درست، قیدهایی مانند: عدم شُذوذ، عدمِ عِلَّت، ملاقات راوی با مَرویّ عنه(راوی ابتدا) را برشمرده‌اند. درست، به اعتبار مراتبش به أعلی، أوسط و أدنی تقسیم شد‌ه‌است. از آن جا که میان احادیث مو جود، روایات نادرستی هم وجود دارااست، عالمان فقاهتی بر پایه ی اصول و قانون ها عقلانی و دینی برای تشخیص حدیث قابل پشت گرمی که مبنای کار باشد، دو دانش رجال و درایه را سازه گذاشته‌اند. با یاری دانش رجال، مدرک روایات و راویان آن گزینه پژوهش قرار میگیرد و درجۀ اعتبار مدرک حدیث معلوم می شود و به حدیث درست، حدیث موثق، حدیث حَسَن، حدیث توانمند و حدیث ضعیف تقسیم تشریفات مشهد می گردند.

درست مُضاف، حدیثی میباشد که گواهی آن تا فردی که حدیث از او نقل میشود، درست میباشد، در صورتی‌که چه سلسله گواهی از آن فرد تا معصوم، درست نباشد، چه مُرسَل باشد یا این که جداازهم یا این که غیر آن دو. در مقابل خبر درست، خبر ضعیف جای دارد؛ یعنی حدیثی که مختصات حدیث درست، حدیث حسن و حدیث موثق را ندارد یااینکه راویان آن جنایتکار به دروغگویی یا این که عقائد انحرافی می‌باشند.

تعریف و تمجید
تعریف و تمجید حدیث درست نزد قدما و متاخرین مختلف میباشد، از حیث قدما حدیثی که از هر منش ممکن باور به صدور آن از معصوم(ع) را داشته باشیم، حدیث درست میباشد و فرقی نمی‌نماید این باور از روش اعتقادوباور باشد یا این که گمان و اینکه از وثاقت راوی اثبات خواهد شد یا این که قرائن دیگر.[۱] البته تعریف و تمجید حدیث درست نزد متاخران روایتی میباشد که سلسله مدرک آن به وسیله راویانی عادل و شیعه دوازده امامی در آحاد طبقات به معصوم متصل شود.[۲] نزد قدما، خبر به مورد قبول و غیر مورد قبول تقسیم می گردد و تقسیم حدیث به درست، حسن، مُوَثَّق و ضعیف در طی علامه حلی(درگذشت: ۷۲۶ق.) یا این که مدرس وی سید بن طاووس پدید آمد. سه عهد نخستین درست، حسن و موثق، نزد قدما خبر مورد قبول شمرده می شود.[۳]

برخی عالمان قیدهای دیگری نیز به تمجید اضافه کرده‌اند:

علما اهل سنت[۴] و عده ای از امامیه، [۵] قید عدم شُذوذ و عدم عِلَّت (ضعف و بیماری) را در تعریف و تمجید، اضافه کرده‌اند. منظور از شذوذ ماجرا مغایر مشهوری میباشد که به وسیله راوی ثقه قصه گردیده باشد؛ و مراد از انگیزه، عبارت میباشد از عیب غیر آشکاری که موجب ضعف حدیث خواهد شد، به عنوان مثال گواهی در ظواهر متصل به معصوم میباشد اما با تمرکز پر‌نور می گردد در مدرک افتادگی وجود داراست.
برخی مانند بخاری در درست، ملاقات راوی را با مَرویّ عنه(راوی در آغاز) نیز شرط درستی دانسته‌اند، البته این شرط نزد مُسلم و سایرافراد از اهل سنت و نیز نزد امامیه دارای اعتبار وجود ندارد.
شافعی و سخاوی و به تاسی از آن‌ها عده دیگری از پیشوایان اهل سنت، مذهب خاصی را شرط قبول قصه ندانسته و احادیث ثقات مذهب ها را قبول دارا‌هستند[۶] خطیب بغدادی از علی بن مدینی (از پیشوایان حدیث اهل سنت) نقل می‌نماید که می‌اظهار کرد: در حالتی که حدیث اهل کوفه را به دلیل تشیع رد کنیم، کتاب‌های حدیث از دربین می‌رود.[۷][یادداشت ۱]
حجیت خبر درست
حدیث درست یکی اقسام خبر واحد میباشد و بین گونه های احادیث در شایسته ترین رتبه اعتبار و حجیت میباشد و علما بنابر حیث حجیت خبر واحد حکم به حجیت خبر درست داده‌اند.[۸] ولی این حجیت خبر درست نزد علما در حالتی‌که پذیرفته میباشد که با مضمون قرآن و سنت و اجماع علما مخالف نباشد و علما از آن اعراض نکرده و یا این که خبر دیگری که کارکشته خیس از آن میباشد تعارض نداشته باشد.[۹] روایاتی نیز از معصومین(ع) در رد احادیثی که مخالف قرآن میباشد نقل شد‌ه‌است.[۱۰]

گونه های حدیث درست
درست، به اعتبار مراتب سه نوع میباشد: حديث صحيح نزد متأخران به:

درست اعلا: اتصاف همگی راویان به وثاقت، به دانش یا این که به شهیدشدن دو عادل باشد.
درست اوسط: اتصاف به وثاقت یک نفر یا این که تمامی راویان گواهی حدیث، به عهدوپیمان یک عادل شکل گیرد.
درست ادنی: اتصاف سابق الذکر به ظن اجتهادی تحقق یابد.[یادداشت ۲] تقسیم می گردد.[۱۱]
مراتب درست نزد اهل سنت براین اساس میباشد:

حدیثی که با وجود حالت صدق در هر دو درست (درست بخاری و درست مسلم) آمده باشد و معمولا اینگونه حدیثی را متفق علیه و درست اَعْلیٰ می‌نامند.
حدیثی که تنها در درست بخاری مذکور باشد.
حدیثی که فقط در درست مسلم آمده باشد.
حدیثی که دارای شرایط شیخین (بخاری و مسلم) باشد، البته در صحیحین بیان نشده باشد.[۱۲]
حدیث درست مضاف
درست مُضاف، حدیثی میباشد که گواهی آن تا فردی که حدیث از او نقل می‌گردد، درست باشد، گر چه سلسله مدرک از آن فرد تا معصوم(ع)، درست نباشد، چه مُرسَل باشد یا این که جداازهم یا این که غیر آن دو، از جمله گفته خواهد شد: صحیحة ابن ابی عُمیر عن رجل عن ابی عبدالله (ع).[۱۳]