زیارت غدیریه از زیارتنامههای امام علی(ع) که از طرف امام هادی(ع) در روز غدیر صادر شدهاست. شالوده این زیارت، تولی و تبری و محتوای آن ذکر فضائل امام علی(ع) میباشد. هرچند زیارت غدیریه را در هر موقع از سال از مجاورت و بدور میقدرت خواند، البته توصیه گردیده بهویژه در روز غدیر خوانده گردد. اثر ها زیادی برای توضیح و تبیین زیارت غدیریه چاپ و منتشر شدهاست برای مثال کتابهای در پیشگاه امام پارسایان، میثاق با غدیر، گستردن زیارت امیرالمؤمنین(ع) در روز غدیر و پژوهشی پیرامون نشانهها قرآن در زیارت تشریفات مشهد غدیریه.
مجال صدور
معتصم خلیفه عباسی، امام هادی(ع) را از مدینه به سامرا فرا خواند. در روز غدیر، امام به نجف رسید و امیرالمومنین(ع) را زیارت کرد. [۱] که متن آن به زیارت غدیریه دارای اسم و رسم میباشد.
در کتابهای دعا وزیارت فرصت قرائت آن، روز عید غدیر مذکور میباشد.[۲] روضه خوان عباس قمی با استناد به حرف عثمان بن سعید[یادداشت ۱] گفته میباشد کهاین زیارت را در هر روز از مجاورت و بدور میقدرت خواند.[۳]
گواهی زیارت
این زیارتنامه را ابن مشهدی از شاذان بن جبرئیل قمی از محمد بن علی طبری از ابوعلی طوسی از پدرش روحانی طوسی از روضه خوان موءثر از ابن قولویه از کلینی از علی بن ابراهیم قمی از پدرش از حسین بن روح نوبختی و عثمان بن سعید عمری از امام حسن عسکری(ع) از امام هادی(ع) ماجرا کردهاند.[۴] نقل شده سلسله گواهی زیارتنامه قادر و با ارزش میباشد.[۵] همینطور محدث قمی نوشته میباشد که پس از تأمل معین می شود که در آحاد زیارات مأثوره زیارتی بهاین سکو از صدق واعتبار و قوت مدرک پیدا نمیشود .»[۶]
اساس و محتوای زیارت
اساس مهم زیارت غدیریه، اصل تولی و تبری و محتوای اساسی آن ذکر فضائل امام علی(ع) میباشد.[۷] مهمترین قسمتهای این فضیلتها عبارتند از:
فضیلتهای قرآنی: درین زیارت بیش تر از ۳۰ آیه آمده میباشد که ذکر فضیلت ها امیرالمؤمنین(ع) میباشد؛ نظیر آیه لیله المبیت، آیه تبلیغ، آیه ولایت و ...[۸]
فضیلتهای حدیثی: در زیارت غدیریه به ذکر فضایلی که حمایت کننده روایی در منابع حدیثی شیعه و اهل سنت دارااست، اشاره گردیده است. مانند امیرالمؤمنین، سید الوصیین، وارث دانش النّبیین، اماِّ ربّ العالمین، امینالله فی ارضه، سفیرالله فی خلقه، الحجّة البالغة علی عباده، آیینالله القویم، صراط بدون واسطه، نبأ پهناور، ویّل اینجانب آمن بالله، سید المسلمین، یعسوب المؤمنین، امام المتقین، قائد الغُرّ المُحَجَّلین، امام المتقین، ویّل اینجانب صَدّق بما انزل الله علی نبیه و... [۹]
فضیلتهای تاریخی: این زیارت، مطالبی از رشادتهای تاریخی امام علی(ع) و فداکاریهای آن حضرت در خط مش آیین اسلام را ذکر نموده است. به عنوان مثال: مبارزه بدر، احزاب، اُحد، نبرد حُنین، صفّین، جمل، نهروان و... امام هادی(ع) بخشی از این فضیلت ها را مستند به حرف امیرامؤمنین علی بن ابی طالب (ع) نموده است مانند: ادعای امام علی(ع) که عزت خود را در پرتو پناه عموم ندانسته و از پراکنده شدنشان هراسی نداشته میباشد.[۱۰][یادداشت ۲] و مانندحدیث رده[یادداشت ۳]
درین زیارت همینطور به ماجرای فدک، بیزاری از معاندان ولایت و برائت از قاتلان امام حسین(ع) و شهیدشدن عمّار، شهید شدن حضرت علی(ع) و شهید شدن سیدالشّهدا اشاره گردیدهاست. [۱۲] ۴. همانندی امتحانات امیرالمؤمنین با امتحانات بقیه انبیاء شباهت ماجرای لیلة المبیت با ماجرای ذبح اسماعیل وآمادگی وی برای ذبح شدن به دستور الهی و نزول آیه لیلة المبیت در شأن آن حضرت.[یادداشت ۴] شباهت ماجرای قرآن برسرنیزهها در پیکار صفین با ماجرای تنهایی هارون در هنگام حضور موسی در طور میقات و گوسالهپرستی بنیاسرائیل.[یادداشت ۵]
تکنگاری
تا به امروز گستردنهایی درباره زیارت غدیریه چاپ گردیده که مهم ترین آن ها عبارت میباشد از:
رهبر، محمدتقی، میثاق با غدیر، گستردن زیارت امیرالمؤمنین(ع) در روز غدیر، طهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۸۰ش.
صفا خواه، محمدحسین و طالعی، عبدالحسین، پژوهشی پیرامون نشانهها قرآن در زیارت غدیریه، طهران، بهاره، ۱۳۸۰ش.
موسوی خرسان، سیدعبدالمطلب، تفصیل زیارة الغدیر، قم، باقیات، ۱۴۲۸ق.
علی (ع) آفتاب ملکوت: پرتوی از انوار زیارت غدیریه، نوشته سید درستگو میرشفیعی، انتشار طوبای محبت، سال ۱۳۹۹ش.[۱۳]
در پیشگاه امام پارسایان: تفصیل سیرتکاملای بر زیارت غدیریه حضرت امیرالمومنین امام علیبنابیطالب علیهالسلام نوشته محمدرضا بحرینی،تکثیر عامل جنس، قم ۱۳۸۸ش. [۱۴]
همینطور مقالاتی درباره این زیارت درج شده که بعضی از آنان عبارت میباشد از:
رحیم دل٬ فاطمه و ملکی تراکمهای٬ محمود٬ منجر صدور زیارت غدیریه امام هادی(ع)
پور حسینی، مریم و غلامپور٬ عقیله٬ ثابت ولایت حضرت علی(ع) در زیارت غدیریه
شهسواری٬ حسین٬ نگاهی به زیارتطوماری غدیریه
طالعی٬ عبد و بندهالحسین٬ درسهای امامت از زیارت غدیریه
زیارت غدیریه از زیارتنامههای امام علی(ع) که از طرف امام هادی(ع) در روز غدیر صادر شدهاست. شالوده این زیارت، تولی و تبری و محتوای آن ذکر فضائل امام علی(ع) میباشد. هرچند زیارت غدیریه را در هر موقع از سال از مجاورت و بدور میقدرت خواند، البته توصیه گردیده بهویژه در روز غدیر خوانده گردد. اثر ها زیادی برای توضیح و تبیین زیارت غدیریه چاپ و منتشر شدهاست برای مثال کتابهای در پیشگاه امام پارسایان، میثاق با غدیر، گستردن زیارت امیرالمؤمنین(ع) در روز غدیر و پژوهشی پیرامون نشانهها قرآن در زیارت تشریفات مشهد غدیریه.
مجال صدور
معتصم خلیفه عباسی، امام هادی(ع) را از مدینه به سامرا فرا خواند. در روز غدیر، امام به نجف رسید و امیرالمومنین(ع) را زیارت کرد. [۱] که متن آن به زیارت غدیریه دارای اسم و رسم میباشد.
در کتابهای دعا وزیارت فرصت قرائت آن، روز عید غدیر مذکور میباشد.[۲] روضه خوان عباس قمی با استناد به حرف عثمان بن سعید[یادداشت ۱] گفته میباشد کهاین زیارت را در هر روز از مجاورت و بدور میقدرت خواند.[۳]
گواهی زیارت
این زیارتنامه را ابن مشهدی از شاذان بن جبرئیل قمی از محمد بن علی طبری از ابوعلی طوسی از پدرش روحانی طوسی از روضه خوان موءثر از ابن قولویه از کلینی از علی بن ابراهیم قمی از پدرش از حسین بن روح نوبختی و عثمان بن سعید عمری از امام حسن عسکری(ع) از امام هادی(ع) ماجرا کردهاند.[۴] نقل شده سلسله گواهی زیارتنامه قادر و با ارزش میباشد.[۵] همینطور محدث قمی نوشته میباشد که پس از تأمل معین می شود که در آحاد زیارات مأثوره زیارتی بهاین سکو از صدق واعتبار و قوت مدرک پیدا نمیشود .»[۶]
اساس و محتوای زیارت
اساس مهم زیارت غدیریه، اصل تولی و تبری و محتوای اساسی آن ذکر فضائل امام علی(ع) میباشد.[۷] مهمترین قسمتهای این فضیلتها عبارتند از:
فضیلتهای قرآنی: درین زیارت بیش تر از ۳۰ آیه آمده میباشد که ذکر فضیلت ها امیرالمؤمنین(ع) میباشد؛ نظیر آیه لیله المبیت، آیه تبلیغ، آیه ولایت و ...[۸]
فضیلتهای حدیثی: در زیارت غدیریه به ذکر فضایلی که حمایت کننده روایی در منابع حدیثی شیعه و اهل سنت دارااست، اشاره گردیده است. مانند امیرالمؤمنین، سید الوصیین، وارث دانش النّبیین، اماِّ ربّ العالمین، امینالله فی ارضه، سفیرالله فی خلقه، الحجّة البالغة علی عباده، آیینالله القویم، صراط بدون واسطه، نبأ پهناور، ویّل اینجانب آمن بالله، سید المسلمین، یعسوب المؤمنین، امام المتقین، قائد الغُرّ المُحَجَّلین، امام المتقین، ویّل اینجانب صَدّق بما انزل الله علی نبیه و... [۹]
فضیلتهای تاریخی: این زیارت، مطالبی از رشادتهای تاریخی امام علی(ع) و فداکاریهای آن حضرت در خط مش آیین اسلام را ذکر نموده است. به عنوان مثال: مبارزه بدر، احزاب، اُحد، نبرد حُنین، صفّین، جمل، نهروان و... امام هادی(ع) بخشی از این فضیلت ها را مستند به حرف امیرامؤمنین علی بن ابی طالب (ع) نموده است مانند: ادعای امام علی(ع) که عزت خود را در پرتو پناه عموم ندانسته و از پراکنده شدنشان هراسی نداشته میباشد.[۱۰][یادداشت ۲] و مانندحدیث رده[یادداشت ۳]
درین زیارت همینطور به ماجرای فدک، بیزاری از معاندان ولایت و برائت از قاتلان امام حسین(ع) و شهیدشدن عمّار، شهید شدن حضرت علی(ع) و شهید شدن سیدالشّهدا اشاره گردیدهاست. [۱۲] ۴. همانندی امتحانات امیرالمؤمنین با امتحانات بقیه انبیاء شباهت ماجرای لیلة المبیت با ماجرای ذبح اسماعیل وآمادگی وی برای ذبح شدن به دستور الهی و نزول آیه لیلة المبیت در شأن آن حضرت.[یادداشت ۴] شباهت ماجرای قرآن برسرنیزهها در پیکار صفین با ماجرای تنهایی هارون در هنگام حضور موسی در طور میقات و گوسالهپرستی بنیاسرائیل.[یادداشت ۵]
تکنگاری
تا به امروز گستردنهایی درباره زیارت غدیریه چاپ گردیده که مهم ترین آن ها عبارت میباشد از:
رهبر، محمدتقی، میثاق با غدیر، گستردن زیارت امیرالمؤمنین(ع) در روز غدیر، طهران، سازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۸۰ش.
صفا خواه، محمدحسین و طالعی، عبدالحسین، پژوهشی پیرامون نشانهها قرآن در زیارت غدیریه، طهران، بهاره، ۱۳۸۰ش.
موسوی خرسان، سیدعبدالمطلب، تفصیل زیارة الغدیر، قم، باقیات، ۱۴۲۸ق.
علی (ع) آفتاب ملکوت: پرتوی از انوار زیارت غدیریه، نوشته سید درستگو میرشفیعی، انتشار طوبای محبت، سال ۱۳۹۹ش.[۱۳]
در پیشگاه امام پارسایان: تفصیل سیرتکاملای بر زیارت غدیریه حضرت امیرالمومنین امام علیبنابیطالب علیهالسلام نوشته محمدرضا بحرینی،تکثیر عامل جنس، قم ۱۳۸۸ش. [۱۴]
همینطور مقالاتی درباره این زیارت درج شده که بعضی از آنان عبارت میباشد از:
رحیم دل٬ فاطمه و ملکی تراکمهای٬ محمود٬ منجر صدور زیارت غدیریه امام هادی(ع)
پور حسینی، مریم و غلامپور٬ عقیله٬ ثابت ولایت حضرت علی(ع) در زیارت غدیریه
شهسواری٬ حسین٬ نگاهی به زیارتطوماری غدیریه
طالعی٬ عبد و بندهالحسین٬ درسهای امامت از زیارت غدیریه
چگونه یک مراسم منظم و بدون دغدغه برگزار کنیم؟