مسجد حَنّانه، مسجدی در شهر نجف که طبق نقلهای تاریخی، زمین آن، دو توشه در عزای ائمه(ع) زاری نموده است؛ یک توشه در طول تشییع امیرالمؤمنین(ع) و یک توشه نیز پس از اتفاق کربلا. انگیزه اسمگذاری مسجد نیز همین میباشد. این مسجد در محله حنانه، به مسافت ۲.۵ کیلومتری از بقعه امیرالمؤمنین(ع)، سمت شمال نجف، و در حوالی مرقد کمیل بن زیاد نخعی واقع میباشد. در سدههای اخیر با بسط شهر نجف، این مسجد جزو شهر نجف قرار گرفته تشریفات مشهد میباشد.
دو اتفاق در محل این مسجد
موضع رأس الحسین
سردر مسجد حنانه
سازه به نقلهای تاریخی دو اتفاق در این جا چهره داده میباشد: درین محل ردیف (یا این که دیواری) قرار داشته میباشد که هنگام تشییع شبانه امیرالمؤمنین(ع) از کوفه به نجف زمانی تن مطهر آن حضرت را از کنار این جای عبور میدادند، این ردیف از غم و تأسف خم شد.[۱] ظاهراً مسجد حنّانه، در موضع به عبارتی ردیف سازه گردیدهاست. در روایتی آمده میباشد که از امام راستگو(ع) پرسیده شد این ردیف که در راه و روش نجف جای دارد چیست؟
امام(ع) فرمود: «زمانی که لاشه امیرالمؤمنین (ع) را از اینجا عبور میدادند این ردیف از غم بر درگذشت حضرتش خم شد، چنانکه تخت ابرهه هنگام ورود عبدالمطلب بر وی خم شد.»[۲] دوم اینکه به هنگام حمل سرهای خوش یمن شهیدان کربلا به کوفه، رمز مقدس اباعبدالله (ع) را بر زمین این مسجد گذاشتند. گفتهاند درین هنگام صدایی مشابه به فغان نوباوه شتری (حنانه) که مادرش را گم کرده باشد ازجاپرید. نقل شدهاست که امام درست گو(ع) هنگام مهاجرت به کوفه و نجف، در سه جای ایستادند و نماز گزاردند که یکی آنان دراین محل بود. زمانی که علّت را پرسیدند، فرمودند: «رمز جدم حسین(ع) را در اینجا نهادند».[۳]
وجه اسمگذاری
طبق نقلها هنگام جابجایی کاروان کربلا به کوفه، راز امام حسین (ع) در جای این مسجد به زمین نهاده گردیده است
در وجه اسمگذاری این مسجد گفتهاند حنانه (فغانکننده) نامیدن این مسجد به انگیزه شیون آن ردیف در حین تشییعجنازه امام علی(ع) میباشد. وجه دیگر را، زاری زمین این حیطه در حین حضور سرهای شهدای کربلا دانستهاند. بعضی نیز گفتهاند اسم این مسجد از «حنا»، اسم دیر سابق مسیحیان که درین محل قرار داشته، گرفته شدهاست.[۴]
انجام مستحب درین مسجد
اجرا وارده این مسجد زیارت امام حسین(ع) و نماز زیارت سیدالشهداء میباشد،[۵] در احادیث میباشد که هنگامی امام درستگو(ع) وارد شهر نجف و کوفه شدند در سه جا از اسب پیاده گردیده، درود داده و به نماز پرداختند، اولین بقاع امام علی(ع)، دومین مسجد حنانه و موضع رأس الحسین(ع)، و سوم جایگاه امام فرصت(عج) در وادی السلام.[۶]
پانویس
طوسی، الامالی، ۱۴۱۴ق، ص۶۸۲.
مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۷، ص۴۵۵.
طوسی، الامالی، ۱۴۱۴ق، ص۶۸۲؛ مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۷، ص۴۵۴.
وقتی، سیری در مرزو بوم خاطرهها، ۱۳۹۲ش، ص۴۳۶.
روضه خوان عباس قمی، مفاتیح الجنان، تحت «زیارت امام حسین در بقاع امیر المومنین».
کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۴، ص۵۷۱؛ ابنقولویه، بی نقص الزیارات، المطبعه المرتضویه، ص۳۴.
منابع
ابنقولویه، جعفر بنمحمد، بدون نقص الزیارات، نجف، المطبعة المرتضویة، بیتا.
هنگامی، احمد، سیری در مرزوبوم خاطرهها، طهران، مشعر، چاپ چهارم، ۱۳۹۲ش.
طوسی، محمد بن حسن، الامالی، قم، دار الثقافة، ۱۴۱۴ق.
قمی، روحانی عباس، مفاتیح الجنان.
کلینی، محمد بنیعقوب، الکافی، مصحح محمد آخوندی و علیاکبر غفاری، طهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۴۰۷ق.
مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، موسسة الوفاء، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
نبو
مساجد
ایالات متحده عربی
مسجدالحرام • مسجدالنبی • مسجد قبا • مسجد شجره • مسجد ردالشمس • مسجد خیف • مسجد غدیر خم • مسجد قبلتین • مسجد تنعیم • مسجد الاجابة (مکه) • مسجد الاجابة (مدینه) • مسجد جن • مسجد غمامه • مساجد سبعه • مسجد حمزه (مدینه) • مسجد علی بن ابیطالب (مدینه)
عراق
مسجد کوفه • مسجد سهله • مسجد براثا • مسجد حنانه • مسجد روضه خوان طوسی • مسجد روضه خوان انصاری • مسجد هندی • مسجد الخضراء • مسجد صعصعه • مسجد زید بن صوحان • مسجد عمران بن شاهین • مسجد الحمراء • مسجد جامع بصره • مسجد جواهری
کشورایران
مسجد جمکران • مسجد گوهرشاد • مسجد آقابزرگ کاشان • مسجد جامع اصفهان • مسجد امام اصفهان • مسجد حکیم اصفهان • مسجد سلماسی • مسجد روضه خوان لطفالله • مسجد جامع یزد • مسجد اعظم قم • مسجد امام حسن عسکری قم • مسجد سید اصفهان • مسجد امام خمینی • مسجد سید عزیزالله • مسجد کبود • مسجد نصیرالملک • مسجد جامع قم • مسجد جامع کرمان • مسجد ملک کرمان • مسجد ارک طهران • مسجد نماینده قانونی شیراز • مسجد کرامت • مسجد فیل • مسجد هدایت طهران • مسجد جامع عتیق شیراز • مسجد لرزاده • مسجد صاحب و مالکالامر تبریز • مسجد الجواد • مسجد جاوید • مسجد امینالدوله • مسجد ابوذر (طهران) • مسجد جلیلی • مسجد قبا (طهران) • مسجد جامع نارمک • مسجد فرط
فلسطین
مسجدالاقصی • مسجد صخره
سوریه، مصر، یمن و...
مسجد جامع اموی، مسجد حکم دهنده مصر • مسجد جیوشی، مسجد امام علی صنعا • جامع الامام الصادق (بحرین)
مرتبط
مسجد • مسجد جامع • محراب • مناره • منبر • عمران مسجد • خبرگزاری شبستان • روز جهانی مسجد
نماز • مسجدالنبی
نبو
نجف
جای های زیارتی
بقاع امام علی(ع) • وادیالسلام • مرقد کمیل بن زیاد • منزلت رأس الحسین
مساجد
مسجد حنانه • مسجد عمران بن شاهین • مسجد هندی • مسجد روحانی طوسی • مسجد روحانی انصاری • مسجد الخضراء • مسجد جواهری
مدرسه ها علمیه
حوزه علمیه نجف • مکتب آخوند • مکتب آیتالله بروجردی • مکتب خلیلی • مکتب سید یزدی • مکتب شربیانی • فهرست مدرسه ها علمیه نجف • مکتب قوام • جامعة النجف الدینیة • مکتب غرویه • مکتب قزوینی • مکتب ایروانی • مکتب بخارایی
کتابخانهها
کتابخانه مقبره امام علی • کتابخانه آیتالله حکیم • کتابخانه علامه امینی • فهرست کتابخانههای نجف
متعلق
فهرست مدفونان در بقاع امام علی(ع) • جماعة العلماء فی النجف الاشرف • الاضواء الاسلامیه • مشعلگردانی • صحن حضرت فاطمه(س) • جمعیة منتدی النشر • انتفاضه شعبانیه • قوم و قبیله حکیم • هجوم ها وهابیها به نجف
کربلا
مسجد حَنّانه، مسجدی در شهر نجف که طبق نقلهای تاریخی، زمین آن، دو توشه در عزای ائمه(ع) زاری نموده است؛ یک توشه در طول تشییع امیرالمؤمنین(ع) و یک توشه نیز پس از اتفاق کربلا. انگیزه اسمگذاری مسجد نیز همین میباشد. این مسجد در محله حنانه، به مسافت ۲.۵ کیلومتری از بقعه امیرالمؤمنین(ع)، سمت شمال نجف، و در حوالی مرقد کمیل بن زیاد نخعی واقع میباشد. در سدههای اخیر با بسط شهر نجف، این مسجد جزو شهر نجف قرار گرفته تشریفات مشهد میباشد.
دو اتفاق در محل این مسجد
موضع رأس الحسین
سردر مسجد حنانه
سازه به نقلهای تاریخی دو اتفاق در این جا چهره داده میباشد: درین محل ردیف (یا این که دیواری) قرار داشته میباشد که هنگام تشییع شبانه امیرالمؤمنین(ع) از کوفه به نجف زمانی تن مطهر آن حضرت را از کنار این جای عبور میدادند، این ردیف از غم و تأسف خم شد.[۱] ظاهراً مسجد حنّانه، در موضع به عبارتی ردیف سازه گردیدهاست. در روایتی آمده میباشد که از امام راستگو(ع) پرسیده شد این ردیف که در راه و روش نجف جای دارد چیست؟
امام(ع) فرمود: «زمانی که لاشه امیرالمؤمنین (ع) را از اینجا عبور میدادند این ردیف از غم بر درگذشت حضرتش خم شد، چنانکه تخت ابرهه هنگام ورود عبدالمطلب بر وی خم شد.»[۲] دوم اینکه به هنگام حمل سرهای خوش یمن شهیدان کربلا به کوفه، رمز مقدس اباعبدالله (ع) را بر زمین این مسجد گذاشتند. گفتهاند درین هنگام صدایی مشابه به فغان نوباوه شتری (حنانه) که مادرش را گم کرده باشد ازجاپرید. نقل شدهاست که امام درست گو(ع) هنگام مهاجرت به کوفه و نجف، در سه جای ایستادند و نماز گزاردند که یکی آنان دراین محل بود. زمانی که علّت را پرسیدند، فرمودند: «رمز جدم حسین(ع) را در اینجا نهادند».[۳]
وجه اسمگذاری
طبق نقلها هنگام جابجایی کاروان کربلا به کوفه، راز امام حسین (ع) در جای این مسجد به زمین نهاده گردیده است
در وجه اسمگذاری این مسجد گفتهاند حنانه (فغانکننده) نامیدن این مسجد به انگیزه شیون آن ردیف در حین تشییعجنازه امام علی(ع) میباشد. وجه دیگر را، زاری زمین این حیطه در حین حضور سرهای شهدای کربلا دانستهاند. بعضی نیز گفتهاند اسم این مسجد از «حنا»، اسم دیر سابق مسیحیان که درین محل قرار داشته، گرفته شدهاست.[۴]
انجام مستحب درین مسجد
اجرا وارده این مسجد زیارت امام حسین(ع) و نماز زیارت سیدالشهداء میباشد،[۵] در احادیث میباشد که هنگامی امام درستگو(ع) وارد شهر نجف و کوفه شدند در سه جا از اسب پیاده گردیده، درود داده و به نماز پرداختند، اولین بقاع امام علی(ع)، دومین مسجد حنانه و موضع رأس الحسین(ع)، و سوم جایگاه امام فرصت(عج) در وادی السلام.[۶]
پانویس
طوسی، الامالی، ۱۴۱۴ق، ص۶۸۲.
مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۷، ص۴۵۵.
طوسی، الامالی، ۱۴۱۴ق، ص۶۸۲؛ مجلسی، بحار الأنوار، ۱۴۰۳ق، ج۹۷، ص۴۵۴.
وقتی، سیری در مرزو بوم خاطرهها، ۱۳۹۲ش، ص۴۳۶.
روضه خوان عباس قمی، مفاتیح الجنان، تحت «زیارت امام حسین در بقاع امیر المومنین».
کلینی، الکافی، ۱۴۰۷ق، ج۴، ص۵۷۱؛ ابنقولویه، بی نقص الزیارات، المطبعه المرتضویه، ص۳۴.
منابع
ابنقولویه، جعفر بنمحمد، بدون نقص الزیارات، نجف، المطبعة المرتضویة، بیتا.
هنگامی، احمد، سیری در مرزوبوم خاطرهها، طهران، مشعر، چاپ چهارم، ۱۳۹۲ش.
طوسی، محمد بن حسن، الامالی، قم، دار الثقافة، ۱۴۱۴ق.
قمی، روحانی عباس، مفاتیح الجنان.
کلینی، محمد بنیعقوب، الکافی، مصحح محمد آخوندی و علیاکبر غفاری، طهران، دارالکتب الاسلامیة، ۱۴۰۷ق.
مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، بیروت، موسسة الوفاء، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.
نبو
مساجد
ایالات متحده عربی
مسجدالحرام • مسجدالنبی • مسجد قبا • مسجد شجره • مسجد ردالشمس • مسجد خیف • مسجد غدیر خم • مسجد قبلتین • مسجد تنعیم • مسجد الاجابة (مکه) • مسجد الاجابة (مدینه) • مسجد جن • مسجد غمامه • مساجد سبعه • مسجد حمزه (مدینه) • مسجد علی بن ابیطالب (مدینه)
عراق
مسجد کوفه • مسجد سهله • مسجد براثا • مسجد حنانه • مسجد روضه خوان طوسی • مسجد روضه خوان انصاری • مسجد هندی • مسجد الخضراء • مسجد صعصعه • مسجد زید بن صوحان • مسجد عمران بن شاهین • مسجد الحمراء • مسجد جامع بصره • مسجد جواهری
کشورایران
مسجد جمکران • مسجد گوهرشاد • مسجد آقابزرگ کاشان • مسجد جامع اصفهان • مسجد امام اصفهان • مسجد حکیم اصفهان • مسجد سلماسی • مسجد روضه خوان لطفالله • مسجد جامع یزد • مسجد اعظم قم • مسجد امام حسن عسکری قم • مسجد سید اصفهان • مسجد امام خمینی • مسجد سید عزیزالله • مسجد کبود • مسجد نصیرالملک • مسجد جامع قم • مسجد جامع کرمان • مسجد ملک کرمان • مسجد ارک طهران • مسجد نماینده قانونی شیراز • مسجد کرامت • مسجد فیل • مسجد هدایت طهران • مسجد جامع عتیق شیراز • مسجد لرزاده • مسجد صاحب و مالکالامر تبریز • مسجد الجواد • مسجد جاوید • مسجد امینالدوله • مسجد ابوذر (طهران) • مسجد جلیلی • مسجد قبا (طهران) • مسجد جامع نارمک • مسجد فرط
فلسطین
مسجدالاقصی • مسجد صخره
سوریه، مصر، یمن و...
مسجد جامع اموی، مسجد حکم دهنده مصر • مسجد جیوشی، مسجد امام علی صنعا • جامع الامام الصادق (بحرین)
مرتبط
مسجد • مسجد جامع • محراب • مناره • منبر • عمران مسجد • خبرگزاری شبستان • روز جهانی مسجد
نماز • مسجدالنبی
نبو
نجف
جای های زیارتی
بقاع امام علی(ع) • وادیالسلام • مرقد کمیل بن زیاد • منزلت رأس الحسین
مساجد
مسجد حنانه • مسجد عمران بن شاهین • مسجد هندی • مسجد روحانی طوسی • مسجد روحانی انصاری • مسجد الخضراء • مسجد جواهری
مدرسه ها علمیه
حوزه علمیه نجف • مکتب آخوند • مکتب آیتالله بروجردی • مکتب خلیلی • مکتب سید یزدی • مکتب شربیانی • فهرست مدرسه ها علمیه نجف • مکتب قوام • جامعة النجف الدینیة • مکتب غرویه • مکتب قزوینی • مکتب ایروانی • مکتب بخارایی
کتابخانهها
کتابخانه مقبره امام علی • کتابخانه آیتالله حکیم • کتابخانه علامه امینی • فهرست کتابخانههای نجف
متعلق
فهرست مدفونان در بقاع امام علی(ع) • جماعة العلماء فی النجف الاشرف • الاضواء الاسلامیه • مشعلگردانی • صحن حضرت فاطمه(س) • جمعیة منتدی النشر • انتفاضه شعبانیه • قوم و قبیله حکیم • هجوم ها وهابیها به نجف
کربلا
تشریفات عروسی اقتصادی و مقرونبهصرفه در مشهد – کیفیت با بودجه محدود