پاکستان، کشوری میباشد با نظام سیاسی جمهوری اسلامی و با جمعیت اکثریت مسلمان در جنوب آسیا که در سال ۱۳۲۶ش/ ۱۹۴۷ میلادی، پیرو استقلال طلبی مسلمانها و طلاق از مملکت هند تشکیل شد. عموم این میهن از اقوام زیادی تشریفات مشهد ساخته شدهاند.
شیعهها در میهن پاکستان، حدود ۲۰ درصد از آحاد جمعیت این مرزو بوم را تشکیل میدهند. شیعه ها در سراسر این کشور متفرقاند و بخش اعظمی از شهرها و روستاهای ایالات پاکستان دارنده جمعیت شیعه میباشد. با دقت به رویه غیر فرقهای حکومت پاکستان، محدودیتی برای شغل شیعه ها در سیاست وجود نداشته و بخش اعظمی از سیاستمداران و سران نظامی این میهن از شیعه ها بودهاند. خلال این، کار سیاسی شیعهها در پوسته سازمانهای شیعی با نام و نشان مذهبی نیز جریان داشته میباشد. ناحیههای علمیه و نهاد های آموزشی و فقاهتی شیعی، یادگرفتن شیعهها را بر ذمه داراهستند. در دهههای اخیر خشونتهای فرقهای علیه شیعهها به کشتار و آزار آنها در پاکستان سبب ساز گردیده است.
جغرافیای طبیعی و انسانی
مساحت پاکستان ۷۹۶,۰۹۵ کیلومتر مربع میباشد و دارنده ۶,۷۷۴ کیلومتر مرز از شمال و غرب با افغانستان، از جنوب غرب با کشورایران، از شمال شرقی با چین و از شرق و جنوب شرق با هند میباشد و از جنوب به اقیانوس هند رویکرد داراست.
جمعیت پاکستان بر طبق سرشماری سال ۲۰۱۱-۲۰۱۲ میلادی درین مرز و بوم ۱۸۰/۷ میلیون بدن بوده میباشد[۱] و در سال ۲۰۲۲ میلادی، ۲۴۲٬۹۲۳٬۸۴۵ بدن گردیدهاست[۲] و از لحاظ جمعیت پنجمین مرزو بوم عالم میباشد. مجموعههای عمده قومی پاکستان عبارتند از پنجابی، سندی، پشتون، بلوچی و مهاجر. گویش قانونی این سرزمین اردو میباشد و انگلیسی کاربرد زیاد دارااست. لهجههای پنجابی، سندی، ساراکی، پشتو، بلوچی، هندکو و براهویی رایجترین گویشهای این کشوراند.
تاریخ سیاسی
نقشه سیاسی پاکستان
استقلال از هند
مرزوبوم پاکستان در سال ۱۹۴۷م./۱۳۲۷ش. با طلاق از هند موجودیت مستقلی یافت. استقلال پاکستان ریشه در مبارزات مسلمان ها هند از زمانه قیام سیداحمد خان در سال ۱۲۷۴ش/۱۸۵۷م داشت. مبارزات مسلمان ها هند وقتی پیشرفت بیشتری یافت که ملیگرایی هندی در اواخر سده هجدهم و اوایل سده نوزدهم میلادی با دفاع بریتانیا که مسلمانها را ادله اساسی کودتاهای آزادیخواهانه هندیان میدانست، شدت بیشتر یافت. در سال ۱۲۸۵ش/۱۹۰۶م حزب «مسلم لیگ سراسر هند» برای پیگیری مرادهای مسلمانها تشکیل شد و با برآورده نشدن این مرادها طرح استقلال مسلمانها از سوی این حزب مطرح شد. استقلالخواهی مسلمان ها با سر کردگی محمد علی جبهه بر مسلم لیگ وارد مرحله جدیدای شد، مرحلهای که به استقلال این مرزوبوم در سال ۱۳۲۶ش/۱۹۴۷م انجامید. دراین فرصت پاکستان به طور یکی اعضای جامعه مشترک المنافع بریتانیا باقی ماند. درپی طلاق پاکستان و تضاربهای شدید هندوها و مسلمان ها، حدود هشت میلیون مسلمان از هند به پاکستان مسافرت کردند.[۳]
اولیه قانون اساسی کشور این مملکت در ۱۳۳۵ش/۱۹۵۶م نگاشته شد. بعداز این تاریخ نیز قانون اساسی ایران این مرزوبوم چند دفعه دستخوش تغییرو تحول شد.[۴] با ثبت قانون اساسی ایران پاکستان، سر گروهی عالیه انگلستان بر دولت کنسل و نظام غیروابسته جمهوری ثبت شد.[۵]
اختلافات مرزی
در سال ۱۹۷۱م./۱۳۵۰ش. در ادامه اختلافاتی ایالت بنگال با تیتر بنگلادش از پاکستان غیروابسته شد. کشمیر نیز به حوزه گزینه اختلاف هند و پاکستان تبدیل شد. [یادداشت ۱] از آن پس کشمیر در میان هند و پاکستان تقسیم شد. در حالیکه مملکت کشمیر ۲۲۲ هزار کیلومتر مربع مساحت دارااست بیشتر از دو سوم مساحت آن با اسم ایالت جمو و کشمیر، زیر سلطه هندوستان قرار گرفت و یک سوم آن بنام کشمیر آزاد با مساحت ۸۳۷۱۶ کیلو متر مربع پایین سلطه و حاکمیت پاکستان در آمد. [۶]
خط مرزی موسوم به خط دیورند که مرز پاکستان با افغانستان به ارتفاع ۱۶۰۰ مایل (۲۶۰۰ کیلومتر) را تشکیل میدهد و در ۱۸۹۳م از سوی حکومت بریتانیایی هند و امیر عبدالرحمن حکم کننده وقت افغانستان رقم خورده بود. بعداز استقلال هند و تجزیه آن به دو مرزوبوم در ۱۹۴۷م دولت افغانستان این خط مرزی را ملغی اعلام کرده و از آن فرصت تا کنون همواره محل اختلاف دو مرزو بوم بوده میباشد.[۷]
پاکستان، کشوری میباشد با نظام سیاسی جمهوری اسلامی و با جمعیت اکثریت مسلمان در جنوب آسیا که در سال ۱۳۲۶ش/ ۱۹۴۷ میلادی، پیرو استقلال طلبی مسلمانها و طلاق از مملکت هند تشکیل شد. عموم این میهن از اقوام زیادی تشریفات مشهد ساخته شدهاند.
شیعهها در میهن پاکستان، حدود ۲۰ درصد از آحاد جمعیت این مرزو بوم را تشکیل میدهند. شیعه ها در سراسر این کشور متفرقاند و بخش اعظمی از شهرها و روستاهای ایالات پاکستان دارنده جمعیت شیعه میباشد. با دقت به رویه غیر فرقهای حکومت پاکستان، محدودیتی برای شغل شیعه ها در سیاست وجود نداشته و بخش اعظمی از سیاستمداران و سران نظامی این میهن از شیعه ها بودهاند. خلال این، کار سیاسی شیعهها در پوسته سازمانهای شیعی با نام و نشان مذهبی نیز جریان داشته میباشد. ناحیههای علمیه و نهاد های آموزشی و فقاهتی شیعی، یادگرفتن شیعهها را بر ذمه داراهستند. در دهههای اخیر خشونتهای فرقهای علیه شیعهها به کشتار و آزار آنها در پاکستان سبب ساز گردیده است.
جغرافیای طبیعی و انسانی
مساحت پاکستان ۷۹۶,۰۹۵ کیلومتر مربع میباشد و دارنده ۶,۷۷۴ کیلومتر مرز از شمال و غرب با افغانستان، از جنوب غرب با کشورایران، از شمال شرقی با چین و از شرق و جنوب شرق با هند میباشد و از جنوب به اقیانوس هند رویکرد داراست.
جمعیت پاکستان بر طبق سرشماری سال ۲۰۱۱-۲۰۱۲ میلادی درین مرز و بوم ۱۸۰/۷ میلیون بدن بوده میباشد[۱] و در سال ۲۰۲۲ میلادی، ۲۴۲٬۹۲۳٬۸۴۵ بدن گردیدهاست[۲] و از لحاظ جمعیت پنجمین مرزو بوم عالم میباشد. مجموعههای عمده قومی پاکستان عبارتند از پنجابی، سندی، پشتون، بلوچی و مهاجر. گویش قانونی این سرزمین اردو میباشد و انگلیسی کاربرد زیاد دارااست. لهجههای پنجابی، سندی، ساراکی، پشتو، بلوچی، هندکو و براهویی رایجترین گویشهای این کشوراند.
تاریخ سیاسی
نقشه سیاسی پاکستان
استقلال از هند
مرزوبوم پاکستان در سال ۱۹۴۷م./۱۳۲۷ش. با طلاق از هند موجودیت مستقلی یافت. استقلال پاکستان ریشه در مبارزات مسلمان ها هند از زمانه قیام سیداحمد خان در سال ۱۲۷۴ش/۱۸۵۷م داشت. مبارزات مسلمان ها هند وقتی پیشرفت بیشتری یافت که ملیگرایی هندی در اواخر سده هجدهم و اوایل سده نوزدهم میلادی با دفاع بریتانیا که مسلمانها را ادله اساسی کودتاهای آزادیخواهانه هندیان میدانست، شدت بیشتر یافت. در سال ۱۲۸۵ش/۱۹۰۶م حزب «مسلم لیگ سراسر هند» برای پیگیری مرادهای مسلمانها تشکیل شد و با برآورده نشدن این مرادها طرح استقلال مسلمانها از سوی این حزب مطرح شد. استقلالخواهی مسلمان ها با سر کردگی محمد علی جبهه بر مسلم لیگ وارد مرحله جدیدای شد، مرحلهای که به استقلال این مرزوبوم در سال ۱۳۲۶ش/۱۹۴۷م انجامید. دراین فرصت پاکستان به طور یکی اعضای جامعه مشترک المنافع بریتانیا باقی ماند. درپی طلاق پاکستان و تضاربهای شدید هندوها و مسلمان ها، حدود هشت میلیون مسلمان از هند به پاکستان مسافرت کردند.[۳]
اولیه قانون اساسی کشور این مملکت در ۱۳۳۵ش/۱۹۵۶م نگاشته شد. بعداز این تاریخ نیز قانون اساسی ایران این مرزوبوم چند دفعه دستخوش تغییرو تحول شد.[۴] با ثبت قانون اساسی ایران پاکستان، سر گروهی عالیه انگلستان بر دولت کنسل و نظام غیروابسته جمهوری ثبت شد.[۵]
اختلافات مرزی
در سال ۱۹۷۱م./۱۳۵۰ش. در ادامه اختلافاتی ایالت بنگال با تیتر بنگلادش از پاکستان غیروابسته شد. کشمیر نیز به حوزه گزینه اختلاف هند و پاکستان تبدیل شد. [یادداشت ۱] از آن پس کشمیر در میان هند و پاکستان تقسیم شد. در حالیکه مملکت کشمیر ۲۲۲ هزار کیلومتر مربع مساحت دارااست بیشتر از دو سوم مساحت آن با اسم ایالت جمو و کشمیر، زیر سلطه هندوستان قرار گرفت و یک سوم آن بنام کشمیر آزاد با مساحت ۸۳۷۱۶ کیلو متر مربع پایین سلطه و حاکمیت پاکستان در آمد. [۶]
خط مرزی موسوم به خط دیورند که مرز پاکستان با افغانستان به ارتفاع ۱۶۰۰ مایل (۲۶۰۰ کیلومتر) را تشکیل میدهد و در ۱۸۹۳م از سوی حکومت بریتانیایی هند و امیر عبدالرحمن حکم کننده وقت افغانستان رقم خورده بود. بعداز استقلال هند و تجزیه آن به دو مرزوبوم در ۱۹۴۷م دولت افغانستان این خط مرزی را ملغی اعلام کرده و از آن فرصت تا کنون همواره محل اختلاف دو مرزو بوم بوده میباشد.[۷]
چگونه یک مراسم منظم و بدون دغدغه برگزار کنیم؟